Hoorcolleges blok 2.4: perceptie
Lecture 1
Perceptie is het resultaat van stimulus input (bottom-up) en bestaande kennis en verwachtingen (top-down
informatie). Het verbetert naarmate je ouder wordt.
3 opvattingen over perceptie:
- Onze zintuigen zorgen voor een complete en eerlijke perceptie NIET WAAR; beeld is niet compleet,
perceptie is selectief, kan ons bedriegen
- Perceptie is een passieve registratie NIET WAAR; nadenken over wat we zien om het te begrijpen dus
actief, ambigu konijn-eend plaatje we weten waar we naar toe moeten kijken en beïnvloedt wat we zullen
zien
- Perceptie is aangeboren NIET WAAR; verbindingen in het brein zijn er nog niet en ontstaan soms later.
Illusory conjunction= verkeerde kleur met verkeerde vorm samen zien. Bv gele driehoek, blauw rondje je laat ze
blauwe driehoek en geel rondje zien en mensen zeggen ‘oh ja dat heb ik inderdaad gezien’.
- Je hebt hier aandacht voor nodig, anders ga je verkeerde kleur en verkeerde vorm met elkaar samenvoegen
Speech perceptie en top-down info processing
1. Segmentation. Input in onze zintuigen is in stukjes gehakt; plaatsen van spaties tussen geschreven woorden
wat zorgt voor makkelijker en sneller lezen. In gesproken taal valt het niet zo snel op, wanneer we praten
pauzeren we soms tussen woorden of midden in een woord, dus daarom niet zo duidelijk. In buitenlandse
taal nog moeilijker, tenzij jij het wel begrijpt.
2. Phoneme restoration effect. Kleine stukjes van spraak ‘o’, ‘th’ etc. weglaten maar wel horen. Bv ‘’het was
tijd om #oei te zeggen tegen mijn vriend’’ De # wordt vervangen door white noise. De persoon hoort alsnog
de doei, dit is het restoration effect. Werkt het beste als het je moedertaal is. time to #ave my bear vs time
to #ave my friend goodbye door context en verwachtingen begrijpen we alsnog wat er gezegd wordt.
o Doei + white noise
o White noise vervangt de ‘d’ dus hier hoor je nog wel doei
- Mensen hebben moeten om deze twee te onderscheiden^. Ze kunnen niet vertellen welke letter vervangen
werd door de white noise.
Kobra ziet die man alleen wanneer hij beweegt.
Lecture 2
Fovea: hoogste dichtheid van kegeltjes, licht valt hier in het midden.
Vanaf ongeveer 20 graden blijft dichtheid van staafjes > kegeltjes.
Ganglion cellen: zenden info naar brein. 1 miljoen.
, Convergence
= het samenvoegen van inputs en het doorsturen hiervan naar de ganglioncellen waardoor ze sneller zullen
reageren. Het is hoger in staafjes dan in kegeltjes.
Staven: licht staafreceptor A ganglion cell brein. Hier maakt het niet uit op welke receptor je het schijnt,
hetzelfde signaal gaat naar het brein. Je kan dus niet zeggen waar het licht op valt.
- Hierdoor kunnen we minder details zien, hetzelfde signaal gaat naar het brein. Je brein weet niet van welke
receptor het komt.
Kegels: licht kegelreceptor ganglion cell brein. Slechts 1 ganglion cel wordt dus geactiveerd, afhankelijk
waar het licht opvalt. Als je op alle drie, dan krijgen alle drie signalen.
Visual acuity = zien van details. Wordt belemmerd door convergentie, want brein kijkt niet uit welk kegeltje het
signaal komt en hierdoor zien we geen details.
In fovea alleen maar kegeltjes, die doen minder aan convergentie en dus zien we alle details.
Lecture 1
Perceptie is het resultaat van stimulus input (bottom-up) en bestaande kennis en verwachtingen (top-down
informatie). Het verbetert naarmate je ouder wordt.
3 opvattingen over perceptie:
- Onze zintuigen zorgen voor een complete en eerlijke perceptie NIET WAAR; beeld is niet compleet,
perceptie is selectief, kan ons bedriegen
- Perceptie is een passieve registratie NIET WAAR; nadenken over wat we zien om het te begrijpen dus
actief, ambigu konijn-eend plaatje we weten waar we naar toe moeten kijken en beïnvloedt wat we zullen
zien
- Perceptie is aangeboren NIET WAAR; verbindingen in het brein zijn er nog niet en ontstaan soms later.
Illusory conjunction= verkeerde kleur met verkeerde vorm samen zien. Bv gele driehoek, blauw rondje je laat ze
blauwe driehoek en geel rondje zien en mensen zeggen ‘oh ja dat heb ik inderdaad gezien’.
- Je hebt hier aandacht voor nodig, anders ga je verkeerde kleur en verkeerde vorm met elkaar samenvoegen
Speech perceptie en top-down info processing
1. Segmentation. Input in onze zintuigen is in stukjes gehakt; plaatsen van spaties tussen geschreven woorden
wat zorgt voor makkelijker en sneller lezen. In gesproken taal valt het niet zo snel op, wanneer we praten
pauzeren we soms tussen woorden of midden in een woord, dus daarom niet zo duidelijk. In buitenlandse
taal nog moeilijker, tenzij jij het wel begrijpt.
2. Phoneme restoration effect. Kleine stukjes van spraak ‘o’, ‘th’ etc. weglaten maar wel horen. Bv ‘’het was
tijd om #oei te zeggen tegen mijn vriend’’ De # wordt vervangen door white noise. De persoon hoort alsnog
de doei, dit is het restoration effect. Werkt het beste als het je moedertaal is. time to #ave my bear vs time
to #ave my friend goodbye door context en verwachtingen begrijpen we alsnog wat er gezegd wordt.
o Doei + white noise
o White noise vervangt de ‘d’ dus hier hoor je nog wel doei
- Mensen hebben moeten om deze twee te onderscheiden^. Ze kunnen niet vertellen welke letter vervangen
werd door de white noise.
Kobra ziet die man alleen wanneer hij beweegt.
Lecture 2
Fovea: hoogste dichtheid van kegeltjes, licht valt hier in het midden.
Vanaf ongeveer 20 graden blijft dichtheid van staafjes > kegeltjes.
Ganglion cellen: zenden info naar brein. 1 miljoen.
, Convergence
= het samenvoegen van inputs en het doorsturen hiervan naar de ganglioncellen waardoor ze sneller zullen
reageren. Het is hoger in staafjes dan in kegeltjes.
Staven: licht staafreceptor A ganglion cell brein. Hier maakt het niet uit op welke receptor je het schijnt,
hetzelfde signaal gaat naar het brein. Je kan dus niet zeggen waar het licht op valt.
- Hierdoor kunnen we minder details zien, hetzelfde signaal gaat naar het brein. Je brein weet niet van welke
receptor het komt.
Kegels: licht kegelreceptor ganglion cell brein. Slechts 1 ganglion cel wordt dus geactiveerd, afhankelijk
waar het licht opvalt. Als je op alle drie, dan krijgen alle drie signalen.
Visual acuity = zien van details. Wordt belemmerd door convergentie, want brein kijkt niet uit welk kegeltje het
signaal komt en hierdoor zien we geen details.
In fovea alleen maar kegeltjes, die doen minder aan convergentie en dus zien we alle details.
