College aantekeningen Criminologie Voor Niet Juristen

College 1: Wat is criminologie?
Dinsdag 01-09-2020

Criminaliteit: Verzamelnaam voor wat in het wetboek strafbaar is gesteld.

 Is hier echt sprake van een geweldsdelict? Of noodweersituatie?

We vinden dit heel erg moreel verwijtend gedrag  Heel crimineel
Op de maatschappelijke schade nadruk, niet altijd persoon.

Jongeren
Jongeren leren de normen, kun je niet echt leren.
 De grenzen opzoeken, hoe ver mag ik gaan? Wat is de norm?
 Leereffect: Als je de grens overgaat, merk je dat je te ver bent gegaan.
o Noemen we: Baldadigheid (geen criminaliteit).
o Deviant gedrag.
o Laten we de label van criminaliteit nog weg.

Tussenconclusie: Criminologie is gericht op criminaliteit en niet echt strafrechtelijk.
Want: Verschillende gedragingen achter het label criminaliteit.

Mensen willen vaak simpele verklaringen voor complexe fenomenen:
- Stalking
- Pesten
- Voetbalgeweld
- Jeugdbendes
- Maffia
- Genocide
- Hacking
- Misbruik

‘Criminologen is ook niet geholpen door te veel mantra’s van feitjes, rijtjes en theorieën’
Want: Dan gebeurt er weer wat ergs op straat. Of lezen ze in de krant over verse
massagraven. Geen rijtje in de wereld helpt om zoiets te begrijpen.’

(1) Wat is criminologie?

Een wetenschap die betrouwbare en precieze kennis wil leveren over criminaliteit, over
mensen die misdaden plegen en over hoe daarop gereageerd kan worden:
 Haalt kennis uit de waarneembare werkelijkheid
o We zitten niet alleen in de boeken
o Naar de werkelijkheid kijken en een deel daarvan is waarneembaar en een
deel is onzichtbaar.
o Empirische wetenschap die is gebaseerd op (wetenschappelijke) ervaring,
bevinding en observatie gegrond en daaruit voortvloeiend weten.
 Kijken, onderzoeken.

, o Om het fenomeen te analyseren.

Criminologie neemt wel normatieve kwesties inachtneming.
Maar ze wil weten hoe het is. Niet hoe het hoort.
Het is dus een strafrecht.

Wat zou het beste voor het strafrecht of voor de maatschappij zijn? Daar gaat criminologie
niet over.

(2) Wat is criminologie?

 Een multidisciplinaire wetenschap;
o Meerdere disciplines
o Interdisciplinair = uit twee disciplines het onderzoek doen.
 Jurist en criminoloog: Normatief en empirisch. Is erg lastig.
 Het bestaat dus als zelfstandige wetenschap eigenlijk niet
o Klassiek bekijken
o Eigen wetenschapstheorie
 Veel uit de sociale wetenschap
o Eigen methodologie: De leer hoe we onderzoek gaan doen. Inclusief de
specifieke methoden.
 Deze verschillen enorm tussen psychologen, sociologen en
antropologen.
 Criminologie ontleent haar begrippen, theorieën en onderzoeksmethoden aan
verschillende andere sociale wetenschappen.
o Haar onderzoeksobject is de criminaliteit en de beheersing daarvan.

Filmpje geweld tijdens uitgaan:
Geweld in het uitgaansleven: Uitkomst in historisch perspectief plaatsen:
Het is heel erg, maar is het feitelijk zo dat het geweld steeds toeneemt?
 Of is het geweld er zoals het er altijd was?

Belangrijk
 Eigen emoties en gevoelens
 Zonder morele paniek en uitrusting
o Kijken naar situaties
 Het spannende van criminologie is met die emoties.
o Maar als je onderzoek gaat doen, moet je die emoties even parkeren
o Ze mogen niet het onderzoek sturen.

Moeilijk
 Gruwelijke onderwerpen
o Ook dan nuchter kijken en objectief blijven
 Je wil het begrijpen niet begrip tonen
 Als je het goed begrijpt, dan kun je het verklaren
 Je kunt het niet begrijpen als ze steeds door je eigen emoties wordt gestuurd.

, o Hoe drijft iemand dat het zo mis kan gaan  Niet: Hoe kan iemand dat nou
doen?

Criminologie onderzoekt (definitie Sutherland)
 Hoe en waarom strafwetten worden gemaakt
 Hoe en waarom strafwetten worden overtreden
 Hoe en waarom door de samenleving op misdrijven wordt gereageerd
o Door de wetgever, door politie en justitie door de media en door de burger

Founding fathers criminologie
 Cesare Beccaria (rechtsfilosoof): Pleidooi tegen de willekeur in de strafrechtoplegging
en de wreedheid van de straffen (1766)
o Kritiek op het toenmalige strafrecht  Lijfstraffen etc.
 Adolphe Quetelet (cartograaf, is later de statistiek uitgerold)): Maatschappelijke
wetmatigheden bepalen de ontwikkeling van de criminaliteit meer dan individuele
wilsbesluiten (1835)
o Dit werd soort begin van de criminologie
o Onderwerp criminaliteit op de lijst gehad als topic om te onderzoeken
o Duidelijke uitspraken over ontwikkeling criminaliteit en criminaliteitspatronen
in die tijd.
 Relaties criminaliteit met leeftijd, afkomst, sociaaleconomische
ontwikkeling.
 Heeft meer te maken met maatschappelijke wetmatigheden:
Werkloosheid, armoede. Die het plegen en de mate van criminaliteit
bepalen.
 Cesare Lombroso (gevangenisarts) (1872) Criminele antropologie
o Meest bekende, kreeg ook heel veel kritiek.
o Antropologie destijds: Kennis van de mens
o Criminele mens is achtergebleven in het evolutieproces
 Biologie en uiterlijke kenmerken die deze afwijking zichtbaar maken is
crimineel gedrag.
 Uiterlijke kenmerken:
o Laag voorhoofd
o Uitstekende kaken
o Borstelige doorlopende wenkbrauwen
o Hij heeft foto’s gemaakt van de gevangenen (de tijd dat de fotocamera werd
uitgevonden).
 Heel uniek, visuele criminologie.
 We moeten veel sterker naar visueel materiaal gaan kijken.
o Hij heeft veel toegevoegd aan de rassentheorie:
 Het biologisch perspectief heeft een grote lading gekregen door de
rassentheorie.
 Je kunt mensen op hun uiterlijk selecteren en in groepen plaatsen van
goed en slecht.

Historische inzichten

,  Alexandre Lacassagne (Forensische geneeskunde): Tegen Lombroso.
o Het is de sociale omgeving die iemand tot de criminaliteit brengt.
o ‘’Iedere maatschappij krijgt de criminaliteit die zij verdient’’
 Willem Bonger (Jurist en socioloog)
o De Universiteit van Amsterdam criminoloog leraar
o Narcist
o Sterk accent op de relatie tussen de ontwikkeling van criminaliteit en
economische condities.
 Economie is allesbepalend voor het samenleven  Narcistisch.
 Sociale ongelijkheid is een hele belangrijke factor die criminaliteit kan
verklaren.  Geldt nog steeds

Chigago 1920 Immigranten beweging

 Sociologische school aan University of Chicago
o Beroemdste scholen binnen de criminologie
 Reden voor ontstaan deze school: Het onderzoek dat ze deden werd zo beroemd.

1920
 Snelle industrialisatie
 Massale immigratiestroming
 Effect eerste wereldoorlog
 Grote depressie
 Van paar duizend mensen naar miljoenenstad (3)
o Aantrekking stad in die streek in de VS
o Deze bevolkingsexplosie leidt tot grote sociale problemen.

Crisis 1929: Werklozen in de rij bij een soepkeuken
 Extreme sociale problemen: Jeugdbendes, armoede, werkloosheid, daklozen,
corruptie, maffia, georganiseerde criminaliteit.

Onderzoek Chicago-school:
 Wat is eigenlijk precies het verband tussen de sociale problemen en de stad zelf?
o De stad als onderzoek domein: Niet de migrantengroepen, de jeugdbendes,
armoede.
o Sociaalgeografische spreiding van criminaliteit
 Participerende observaties: Door alle wijken van de stad lopen.

Conclusies:
 Kenmerken van de sociale structuur zijn van invloed op de omvang van criminaliteit
o Ongeacht de sociale en etnische achtergrond van de bewoners
 Verband tussen sociaaleconomische achterstand en criminaliteit op buurtniveau

Sociale desorganisatie= een situatie waarin geen gemeenschapsgevoel, geen stabiele
relaties, lage sociale controle, zwakke en ineffectieve instituties, geen harmonie binnen de
gemeenschap en haar waarden.