College 1
03-09-2020
Wat is doodslag?
- Een ander woord voor moord
- Dood door schuld
- Met opzet iemand doden
o Juiste optie
Het materiele strafrecht en strafprocesrecht
Tentamen: Online Openboektentamen.
Zoeken in het wetboek = belangrijk!
Jurispredentie = de uitspraken van de rechter
Hoge raad = allerhoogste rechter
Strafzaak
In hoger beroep bij het gerechtshof, die doet de zaak helemaal over.
Je kunt daarna in cassatie gaan bij de hoge raad, als je het helemaal opnieuw is gedaan.
De hoge raad kijkt alleen of het gerechtshof het recht goed heeft uitgelegd en toegepast, zij
doen de zaak niet opnieuw.
Wetboek
- Kunnen gebruiken
- Je mag geen aantekeningen in de wetbundel plaatsen
,Context
De belangrijkste rechtsgebieden:
- Civiel recht (privaatrecht)
o Regelt de horizontale rechtsbetrekkingen tussen burgers en de rechten van
burgers tegenover derden
- Bestuursrecht (publiekrecht)
o Regelt de verticale rechtsbetrekkingen tussen de overheid en burgers.
Bevoegde overheidsinstanties kunnen eenzijdig de rechtspositie van de
burger wijzingen (het verlenen of weigeren van een vergunning, het opleggen
van verplichtingen etc.)
- Strafrecht (publiekrecht)
o Regelt de mogelijkheden van de overheid om burgers een strafrechtelijke
sanctie op te leggen en in de aanloop daar naartoe procesrechtelijke
bevoegdheden uit te oefenen en dwangmiddelen toe te passen.
Rol van de overheid:
Wanneer de overheid een sterke rol speelt Publiekrecht
Bestuursrecht
o Niet perse gericht op straffen van burgers
Heel bestuursstrafrecht ontstaan: Het bestuursstrafrecht is het een
bestuursorgaan die uiteindelijk een boete oplegt. Denk aan
belasting.
o Verlenen van een vergunning voor een huis, schuur
o Verplichting om belasting te betalen
Strafrecht
o Normbevestiging door leed toevoegen
Tussen burgers onderling Privaatrecht
Schadevergoeding
Erfrecht
Huwelijk
Doel materieel strafrecht
Normbevestiging door leedtoevoeging
Normbevestiging: Strafoplegging is een krachtig signaal dat bepaalde gedragingen
onwenselijk zijn en niet worden getolereerd
Leedtoevoeging: Bestraffen is pijn doen Vrijheden of vermogen ontnemen. De
legitimatie daarvan is enigszins problematisch. Daarom moet strafoplegging met
de grootst mogelijke zorg en waarborgen worden omringd. Het strafrecht is
ultimum remedium. Als geen andere maatregel heeft geholpen.
3 uitgangspunten
Mensen zijn verantwoordelijk voor hun eigen gedragingen. Mensen worden
aangesproken op gemaakte keuzes
, Er moet ook sprake zijn van een minimale schuld in de zin van verwijtbaarheid.
Van de dader wordt gevergd dat hij anders handelde. Verwijtbaarheid =
vermijdbaarheid.
Het gaat om een gedraging. Van een (rechts)persoon. Gedachten zijn niet
strafbaarheid.
Doel strafprocesrecht
Doel strafproces: Het verzekeren van de juiste toepassing van het materiele
strafrecht
o Per fase gelden er bepaalde regels
Het strafprocesrecht bevat de regels die gaan over de toepassing van het
materiele strafrecht op een concreet geval
De fasen van een strafproces zijn:
o Onderzoek of er een strafbaar feit heeft plaatsgevonden
Sporenonderzoek: Politie
Wanneer mag je een verdachte aanhouden, wanneer mag
je DNA afnemen.
Voldoende aanwijzingen Dan kan hij worden vervolgd
Vervolging:
Dagvaarding: Hij moet voor de rechter verschijnen
Tenlastelegging: Wat hij voor moet komen.
Gebruik van wettenbundel
Wetboek van strafrecht Materieel recht
Alleen deel 2 van Kluwers of deel C van SDU.
Onderstreep en/of arceer (belangrijke) artikelen die worden besproken in
hoorcollege of boek!
3 delen
Eerste boek: Algemene bepalingen
Tweede boek: Misdrijven
Derde boek: Overtredingen
Boeken onderverdeeld in Titels, die zijn onderverdeeld in Afdelingen.
Waar staat doodslag?
Doodslag in het trefwoordenregister
Doodslag = misdrijf, dus bij het tweede boek.
In boek 2 titel 19: Misdrijven tegen het leven gericht
o Kopjes: Waaronder doodslag Art. 287
o Kopjes mag je wel gebruiken, maar je kunt je er niet op baseren.
Doodslag = geen moord Moord is doodslag met voorbedachten rade.
Nulla poena-regel
‘Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling’
, Beginsel: Nullum cirmen, nulla poena sina praevia lege poenali (kortweg nulla poena-regel,
ook wel bekend als legaliteitsbeginsel)
Het materieelrechtelijke legaliteitsbeginsel
Sub-regels nulla poena-regel
Wettelijke strafbepaling: Geschreven strafbepaling
Voorafgegane strafbepaling: Verbod van terugwerkende kracht
o Als je iets wel met terugwerkende kracht strafbaar stelt, is het niet
mogelijk voor burgers om het gedrag daarop aan te passen.
o Straffen mogen niet met terugwerkende kracht worden verhoogd
Eis van bepaaldheid: Bestimmtheitsgebot – lex certa-beginsel
Verbod op analogie: Interpreteren delictsomschrijving
Interpretatiemethoden
Taalkundig/grammaticataal: Betekenis van het woord in het gewone taalgebruik/
in zinsverband
Teleologisch: Het doel van de bepaling wordt centraal
Systematisch: Uitleg van een bepaling hangt af van het systeem van de regeling
waarin de bepaling is opgenomen
Historisch: Uitleg hangt af van wat daarover is gezegd bij de totstandkoming van
de weg/ in vroegere regelingen.
Bepalingen of delingen daarvan restrictief (beperkt) of extensief (ruim) uitleggen
Maar analoog redeneren mag dus niet (eigenlijk niet juiste term, beter om te zeggen dat een
te extensieve/te ruime uitleg mag niet).
Bij te ruime uitleg is het niet meer mogelijk om af te leiden wat je wel en niet mag
doen.
Wanneer is interpretatie te extensief?
De regel is: De hond moet aangelijnd blijven.
Je kunt dan geen boete krijgen dat de kat ook aangelijnd moet zijn. Dit staat namelijk niet in
de wet: De rechter creëert anders een nieuwe wet.
Toegestane extensieve interpretatie:
- Elektriciteit is een goed (elektriciteitsarrest)
- Virtuele zwaard is een goed (Runescape-arrest)
Voorwaarden voor strafbaarheid
Personen zijn strafbaar als:
Er is sprake van een strafbaar feit, dat wil zeggen als:
o Er een gedraging is van een persoon
o Die valt onder een daaraan voorafgaande wettelijke strafbepaling
Er sprake is van een strafbare dader, dat wil zeggen dat:
o De gedraging wederrechtelijk is
Een gedraging is in strijd met het gerecht
o De gedraging de dader kan worden verweten
03-09-2020
Wat is doodslag?
- Een ander woord voor moord
- Dood door schuld
- Met opzet iemand doden
o Juiste optie
Het materiele strafrecht en strafprocesrecht
Tentamen: Online Openboektentamen.
Zoeken in het wetboek = belangrijk!
Jurispredentie = de uitspraken van de rechter
Hoge raad = allerhoogste rechter
Strafzaak
In hoger beroep bij het gerechtshof, die doet de zaak helemaal over.
Je kunt daarna in cassatie gaan bij de hoge raad, als je het helemaal opnieuw is gedaan.
De hoge raad kijkt alleen of het gerechtshof het recht goed heeft uitgelegd en toegepast, zij
doen de zaak niet opnieuw.
Wetboek
- Kunnen gebruiken
- Je mag geen aantekeningen in de wetbundel plaatsen
,Context
De belangrijkste rechtsgebieden:
- Civiel recht (privaatrecht)
o Regelt de horizontale rechtsbetrekkingen tussen burgers en de rechten van
burgers tegenover derden
- Bestuursrecht (publiekrecht)
o Regelt de verticale rechtsbetrekkingen tussen de overheid en burgers.
Bevoegde overheidsinstanties kunnen eenzijdig de rechtspositie van de
burger wijzingen (het verlenen of weigeren van een vergunning, het opleggen
van verplichtingen etc.)
- Strafrecht (publiekrecht)
o Regelt de mogelijkheden van de overheid om burgers een strafrechtelijke
sanctie op te leggen en in de aanloop daar naartoe procesrechtelijke
bevoegdheden uit te oefenen en dwangmiddelen toe te passen.
Rol van de overheid:
Wanneer de overheid een sterke rol speelt Publiekrecht
Bestuursrecht
o Niet perse gericht op straffen van burgers
Heel bestuursstrafrecht ontstaan: Het bestuursstrafrecht is het een
bestuursorgaan die uiteindelijk een boete oplegt. Denk aan
belasting.
o Verlenen van een vergunning voor een huis, schuur
o Verplichting om belasting te betalen
Strafrecht
o Normbevestiging door leed toevoegen
Tussen burgers onderling Privaatrecht
Schadevergoeding
Erfrecht
Huwelijk
Doel materieel strafrecht
Normbevestiging door leedtoevoeging
Normbevestiging: Strafoplegging is een krachtig signaal dat bepaalde gedragingen
onwenselijk zijn en niet worden getolereerd
Leedtoevoeging: Bestraffen is pijn doen Vrijheden of vermogen ontnemen. De
legitimatie daarvan is enigszins problematisch. Daarom moet strafoplegging met
de grootst mogelijke zorg en waarborgen worden omringd. Het strafrecht is
ultimum remedium. Als geen andere maatregel heeft geholpen.
3 uitgangspunten
Mensen zijn verantwoordelijk voor hun eigen gedragingen. Mensen worden
aangesproken op gemaakte keuzes
, Er moet ook sprake zijn van een minimale schuld in de zin van verwijtbaarheid.
Van de dader wordt gevergd dat hij anders handelde. Verwijtbaarheid =
vermijdbaarheid.
Het gaat om een gedraging. Van een (rechts)persoon. Gedachten zijn niet
strafbaarheid.
Doel strafprocesrecht
Doel strafproces: Het verzekeren van de juiste toepassing van het materiele
strafrecht
o Per fase gelden er bepaalde regels
Het strafprocesrecht bevat de regels die gaan over de toepassing van het
materiele strafrecht op een concreet geval
De fasen van een strafproces zijn:
o Onderzoek of er een strafbaar feit heeft plaatsgevonden
Sporenonderzoek: Politie
Wanneer mag je een verdachte aanhouden, wanneer mag
je DNA afnemen.
Voldoende aanwijzingen Dan kan hij worden vervolgd
Vervolging:
Dagvaarding: Hij moet voor de rechter verschijnen
Tenlastelegging: Wat hij voor moet komen.
Gebruik van wettenbundel
Wetboek van strafrecht Materieel recht
Alleen deel 2 van Kluwers of deel C van SDU.
Onderstreep en/of arceer (belangrijke) artikelen die worden besproken in
hoorcollege of boek!
3 delen
Eerste boek: Algemene bepalingen
Tweede boek: Misdrijven
Derde boek: Overtredingen
Boeken onderverdeeld in Titels, die zijn onderverdeeld in Afdelingen.
Waar staat doodslag?
Doodslag in het trefwoordenregister
Doodslag = misdrijf, dus bij het tweede boek.
In boek 2 titel 19: Misdrijven tegen het leven gericht
o Kopjes: Waaronder doodslag Art. 287
o Kopjes mag je wel gebruiken, maar je kunt je er niet op baseren.
Doodslag = geen moord Moord is doodslag met voorbedachten rade.
Nulla poena-regel
‘Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling’
, Beginsel: Nullum cirmen, nulla poena sina praevia lege poenali (kortweg nulla poena-regel,
ook wel bekend als legaliteitsbeginsel)
Het materieelrechtelijke legaliteitsbeginsel
Sub-regels nulla poena-regel
Wettelijke strafbepaling: Geschreven strafbepaling
Voorafgegane strafbepaling: Verbod van terugwerkende kracht
o Als je iets wel met terugwerkende kracht strafbaar stelt, is het niet
mogelijk voor burgers om het gedrag daarop aan te passen.
o Straffen mogen niet met terugwerkende kracht worden verhoogd
Eis van bepaaldheid: Bestimmtheitsgebot – lex certa-beginsel
Verbod op analogie: Interpreteren delictsomschrijving
Interpretatiemethoden
Taalkundig/grammaticataal: Betekenis van het woord in het gewone taalgebruik/
in zinsverband
Teleologisch: Het doel van de bepaling wordt centraal
Systematisch: Uitleg van een bepaling hangt af van het systeem van de regeling
waarin de bepaling is opgenomen
Historisch: Uitleg hangt af van wat daarover is gezegd bij de totstandkoming van
de weg/ in vroegere regelingen.
Bepalingen of delingen daarvan restrictief (beperkt) of extensief (ruim) uitleggen
Maar analoog redeneren mag dus niet (eigenlijk niet juiste term, beter om te zeggen dat een
te extensieve/te ruime uitleg mag niet).
Bij te ruime uitleg is het niet meer mogelijk om af te leiden wat je wel en niet mag
doen.
Wanneer is interpretatie te extensief?
De regel is: De hond moet aangelijnd blijven.
Je kunt dan geen boete krijgen dat de kat ook aangelijnd moet zijn. Dit staat namelijk niet in
de wet: De rechter creëert anders een nieuwe wet.
Toegestane extensieve interpretatie:
- Elektriciteit is een goed (elektriciteitsarrest)
- Virtuele zwaard is een goed (Runescape-arrest)
Voorwaarden voor strafbaarheid
Personen zijn strafbaar als:
Er is sprake van een strafbaar feit, dat wil zeggen als:
o Er een gedraging is van een persoon
o Die valt onder een daaraan voorafgaande wettelijke strafbepaling
Er sprake is van een strafbare dader, dat wil zeggen dat:
o De gedraging wederrechtelijk is
Een gedraging is in strijd met het gerecht
o De gedraging de dader kan worden verweten
