Vragen m.b.t. het seksuele brein (gastcollege)
Als je naar brein-activatie kijkt tijdens orgasme; welke gebieden verwacht je dan dat juist
actief zouden zijn?
Dan verwacht je dat de hypothalamus actief is. Die vervolgens de hypofyse aanstuurt om
geslachtshormonen aan te laten maken. Daarnaast verwacht je dat de nucleus accumbens
actief is. Je bent namelijk niet altijd even gevoelig voor dezelfde seksuele prikkels. Dit wordt
gemoduleerd door dopamine en geslachtshormonen. De nucleus accumbens is een kern met
veel dopamine-receptoren. De hoeveelheid dopamine hierin is dus van belang voor de
gevoeligheid voor de seksuele prikkels.
Het ventrale striatum is belangrijk voor de modulatie van de verwachting. Als de outcome niet
in lijn is met de verwachting, is het ventrale striatum actief. Er is dan sprake van een
‘prediction error’. Dit kan de bron zijn voor seksuele opwinding en seksueel gedrag. Ook
voor het waarnemen van de prediction error heeft dopamine weer te maken.
Ook de prefrontale-limbische interacties zijn cruciaal en actief. Tijdens het orgasme ben je
eigenlijk een beetje ontwricht. Op hersenscans zie je dat het gebied rond de amygdala en de
prefrontale cortex belicht zijn.
Is er aanleiding om te veronderstellen dat het patroon van hersenactivatie tijdens orgasme
anders is bij vrouwen dan bij mannen?
Nee. Uit onderzoek is gebleken dat de overeenkomsten groter zijn dan de verschillen tussen de
hersenactivatie van mannen en vrouwen. Wel is er bij mannen na een orgasme sprake van een
refractaire periode. Bij vrouwen is hier niet echt sprake van zo’n periode. Je zou op basis
hiervan verwachten dat er een verschil is in het patroon van hersenactiviteit na het orgasme
tussen mannen en vrouwen.
Hoe kan de diversiteit in seksueel gedrag bij mensen vergeleken bij dieren zoals ratjes worden
verklaard?
Antwoord docent: Je zou kunnen denken in de richting dat mensen meer in het algemeen veel
complexer gedrag vertonen en in veel complexere/meer diverse omstandigheden leven (vooral
waarschijnlijk om dat we vooruit kunnen denken- what if... en daar over fantaseren en
stappen zetten om te bedenken catastrofes te vorkomen maar ook te verwachen incentives te
verkrijgen. Ons vermogen tot plannen en tot op zekere hoogte controleren van meer
automatische processen biedt ons veel meer opties om te reageren op situaties dan
organismen met minder grote/uitgebreide neocortex
Dus ook al delen we de cruciale rol van incentive motivation als factor die ons seksgedrag
stuurt, hoe dat in gedrag tot uitdrukking kan komen kan dan heel anders en meer divers zijn
dan bij bv ratten
Welke delen van het centrale en perifere zenuwstelsel zijn eigenlijk betrokken bij het krijgen
van een orgasme? En zitten daar nog verschillen in tussen vrouwen en mannen?
Van het centrale zenuwstelsel is het ruggenmerg verantwoordelijk voor de genitale reflexen
zoals erectie of vochtig worden. Daarnaast zijn in de hersenen ook verschillende delen
betrokken bij een erectie vooral de hypothalamus, hypofyse en het ventrale striatum, zoals ook
uitgelegd bij de eerste vraag. In het brein is er met meer opwinding een toename van activiteit
in de cingulate cortex.
Bij het perifere zenuwstelsel is het parasympatische deel verantwoordelijk voor erectie,
lubricatie en zwelling van de clitoris en bulbus versibuli. Het sympatische deel is belangrijk
voor emissie.
Als je naar brein-activatie kijkt tijdens orgasme; welke gebieden verwacht je dan dat juist
actief zouden zijn?
Dan verwacht je dat de hypothalamus actief is. Die vervolgens de hypofyse aanstuurt om
geslachtshormonen aan te laten maken. Daarnaast verwacht je dat de nucleus accumbens
actief is. Je bent namelijk niet altijd even gevoelig voor dezelfde seksuele prikkels. Dit wordt
gemoduleerd door dopamine en geslachtshormonen. De nucleus accumbens is een kern met
veel dopamine-receptoren. De hoeveelheid dopamine hierin is dus van belang voor de
gevoeligheid voor de seksuele prikkels.
Het ventrale striatum is belangrijk voor de modulatie van de verwachting. Als de outcome niet
in lijn is met de verwachting, is het ventrale striatum actief. Er is dan sprake van een
‘prediction error’. Dit kan de bron zijn voor seksuele opwinding en seksueel gedrag. Ook
voor het waarnemen van de prediction error heeft dopamine weer te maken.
Ook de prefrontale-limbische interacties zijn cruciaal en actief. Tijdens het orgasme ben je
eigenlijk een beetje ontwricht. Op hersenscans zie je dat het gebied rond de amygdala en de
prefrontale cortex belicht zijn.
Is er aanleiding om te veronderstellen dat het patroon van hersenactivatie tijdens orgasme
anders is bij vrouwen dan bij mannen?
Nee. Uit onderzoek is gebleken dat de overeenkomsten groter zijn dan de verschillen tussen de
hersenactivatie van mannen en vrouwen. Wel is er bij mannen na een orgasme sprake van een
refractaire periode. Bij vrouwen is hier niet echt sprake van zo’n periode. Je zou op basis
hiervan verwachten dat er een verschil is in het patroon van hersenactiviteit na het orgasme
tussen mannen en vrouwen.
Hoe kan de diversiteit in seksueel gedrag bij mensen vergeleken bij dieren zoals ratjes worden
verklaard?
Antwoord docent: Je zou kunnen denken in de richting dat mensen meer in het algemeen veel
complexer gedrag vertonen en in veel complexere/meer diverse omstandigheden leven (vooral
waarschijnlijk om dat we vooruit kunnen denken- what if... en daar over fantaseren en
stappen zetten om te bedenken catastrofes te vorkomen maar ook te verwachen incentives te
verkrijgen. Ons vermogen tot plannen en tot op zekere hoogte controleren van meer
automatische processen biedt ons veel meer opties om te reageren op situaties dan
organismen met minder grote/uitgebreide neocortex
Dus ook al delen we de cruciale rol van incentive motivation als factor die ons seksgedrag
stuurt, hoe dat in gedrag tot uitdrukking kan komen kan dan heel anders en meer divers zijn
dan bij bv ratten
Welke delen van het centrale en perifere zenuwstelsel zijn eigenlijk betrokken bij het krijgen
van een orgasme? En zitten daar nog verschillen in tussen vrouwen en mannen?
Van het centrale zenuwstelsel is het ruggenmerg verantwoordelijk voor de genitale reflexen
zoals erectie of vochtig worden. Daarnaast zijn in de hersenen ook verschillende delen
betrokken bij een erectie vooral de hypothalamus, hypofyse en het ventrale striatum, zoals ook
uitgelegd bij de eerste vraag. In het brein is er met meer opwinding een toename van activiteit
in de cingulate cortex.
Bij het perifere zenuwstelsel is het parasympatische deel verantwoordelijk voor erectie,
lubricatie en zwelling van de clitoris en bulbus versibuli. Het sympatische deel is belangrijk
voor emissie.
