4 mei 2024
Afbeelding: (De Logopedist, 2013)
‘Mantelzorgers in de psychogeriatrie: naar een betere ondersteuning bij
overbelasting.
J. Felder
Studentnummer: 2203314
Zuyd Hogeschool. verpleegkundige deeltijd
Docentbegeleider: N. Janssen
Praktijkbegeleiders:
Versie 1
Maximaal aantal pagina’s: 40
,Voorwoord
Voor u liggen de beroepsproducten binnen het thema ‘laagcomplexe zorg’. Deze
beroepsproducten zijn geschreven in het kader van de hbo-verpleegkunde opleiding deeltijd,
aan Zuyd Hogeschool te Heerlen. Het beroepsproduct is uitgevoerd bij ........... Zuid-Limburg,
wijkzorgcentrum ............ De periode van onderzoek en verslaglegging vonden plaats van 20
februari 2024 tot en met 4 mei 2024.
Sinds 2022 ben ik als niveau vier verpleegkundige werkzaam als verpleegkundig
aanspreekpunt. Ik fungeer als aanspreekpunt voor twintig collega’s, manager, zorgvragers,
disciplines en het sociaal netwerk.
Wijkzorgcentrum ........... telt in totaal 54 zorgvragers, hiervan wordt op afdeling drie aan
achttien zorgvragers verpleeghuiszorg geboden. Afdeling drie is een transferafdeling voor
psychogeriatrie (PG) waarbij het verblijf van tijdelijke aard is (..........., z.d.). Zorgvragers
worden opgenomen als ‘crisisopname’ waarbij er per direct zorg en toezicht nodig is.
Zorgvragers mogen maximaal drie maanden verblijven, vervolgens wordt er gezocht naar
een andere locatie. Deze locatie betreft in de meeste gevallen een verpleegtehuis. Op deze
vervolglocatie zullen de zorgvragers voor langere duur verblijven.
Graag wil ik onderstaande personen bedanken voor de fijne begeleiding en ondersteuning
tijdens dit traject.
Praktijkbegeleider: R. Bruinsma en N. Meurer
Teamleden van wijkzorgcentrum ..........., collega's van ........... Zuyderland
Docentbegeleider: N. Janssen
Peer: ………
Medestudenten van…………….
Ik wens u veel plezier bij het lezen van het verslag,
J. Felder
Kerkrade, 4 mei 2024
1
,Samenvatting
Inleiding: In dit product wordt beschreven hoe er binnen ........... onderzoek is gedaan naar
mantelzorg overbelasting en hoe er uiteindelijk meer aandacht kan zijn voor mantelzorgers.
Dit onderzoek is van belang vanwege de toenemende druk op mantelzorgers, toename in
overbelasting en de behoefte aan passende ondersteuning. Het kwaliteitsverbeterplan is
opgesteld volgens de PDCA-cyclus, waarbij systematisch wordt gewerkt aan verbeteringen.
Methoden: Het onderzoek omvatte het identificeren van knelpunten en het formuleren van
doelen en interventies om mantelzorgers beter te ondersteunen en overbelasting te
verminderen. Methoden zoals nulmetingen, visgraatanalyses, één metingen, intervisie en
observatie van groepsdynamiek zijn toegepast. Een cruciale rol werd gespeeld door een
hbo-v student, die haar leiderschapsstijl en communicatie aanpaste aan de groepsdynamiek
en de verschillende fasen van het proces.
Resultaten: De intervisie heeft geleid tot deskundigheidsbevordering en het aantonen van
verpleegkundig leiderschap binnen de groep. Inzichtelijk is gemaakt hoe mantelzorgers beter
ondersteund kunnen worden en welke rol ........... hierin kan spelen. Dit heeft geresulteerd in
concrete actiepunten en aanbevelingen voor verbetering.
Conclusie en discussie: Het onderzoek en kwaliteit verbeterplan benadrukt de noodzaak
voor meer aandacht voor mantelzorgondersteuning binnen ............ Door het toepassen van
de PDCA-cyclus en het betrekken van diverse stakeholders, waaronder casemanagers,
wijkverpleegkundigen, kwaliteitsfunctionarissen en mantelzorgconsulenten, werden relevante
verbeteringen geïdentificeerd en geïmplementeerd.
Advies en inbedding: Het advies is om de aanbevelingen uit het onderzoek op te nemen in
het beleid van ........... en structureel meer aandacht te besteden aan
mantelzorgondersteuning. Dit zal bijdragen aan een verbeterde kwaliteit van zorg en het
welzijn van zowel cliënten als mantelzorgers.
Inhoudsopgave
2
, Voorwoord.......................................................................................................................................1
Samenvatting..................................................................................................................................2
Inleiding...........................................................................................................................................4
Leeswijzer................................................................................................................................................. 5
Hoofdstuk 1, Kwaliteitsverbeterplan............................................................................................5
1.1. Kwaliteitskader de organisatie .......................................................................................................... 6
1.2. Visie student en ................................................................................................................................. 6
1.3. Theoretisch kader kwaliteitsverbetering............................................................................................ 7
1.4. Aanleiding.......................................................................................................................................... 8
1.5. Casuïstiek omschrijving...................................................................................................................... 9
1.6. PDCA-cyclus..................................................................................................................................... 10
1.7. Plan.................................................................................................................................................. 10
1.7.1. Theoretisch kader mantelzorger en overbelasting........................................................................10
1.7.2. Onderbouwing methodiek probleemanalyse................................................................................11
1.7.3. Nulmeting..................................................................................................................................... 11
1.7.5. Onderbouwing methodiek probleemanalyse................................................................................14
1.7.6. Conclusie visgraat diagram............................................................................................................ 14
1.7.7. Mantelzorg ondersteuning binnen de organisatie.........................................................................15
1.7.8. Mantelzorg ondersteuning werkveld overstijgend........................................................................16
1.7.9. Wetgeving..................................................................................................................................... 18
1.9. Check............................................................................................................................................... 22
1.11. Act.................................................................................................................................................. 26
1.11.1. Borging........................................................................................................................................ 27
1.12. Verpleegkundig ondernemerschap................................................................................................ 28
1.12.1. Financiële kwetsbaarheid mantelzorgoverbelasting...................................................................28
1.13. Conclusie........................................................................................................................................ 29
Hoofdstuk 2, Deskundigheidsbevordering ...............................................................................29
2.1. BIG Wet............................................................................................................................................ 29
2.4. Deskundigheidsbevordering............................................................................................................. 30
2.7.2. Leiderschapsstijlen........................................................................................................................ 33
2.9. Reflectieverslag................................................................................................................................ 38
Hoofdstuk 3, Verpleegkundig leiderschap.................................................................................40
3.1. Theoretisch kader verpleegkundig leiderschap................................................................................40
3.2. Organisatorisch en werkveld overstijgend.......................................................................................41
3.3. Leiderschapsgedrag......................................................................................................................... 41
3.4. Theoretisch kader reflecteren.......................................................................................................... 42
3
Afbeelding: (De Logopedist, 2013)
‘Mantelzorgers in de psychogeriatrie: naar een betere ondersteuning bij
overbelasting.
J. Felder
Studentnummer: 2203314
Zuyd Hogeschool. verpleegkundige deeltijd
Docentbegeleider: N. Janssen
Praktijkbegeleiders:
Versie 1
Maximaal aantal pagina’s: 40
,Voorwoord
Voor u liggen de beroepsproducten binnen het thema ‘laagcomplexe zorg’. Deze
beroepsproducten zijn geschreven in het kader van de hbo-verpleegkunde opleiding deeltijd,
aan Zuyd Hogeschool te Heerlen. Het beroepsproduct is uitgevoerd bij ........... Zuid-Limburg,
wijkzorgcentrum ............ De periode van onderzoek en verslaglegging vonden plaats van 20
februari 2024 tot en met 4 mei 2024.
Sinds 2022 ben ik als niveau vier verpleegkundige werkzaam als verpleegkundig
aanspreekpunt. Ik fungeer als aanspreekpunt voor twintig collega’s, manager, zorgvragers,
disciplines en het sociaal netwerk.
Wijkzorgcentrum ........... telt in totaal 54 zorgvragers, hiervan wordt op afdeling drie aan
achttien zorgvragers verpleeghuiszorg geboden. Afdeling drie is een transferafdeling voor
psychogeriatrie (PG) waarbij het verblijf van tijdelijke aard is (..........., z.d.). Zorgvragers
worden opgenomen als ‘crisisopname’ waarbij er per direct zorg en toezicht nodig is.
Zorgvragers mogen maximaal drie maanden verblijven, vervolgens wordt er gezocht naar
een andere locatie. Deze locatie betreft in de meeste gevallen een verpleegtehuis. Op deze
vervolglocatie zullen de zorgvragers voor langere duur verblijven.
Graag wil ik onderstaande personen bedanken voor de fijne begeleiding en ondersteuning
tijdens dit traject.
Praktijkbegeleider: R. Bruinsma en N. Meurer
Teamleden van wijkzorgcentrum ..........., collega's van ........... Zuyderland
Docentbegeleider: N. Janssen
Peer: ………
Medestudenten van…………….
Ik wens u veel plezier bij het lezen van het verslag,
J. Felder
Kerkrade, 4 mei 2024
1
,Samenvatting
Inleiding: In dit product wordt beschreven hoe er binnen ........... onderzoek is gedaan naar
mantelzorg overbelasting en hoe er uiteindelijk meer aandacht kan zijn voor mantelzorgers.
Dit onderzoek is van belang vanwege de toenemende druk op mantelzorgers, toename in
overbelasting en de behoefte aan passende ondersteuning. Het kwaliteitsverbeterplan is
opgesteld volgens de PDCA-cyclus, waarbij systematisch wordt gewerkt aan verbeteringen.
Methoden: Het onderzoek omvatte het identificeren van knelpunten en het formuleren van
doelen en interventies om mantelzorgers beter te ondersteunen en overbelasting te
verminderen. Methoden zoals nulmetingen, visgraatanalyses, één metingen, intervisie en
observatie van groepsdynamiek zijn toegepast. Een cruciale rol werd gespeeld door een
hbo-v student, die haar leiderschapsstijl en communicatie aanpaste aan de groepsdynamiek
en de verschillende fasen van het proces.
Resultaten: De intervisie heeft geleid tot deskundigheidsbevordering en het aantonen van
verpleegkundig leiderschap binnen de groep. Inzichtelijk is gemaakt hoe mantelzorgers beter
ondersteund kunnen worden en welke rol ........... hierin kan spelen. Dit heeft geresulteerd in
concrete actiepunten en aanbevelingen voor verbetering.
Conclusie en discussie: Het onderzoek en kwaliteit verbeterplan benadrukt de noodzaak
voor meer aandacht voor mantelzorgondersteuning binnen ............ Door het toepassen van
de PDCA-cyclus en het betrekken van diverse stakeholders, waaronder casemanagers,
wijkverpleegkundigen, kwaliteitsfunctionarissen en mantelzorgconsulenten, werden relevante
verbeteringen geïdentificeerd en geïmplementeerd.
Advies en inbedding: Het advies is om de aanbevelingen uit het onderzoek op te nemen in
het beleid van ........... en structureel meer aandacht te besteden aan
mantelzorgondersteuning. Dit zal bijdragen aan een verbeterde kwaliteit van zorg en het
welzijn van zowel cliënten als mantelzorgers.
Inhoudsopgave
2
, Voorwoord.......................................................................................................................................1
Samenvatting..................................................................................................................................2
Inleiding...........................................................................................................................................4
Leeswijzer................................................................................................................................................. 5
Hoofdstuk 1, Kwaliteitsverbeterplan............................................................................................5
1.1. Kwaliteitskader de organisatie .......................................................................................................... 6
1.2. Visie student en ................................................................................................................................. 6
1.3. Theoretisch kader kwaliteitsverbetering............................................................................................ 7
1.4. Aanleiding.......................................................................................................................................... 8
1.5. Casuïstiek omschrijving...................................................................................................................... 9
1.6. PDCA-cyclus..................................................................................................................................... 10
1.7. Plan.................................................................................................................................................. 10
1.7.1. Theoretisch kader mantelzorger en overbelasting........................................................................10
1.7.2. Onderbouwing methodiek probleemanalyse................................................................................11
1.7.3. Nulmeting..................................................................................................................................... 11
1.7.5. Onderbouwing methodiek probleemanalyse................................................................................14
1.7.6. Conclusie visgraat diagram............................................................................................................ 14
1.7.7. Mantelzorg ondersteuning binnen de organisatie.........................................................................15
1.7.8. Mantelzorg ondersteuning werkveld overstijgend........................................................................16
1.7.9. Wetgeving..................................................................................................................................... 18
1.9. Check............................................................................................................................................... 22
1.11. Act.................................................................................................................................................. 26
1.11.1. Borging........................................................................................................................................ 27
1.12. Verpleegkundig ondernemerschap................................................................................................ 28
1.12.1. Financiële kwetsbaarheid mantelzorgoverbelasting...................................................................28
1.13. Conclusie........................................................................................................................................ 29
Hoofdstuk 2, Deskundigheidsbevordering ...............................................................................29
2.1. BIG Wet............................................................................................................................................ 29
2.4. Deskundigheidsbevordering............................................................................................................. 30
2.7.2. Leiderschapsstijlen........................................................................................................................ 33
2.9. Reflectieverslag................................................................................................................................ 38
Hoofdstuk 3, Verpleegkundig leiderschap.................................................................................40
3.1. Theoretisch kader verpleegkundig leiderschap................................................................................40
3.2. Organisatorisch en werkveld overstijgend.......................................................................................41
3.3. Leiderschapsgedrag......................................................................................................................... 41
3.4. Theoretisch kader reflecteren.......................................................................................................... 42
3
