Kindermishandeling en verwaarlozing over de levensloop
Week 1
College 1
Belangrijk om kindermishandeling te onderzoeken, want:
- Verhoogde kans op psychische problemen en psychopathologie
- Verhoogde kans op lichamelijke problemen
- Verhoogde kans op problemen in opvoeding eigen kinderen > kan problemen
veroorzaken voor de volgende generatie
- Kosten op zowel korte als lange termijn > chronische ziektes die kunnen ontstaan,
werkeloosheid, etc.
Geschiedenis van kindermishandeling
Egyptisch skelet gevonden met breuken, oudste bewijs van kindermishandeling ~ 2000 jaar
geleden.
Mary Ellen Wilson: ernstig mishandeld door haar stiefmoeder (1847). Er was geen
organisatie voor kinderen; maatschappelijk werker uit de kerk ging naar een
dierenorganisatie, waarna de stiefmoeder wettelijk schuldig is bevonden.
In 1899 bond kinderbescherming in Nederland
Arts Kempe beschreef als eerst kindermishandeling in een paper (1962). Kwam deels door
medische ontwikkelingen, zoals röntgenapparaten, waardoor botbreuken beter te zien waren
(zien wat er echt gebeurd was i.p.v. ouders klakkeloos te geloven).
Artikel wees erop dat artsen kritischer moesten worden; het risico voor kindermishandeling is
het grootst in jonge kinderen. Paper beschreef vooral fysieke mishandeling, maar merkte op
dat er niet genoeg kennis was over psychiatrische factoren.
“The battered child syndrome is a term used by us to characterize a clinical condition in
young children who have received serious physical abuse, generally from a parent or foster
parent. The condition has also been described as “unrecognized trauma” by radiologists,
orthopedists, pediatricians, and social service workers.”
Kempe daagde artsen uit kritischer te zijn; werd niet heel positief ontvangen.
Paper beschrijft dat in de meeste gevallen ouders zelf ook zijn geslagen als kind, wat dus
generationeel wordt overgedragen.
“At present, there is no safe remedy in the situation except the separation of battered
children from their insufficiently protective parents.”
Kempe beschrijft manieren om achter te komen wat er precies gebeurt, welke ouder precies
wat doet; hij benoemt een sympathische en rustige manier van vragenstellen om op een
subtiele manier de waarheid te achterhalen.
“The principal concern of the physician should be to make the correct diagnosis so that he
can institute proper therapy and make certain that a similar event will not occur again.”
Korte samenvatting van het artikel:
”The battered-child syndrome, a clinical condition in young children who have received
serious physical abuse, is a frequent cause of permanent injury or death. Although the
findings are quite variable, the syndrome should be considered in any child exhibiting
evidence of possible trauma or neglect (fracture of any bone, subdural hematoma, multiple
,soft tissue injuries, poor skin hygiene, or malnutrition) or where there is a marked
discrepancy between the clinical findings and the historical data as supplied by the parents.
In cases where a history of specific injury is not available, or in any child who dies suddenly,
roentgenograms of the entire skeleton should still be obtained in order to ascertain the
presence of characteristic multiple bony lesions in various stages of healing. Psychiatric
factors are probably of prime importance in the pathogenesis of the disorder, but our
knowledge of these factors is limited. Parents who inflict abuse on their children do not
necessarily have psychopathic or sociopathic personalities or come from borderline
socioeconomic groups, although most published cases have been in these categories. In most
cases some defect in character structure is probably present; often parents may be repeating
the type of child care practiced on them in their childhood. Physicians, because of their own
feelings and their difficulty in playing a role that they find hard to assume, may have great
reluctance in believing that parents were guilty of abuse. They may also find it difficult to
initiate proper investigation so as to assure adequate management of the case. Above all, the
physician’s duty and responsibility to the child requires a full evaluation of the problem and
a guarantee that the expected repetition of trauma will not be permitted to occur.”
Kindermishandeling is niet alleen fysiek, het kan ook gaan over verwaarlozing.
Vanuit het ontwikkelingsperspectief wordt gekeken naar wat kindermishandeling is (wat
gebeurt er precies?) en wat de gevolgen ervan zijn (hoe is het in verhouding met de
ontwikkeling van het kind?). Dit kan erg verschillen per leeftijd (het is bijvoorbeeld
alarmerend als een kind van 10 nog in bed plast).
Verschillende typen
- Omission: nalaten van iets
Fysieke verwaarlozing
Emotionele verwaarlozing
o Verwaarlozing van het onderwijs valt onder emotionele verwaarlozing waarbij
een kind zonder reden voor langere periode niet naar school gaat.
- Commission: actief schade toebrengen
Fysieke mishandeling
Bijzondere vormen van fysieke mishandeling:
» Shaken baby syndrome: vaak is het uit onmacht of frustratie waardoor
ouders het kind heel hard schudden (grotere kans bij huilbaby’s). Zorgt
voor hersen- en hoofdbeschadiging, ook wel abusive head trauma
genoemd.
» Pediatric condition falsification (Munchausen): ouders die bewust hun
kind ziekmaken/doen alsof het kind ziek is voor medische aandacht
» Meisjesbesnijdenis
» Mishandeling van het ongeboren kind (bijv. verslaving)
Emotionele mishandeling
Seksuele mishandeling: vaak door iemand buiten het gezin maar wel een persoon
waar het kind/familie van afhankelijk is (bijv. een coach)
Verdeelde meningen over de pedagogische tik; sommigen zien het als een manier om grenzen
te leren, de ander vindt dat het alleen het kind leert dat slaan toegestaan is.
- Fysiek straffen is in de Nederlandse wet verboden (artikel 1:247)
Een Finse studie waarbij werd gevonden dat mensen die vroeger werden geslagen meer kans
hadden op alcoholmisbruik, depressie, psychische problemen, schizotypische
persoonlijkheid, echtscheidingen en suïcidepogingen.
, > bepaalde straffen namen af na invoer van wetgeving.
Een meta-analyse onderzocht de effecten van fysieke mishandeling op kind ontwikkeling bij
kinderen; hoe vaak zijn ze mishandeld en tonen ze probleemgedrag?
Er werd gevonden dat meer fysieke mishandeling meer negatieve ontwikkeling liet
zien.
Zowel fysieke mishandeling als ‘spanking’ (pedagogische tik) hadden een slecht
effect op ontwikkeling, waarbij geen significant verschil tussen de twee werd
gevonden.
Een ander onderzoek vond dat ‘adverse childhood experiences’ (vormen van
kindermishandeling, risicofactoren bij ouders) wat meer gedragsproblemen liet zien dan
fysiek straffen, maar het verschil in effectgroottes was niet significant > beide kunnen dus
leiden tot meer externaliserend gedrag.
Fysiek straffen is niet effectief, beangstigend en zorgt voor meer probleemgedrag en minder
gehoorzaamheid. Op lange termijn kan het zorgen voor meer psychische problemen,
criminaliteit en geeft verhoogd risico op mishandeling.
Seksueel misbruik onderscheidt zich van de andere vormen van kindermishandeling doordat
een aanzienlijk deel van de gevallen van seksueel misbruik wordt gepleegd door iemand
buiten het gezin. Seksueel misbruik kan variëren van begluren en dwingen te kijken naar
seksuele handelingen, tot verkrachting en seksuele exploitatie. Er wordt gebruik gemaakt van
leeftijdsverschil of machtsverschil.
Bij fysieke verwaarlozing komen ouders of opvoeders langdurig onvoldoende tegemoet aan
de lichamelijke basisbehoeften van het kind zoals eten, drinken, kleding en dak boven het
hoofd. Het kind krijgt niet de verzorging waar het gezien de leeftijd behoefte aan en recht op
heeft.
Van psychische of emotionele mishandeling is sprake wanneer ouders of andere opvoeders
met hun houding en hun gedrag afwijzing en vijandigheid uitstralen tegenover het kind. Ze
schelden het kind regelmatig uit of maken het kind opzettelijk bang. Het kind kan een
minderwaardigheidsgevoel krijgen door de manier waarop het benaderd wordt.
Bij psychische of emotionele verwaarlozing schieten de ouders of opvoeders doorlopend
tekort in het geven van positieve aandacht aan het kind. Daarmee negeren ze structureel de
basale behoeften van het kind aan liefde, warmte, geborgenheid en steun.
Glaser’s framework beschrijft wanneer er sprake is van emotionele mishandeling of
verwaarlozing.
Een kind is:
1. Een persoon wat bestaat: ouders verwaarlozen het feit dat een kind ook iemand is, ze
zijn dan niet responsief of emotioneel beschikbaar voor het kind. Kan bijvoorbeeld
voorkomen bij ouders met depressie die er niet emotioneel kunnen zijn voor het kind,
waarbij ook geen netwerk beschikbaar is om het kind op te vangen (partner of
familie).
2. Iemand met zijn of haar eigen attributies. Vijandige attributies: gedrag van het kind
als vijandig bestempelen als ouder en daardoor verkeerd reageren. Ouders zien het
gedrag door een bepaalde tunnelvisie.
3. Kwetsbaar, afhankelijk en aan het ontwikkelen. Ongepaste of inconsistente interacties
die niet aansluiten op het ontwikkelingsniveau van het kind vallen ook onder
Week 1
College 1
Belangrijk om kindermishandeling te onderzoeken, want:
- Verhoogde kans op psychische problemen en psychopathologie
- Verhoogde kans op lichamelijke problemen
- Verhoogde kans op problemen in opvoeding eigen kinderen > kan problemen
veroorzaken voor de volgende generatie
- Kosten op zowel korte als lange termijn > chronische ziektes die kunnen ontstaan,
werkeloosheid, etc.
Geschiedenis van kindermishandeling
Egyptisch skelet gevonden met breuken, oudste bewijs van kindermishandeling ~ 2000 jaar
geleden.
Mary Ellen Wilson: ernstig mishandeld door haar stiefmoeder (1847). Er was geen
organisatie voor kinderen; maatschappelijk werker uit de kerk ging naar een
dierenorganisatie, waarna de stiefmoeder wettelijk schuldig is bevonden.
In 1899 bond kinderbescherming in Nederland
Arts Kempe beschreef als eerst kindermishandeling in een paper (1962). Kwam deels door
medische ontwikkelingen, zoals röntgenapparaten, waardoor botbreuken beter te zien waren
(zien wat er echt gebeurd was i.p.v. ouders klakkeloos te geloven).
Artikel wees erop dat artsen kritischer moesten worden; het risico voor kindermishandeling is
het grootst in jonge kinderen. Paper beschreef vooral fysieke mishandeling, maar merkte op
dat er niet genoeg kennis was over psychiatrische factoren.
“The battered child syndrome is a term used by us to characterize a clinical condition in
young children who have received serious physical abuse, generally from a parent or foster
parent. The condition has also been described as “unrecognized trauma” by radiologists,
orthopedists, pediatricians, and social service workers.”
Kempe daagde artsen uit kritischer te zijn; werd niet heel positief ontvangen.
Paper beschrijft dat in de meeste gevallen ouders zelf ook zijn geslagen als kind, wat dus
generationeel wordt overgedragen.
“At present, there is no safe remedy in the situation except the separation of battered
children from their insufficiently protective parents.”
Kempe beschrijft manieren om achter te komen wat er precies gebeurt, welke ouder precies
wat doet; hij benoemt een sympathische en rustige manier van vragenstellen om op een
subtiele manier de waarheid te achterhalen.
“The principal concern of the physician should be to make the correct diagnosis so that he
can institute proper therapy and make certain that a similar event will not occur again.”
Korte samenvatting van het artikel:
”The battered-child syndrome, a clinical condition in young children who have received
serious physical abuse, is a frequent cause of permanent injury or death. Although the
findings are quite variable, the syndrome should be considered in any child exhibiting
evidence of possible trauma or neglect (fracture of any bone, subdural hematoma, multiple
,soft tissue injuries, poor skin hygiene, or malnutrition) or where there is a marked
discrepancy between the clinical findings and the historical data as supplied by the parents.
In cases where a history of specific injury is not available, or in any child who dies suddenly,
roentgenograms of the entire skeleton should still be obtained in order to ascertain the
presence of characteristic multiple bony lesions in various stages of healing. Psychiatric
factors are probably of prime importance in the pathogenesis of the disorder, but our
knowledge of these factors is limited. Parents who inflict abuse on their children do not
necessarily have psychopathic or sociopathic personalities or come from borderline
socioeconomic groups, although most published cases have been in these categories. In most
cases some defect in character structure is probably present; often parents may be repeating
the type of child care practiced on them in their childhood. Physicians, because of their own
feelings and their difficulty in playing a role that they find hard to assume, may have great
reluctance in believing that parents were guilty of abuse. They may also find it difficult to
initiate proper investigation so as to assure adequate management of the case. Above all, the
physician’s duty and responsibility to the child requires a full evaluation of the problem and
a guarantee that the expected repetition of trauma will not be permitted to occur.”
Kindermishandeling is niet alleen fysiek, het kan ook gaan over verwaarlozing.
Vanuit het ontwikkelingsperspectief wordt gekeken naar wat kindermishandeling is (wat
gebeurt er precies?) en wat de gevolgen ervan zijn (hoe is het in verhouding met de
ontwikkeling van het kind?). Dit kan erg verschillen per leeftijd (het is bijvoorbeeld
alarmerend als een kind van 10 nog in bed plast).
Verschillende typen
- Omission: nalaten van iets
Fysieke verwaarlozing
Emotionele verwaarlozing
o Verwaarlozing van het onderwijs valt onder emotionele verwaarlozing waarbij
een kind zonder reden voor langere periode niet naar school gaat.
- Commission: actief schade toebrengen
Fysieke mishandeling
Bijzondere vormen van fysieke mishandeling:
» Shaken baby syndrome: vaak is het uit onmacht of frustratie waardoor
ouders het kind heel hard schudden (grotere kans bij huilbaby’s). Zorgt
voor hersen- en hoofdbeschadiging, ook wel abusive head trauma
genoemd.
» Pediatric condition falsification (Munchausen): ouders die bewust hun
kind ziekmaken/doen alsof het kind ziek is voor medische aandacht
» Meisjesbesnijdenis
» Mishandeling van het ongeboren kind (bijv. verslaving)
Emotionele mishandeling
Seksuele mishandeling: vaak door iemand buiten het gezin maar wel een persoon
waar het kind/familie van afhankelijk is (bijv. een coach)
Verdeelde meningen over de pedagogische tik; sommigen zien het als een manier om grenzen
te leren, de ander vindt dat het alleen het kind leert dat slaan toegestaan is.
- Fysiek straffen is in de Nederlandse wet verboden (artikel 1:247)
Een Finse studie waarbij werd gevonden dat mensen die vroeger werden geslagen meer kans
hadden op alcoholmisbruik, depressie, psychische problemen, schizotypische
persoonlijkheid, echtscheidingen en suïcidepogingen.
, > bepaalde straffen namen af na invoer van wetgeving.
Een meta-analyse onderzocht de effecten van fysieke mishandeling op kind ontwikkeling bij
kinderen; hoe vaak zijn ze mishandeld en tonen ze probleemgedrag?
Er werd gevonden dat meer fysieke mishandeling meer negatieve ontwikkeling liet
zien.
Zowel fysieke mishandeling als ‘spanking’ (pedagogische tik) hadden een slecht
effect op ontwikkeling, waarbij geen significant verschil tussen de twee werd
gevonden.
Een ander onderzoek vond dat ‘adverse childhood experiences’ (vormen van
kindermishandeling, risicofactoren bij ouders) wat meer gedragsproblemen liet zien dan
fysiek straffen, maar het verschil in effectgroottes was niet significant > beide kunnen dus
leiden tot meer externaliserend gedrag.
Fysiek straffen is niet effectief, beangstigend en zorgt voor meer probleemgedrag en minder
gehoorzaamheid. Op lange termijn kan het zorgen voor meer psychische problemen,
criminaliteit en geeft verhoogd risico op mishandeling.
Seksueel misbruik onderscheidt zich van de andere vormen van kindermishandeling doordat
een aanzienlijk deel van de gevallen van seksueel misbruik wordt gepleegd door iemand
buiten het gezin. Seksueel misbruik kan variëren van begluren en dwingen te kijken naar
seksuele handelingen, tot verkrachting en seksuele exploitatie. Er wordt gebruik gemaakt van
leeftijdsverschil of machtsverschil.
Bij fysieke verwaarlozing komen ouders of opvoeders langdurig onvoldoende tegemoet aan
de lichamelijke basisbehoeften van het kind zoals eten, drinken, kleding en dak boven het
hoofd. Het kind krijgt niet de verzorging waar het gezien de leeftijd behoefte aan en recht op
heeft.
Van psychische of emotionele mishandeling is sprake wanneer ouders of andere opvoeders
met hun houding en hun gedrag afwijzing en vijandigheid uitstralen tegenover het kind. Ze
schelden het kind regelmatig uit of maken het kind opzettelijk bang. Het kind kan een
minderwaardigheidsgevoel krijgen door de manier waarop het benaderd wordt.
Bij psychische of emotionele verwaarlozing schieten de ouders of opvoeders doorlopend
tekort in het geven van positieve aandacht aan het kind. Daarmee negeren ze structureel de
basale behoeften van het kind aan liefde, warmte, geborgenheid en steun.
Glaser’s framework beschrijft wanneer er sprake is van emotionele mishandeling of
verwaarlozing.
Een kind is:
1. Een persoon wat bestaat: ouders verwaarlozen het feit dat een kind ook iemand is, ze
zijn dan niet responsief of emotioneel beschikbaar voor het kind. Kan bijvoorbeeld
voorkomen bij ouders met depressie die er niet emotioneel kunnen zijn voor het kind,
waarbij ook geen netwerk beschikbaar is om het kind op te vangen (partner of
familie).
2. Iemand met zijn of haar eigen attributies. Vijandige attributies: gedrag van het kind
als vijandig bestempelen als ouder en daardoor verkeerd reageren. Ouders zien het
gedrag door een bepaalde tunnelvisie.
3. Kwetsbaar, afhankelijk en aan het ontwikkelen. Ongepaste of inconsistente interacties
die niet aansluiten op het ontwikkelingsniveau van het kind vallen ook onder
