Samenvatting loopbaan & talent
Created @April 23, 2025 9:04 AM
Class Inleiding Loopbaan & Talent
Week 1
Hoofdstuk 1; Arbeids- en organisatiepsychologie, een
inleiding
1.1 Theoretische psychologie en arbeidspsychologie
Psychologie = De wetenschap van het mentale leven.
→ Het verwijst naar drie aspecten: gedrag, emoties en gedachtes.
Theoretische psychologie
Er zijn vijf aandachtsgebieden:
1. Biopsychologie = Heeft te maken met de relatie tussen lichaam en geest.
2. Cognitieve psychologie = Gericht op ons cognitieve functioneren, onze
gedachteprocessen.
3. Ontwikkelingspsychologie = Handelt over de manieren waarop mensen in
psychologische opzicht groeien en veranderen.
4. Sociale psychologie = Stelt zich de vraag hoe onze gedragingen, gedachten
en emoties invloed uitoefenen op en beïnvloed worden door andere mensen.
5. Persoonlijkheidsleer = Handelt over de neiging van mensen om zich op een
kenmerkende manier te gedragen. Het onderzoekt hoe mensen psychologisch
van elkaar verschillen en hoe je deze verschillen kunt meten.
Samenvatting loopbaan & talent 1
, Theoretische psychologie levert de basiskennis over menselijk gedrag, en
arbeidspsychologie gebruikt die kennis om praktische problemen op de werkvloer
op te lossen zoals werktevredenheid, productiviteit of personeelsselectie te
verbeteren.
1.2 Vijf tradities in de psychologie
Psychoanalyse
Freud en uitgebreid door Jung.
Stelt dat ons psychologisch functioneren bepaald wordt door instinctieve
drijfveren wat zich bevind in ons onderbewuste.
De psychoanalytische traditie zoekt de verklaring voor deze conflicten vaak in
vroege kinderervaringen.
Critici stelden dat de theorieën te sterk op interpretatie waren gericht en in
feite niet konden worden bewezen.
Persoonlijkheidsleer
Eysenck en Catell
Richt zich op het meten van iemands persoonlijkheidskenmerken, waaronder
intellectueel functioneren en Big Five.
De meeste kenmerken worden deels genetisch bepaald, wat een reden is dat
ze stabiel zijn. → Controversieel, tweelingstudies.
Fenomenologie (de humanistische benadering)
Gericht op hoe mensen de wereld om hen heen ervaren. De focus lift op ons
vermogen om onze ervaringen te interpreteren.
Gestaltpsychologie = De interpretatie van onze ervaring.
Streven naar groei en zelfrealisatie.
Samenvatting loopbaan & talent 2
, Behaviorisme (de gedragsbenadering)
Skinner: conditionering door beloning en straf.
Is uitsluiting gericht op observeerbaar gedrag en de condities (situaties) die
bepaalde gedragingen ontlokken.
Een persoon bestaat uit een verzameling gedragingen, niets meer en niets
minder.
Belangrijke ontwikkeling is sociaal leren: Bandura
De sociaal-cognitieve theorie
Gericht op hoe onze gedachteprocessen worden gebruikt om sociale
interactie en andere sociaal-psychologische fenomenen (zoals het zelf) te
interpreteren.
Ook wordt verondersteld dat onze gedachteprocessen een weerspiegeling zijn
van de wereld om ons heen en van formele logica.
Bandura: sociaal leren.
Wederkerig determinisme = De mens is weliswaar deels het product van zijn
omgeving, maar dat hij die omgeving ook kan beïnvloeden.
Self-efficacy = De mate waarin iemand van mening is dat hij het gedrag kan
vertonen dat in een bepaalde situatie is vereist.
Schema’s en scripts
Informatieverwerking = De focus ligt op het geheugen; hoewel we nieuwe
informatie kunnen opnemen, zijn we over het algemeen niet bereid om onze
huidige kijk op dingen te veranderen.
Tabel 1.1; bladzijde 24
1.3 Arbeids- en organisatiepsychologie vandaag de dag
Gebieden arbeidspsychologen
Er zijn er negen:
Samenvatting loopbaan & talent 3
, 1. Selectie en assessment van personeel
2. Training
3. Evaluaties en loopbaanontwikkeling
4. Organisatiegroei en -verandering
5. De interactie tussen mens en machine
6. Consultatie en persoonlijke ontwikkeling
7. Ontwerp van de werkomgeving, gezondheid en veiligheid
8. Werknemersrelaties en motivatie
9. Strategiewijzigingen en herstructurering
Ze moeten mij beschikken over generieke vaardigheden en data-
analysemethodes en de wijze waarop het werk wordt georganiseerd.
1.4 De oorsprong van arbeidspsychologie
Arbeidspsychologie is geworteld in de toegepaste psychologie, en wel op twee
manieren:
1. Fitting the man to the job (FMJ) en Fitting the job to the man (FJM) →
Voorbeeld: werving en selectie, training en loopbaanbegeleiding.
2. Human relations (hr) = De complexe wisselwerking tussen individuen,
groepen, organisaties en werk. De nadruk ligt meer op sociale factoren.
→ Hawthorne-experimenten = Het probleem dat het gedrag van iemand wordt
beïnvloed als hij weet dat hij wordt onderzoekt.
Algemene lessen dat uit de experiment kon worden getrokken:
Het is moeilijk te experimenteren met mensen zonder onbedoeld enkele
condities te veranderen.
Het gedrag van mensen wordt beïnvloed door hun interpretatie van wat er
gaande is.
Samenvatting loopbaan & talent 4
Created @April 23, 2025 9:04 AM
Class Inleiding Loopbaan & Talent
Week 1
Hoofdstuk 1; Arbeids- en organisatiepsychologie, een
inleiding
1.1 Theoretische psychologie en arbeidspsychologie
Psychologie = De wetenschap van het mentale leven.
→ Het verwijst naar drie aspecten: gedrag, emoties en gedachtes.
Theoretische psychologie
Er zijn vijf aandachtsgebieden:
1. Biopsychologie = Heeft te maken met de relatie tussen lichaam en geest.
2. Cognitieve psychologie = Gericht op ons cognitieve functioneren, onze
gedachteprocessen.
3. Ontwikkelingspsychologie = Handelt over de manieren waarop mensen in
psychologische opzicht groeien en veranderen.
4. Sociale psychologie = Stelt zich de vraag hoe onze gedragingen, gedachten
en emoties invloed uitoefenen op en beïnvloed worden door andere mensen.
5. Persoonlijkheidsleer = Handelt over de neiging van mensen om zich op een
kenmerkende manier te gedragen. Het onderzoekt hoe mensen psychologisch
van elkaar verschillen en hoe je deze verschillen kunt meten.
Samenvatting loopbaan & talent 1
, Theoretische psychologie levert de basiskennis over menselijk gedrag, en
arbeidspsychologie gebruikt die kennis om praktische problemen op de werkvloer
op te lossen zoals werktevredenheid, productiviteit of personeelsselectie te
verbeteren.
1.2 Vijf tradities in de psychologie
Psychoanalyse
Freud en uitgebreid door Jung.
Stelt dat ons psychologisch functioneren bepaald wordt door instinctieve
drijfveren wat zich bevind in ons onderbewuste.
De psychoanalytische traditie zoekt de verklaring voor deze conflicten vaak in
vroege kinderervaringen.
Critici stelden dat de theorieën te sterk op interpretatie waren gericht en in
feite niet konden worden bewezen.
Persoonlijkheidsleer
Eysenck en Catell
Richt zich op het meten van iemands persoonlijkheidskenmerken, waaronder
intellectueel functioneren en Big Five.
De meeste kenmerken worden deels genetisch bepaald, wat een reden is dat
ze stabiel zijn. → Controversieel, tweelingstudies.
Fenomenologie (de humanistische benadering)
Gericht op hoe mensen de wereld om hen heen ervaren. De focus lift op ons
vermogen om onze ervaringen te interpreteren.
Gestaltpsychologie = De interpretatie van onze ervaring.
Streven naar groei en zelfrealisatie.
Samenvatting loopbaan & talent 2
, Behaviorisme (de gedragsbenadering)
Skinner: conditionering door beloning en straf.
Is uitsluiting gericht op observeerbaar gedrag en de condities (situaties) die
bepaalde gedragingen ontlokken.
Een persoon bestaat uit een verzameling gedragingen, niets meer en niets
minder.
Belangrijke ontwikkeling is sociaal leren: Bandura
De sociaal-cognitieve theorie
Gericht op hoe onze gedachteprocessen worden gebruikt om sociale
interactie en andere sociaal-psychologische fenomenen (zoals het zelf) te
interpreteren.
Ook wordt verondersteld dat onze gedachteprocessen een weerspiegeling zijn
van de wereld om ons heen en van formele logica.
Bandura: sociaal leren.
Wederkerig determinisme = De mens is weliswaar deels het product van zijn
omgeving, maar dat hij die omgeving ook kan beïnvloeden.
Self-efficacy = De mate waarin iemand van mening is dat hij het gedrag kan
vertonen dat in een bepaalde situatie is vereist.
Schema’s en scripts
Informatieverwerking = De focus ligt op het geheugen; hoewel we nieuwe
informatie kunnen opnemen, zijn we over het algemeen niet bereid om onze
huidige kijk op dingen te veranderen.
Tabel 1.1; bladzijde 24
1.3 Arbeids- en organisatiepsychologie vandaag de dag
Gebieden arbeidspsychologen
Er zijn er negen:
Samenvatting loopbaan & talent 3
, 1. Selectie en assessment van personeel
2. Training
3. Evaluaties en loopbaanontwikkeling
4. Organisatiegroei en -verandering
5. De interactie tussen mens en machine
6. Consultatie en persoonlijke ontwikkeling
7. Ontwerp van de werkomgeving, gezondheid en veiligheid
8. Werknemersrelaties en motivatie
9. Strategiewijzigingen en herstructurering
Ze moeten mij beschikken over generieke vaardigheden en data-
analysemethodes en de wijze waarop het werk wordt georganiseerd.
1.4 De oorsprong van arbeidspsychologie
Arbeidspsychologie is geworteld in de toegepaste psychologie, en wel op twee
manieren:
1. Fitting the man to the job (FMJ) en Fitting the job to the man (FJM) →
Voorbeeld: werving en selectie, training en loopbaanbegeleiding.
2. Human relations (hr) = De complexe wisselwerking tussen individuen,
groepen, organisaties en werk. De nadruk ligt meer op sociale factoren.
→ Hawthorne-experimenten = Het probleem dat het gedrag van iemand wordt
beïnvloed als hij weet dat hij wordt onderzoekt.
Algemene lessen dat uit de experiment kon worden getrokken:
Het is moeilijk te experimenteren met mensen zonder onbedoeld enkele
condities te veranderen.
Het gedrag van mensen wordt beïnvloed door hun interpretatie van wat er
gaande is.
Samenvatting loopbaan & talent 4
