Morele ontwikkeling
De morele ontwikkeling van een kind heeft betrekking op de rijping van zijn
rechtvaardigheidsgevoel en van zijn besef van goed en fout.
Kohlberg “aan de manier waarop mensen reageren op morele dilemma’s kun je aflezen welk
stadium van morele ontwikkeling ze hebben bereikt.”
Drie niveaus, per niveau 2 stadie:
1. Pre conventionele niveau (0 tot 10-12 jaar) regels van buitenaf. Kind past zich aan om
straf te voorkomen of om beloond te worden.
2. Conventionele niveau (10-12 tot 18 jaar) gevoel van behoren tot maatschappij wordt
belangrijk. Kind houdt zich aan regels en sociale normen en goedkeuring van anderen te
krijgen.
3. Post conventionele niveau (18+ jaar) individu gelooft in redelijkheid van universele
morele principes. Verplichting om je aan de wet te houden en als individu de groep te
vertegenwoordigen.
Pre conventionele moraal (0 tot 10-12 jaar):
Regels vanaf buitenaf. Kind past zich aan om straf te voorkomen of om beloond te worden.
Stadium 1 Stadium 2
Nadruk op gehoorzaamheid en straf. Nadruk op beloning.
Mensen houden zich aan regels om straf te Mensen gehoorzamen regels om beloningen
voorkomen. voor zichzelf te verdienen
Conventionele moraal (10-12 tot 18 jaar):
Gevoel van behoren tot maatschappij wordt belangrijk. Kind houdt zich aan regels en sociale
normen om goedkeuring van anderen te krijgen.
Stadium 3 Stadium 4
Mensen willen door anderen gerespecteerd De nadruk ligt op autoriteit en sociale orde.
worden. De samenleving kan alleen bepalen wat goed
Je doet wat er van je wordt verwacht. is. Je gehoorzaamt de regels van de
maatschappij.
Post conventionele moraal (18+ jaar)
Individu gelooft in de redelijkheid van universele morele principes. Verplichting om je aan de wet
te houden en als individu de groep te vertegenwoordigen.
Stadium 5 Stadium 6
De nadruk ligt op overeengekomen afspraken, De nadruk ligt op individuele principes en
individuele rechten en democratisch geweten. Wetten zijn pogingen om specifieke
geaccepteerde wetgeving. Je voelt je te toepassingen van universele ethische
houden aan de wetten van de samenleving. principes vast te leggen.
, Gilligan – morele ontwikkeling meisjes
Morele ontwikkelingsmodel van Kohlberg niet toepasbaar op meisjes. Gilligan “Opvoeding leidt
tot fundamentele verschillen in de manier waarop mannen en vrouwen tegen moreel gedrag aan
kijken”
- Jongens zien ethiek in termen van algemene principes als rechtvaardigheid en
eerlijkheid.
- Bij meisjes ligt de nadruk op verantwoordelijkheid wegens individuen en bereidheid om
zichzelf op te offeren om specifieke individuen binnen een specifieke relatie te helpen.
Peuter en kleutertijd
- 62jaar
Verschillen in lengte en gewicht:
- Tussen jongens en meisjes nemen toe en vanaf 6 jaar zijn jongens gemiddeld langer en
zwaarder dan meisjes.
- Economische factoren
Kenmerken:
- Verlies van mollige en ronde vormen
- Toename in spieren
- Versteviging botten
- Ontwikkeling zintuigen
Motorische ontwikkeling:
- Snelle ontwikkeling door meer controle over spieren en veel oefenen
Hersenen groeien van alle lichaamsdelen het snelst.
Lateralisatie: het proces waarbij bepaalde functies hun plek eerder in de ene hersenhelft dan in
de andere hersenhelft vinden. in de kleutertijd zijn de hersenen veerkrachtig en plastisch.
Taken waarbij verbale competentie nodig is: Taken voor met name non-verbale gebieden:
- Praten - Ruimtelijk inzicht
- Lezen - Herkenning van patronen en
- Denken tekeningen
- Redeneren - Muziek
- Emotionele uitingen
De zintuigen: zintuigen verbeteren in de kleutertijd
Ogen: betere beheersing oogbewegingen en beter vermogen om scherp te stellen. Nog moeilijk
om groepen letters te kunnen scannen.
Gehoord: wordt scherper. Nog moeilijk om specifieke geluiden te isoleren van andere geluiden
Perceptuele schematisering: het vermogen om tegelijkertijd het geheel en de afzonderlijke delen
te onderscheiden.
Genderrollen: gender = de eigenschappen, gedragingen en rollenpatronen die een maatschappij
voor elk geslacht heeft bepaald. Kinderen ontwikkelen op basis daarvan hun genderidentiteit:
persoonlijke beleving van gender.