§3.1 CULTUUR
CULTUURELEMENTEN
Cultuur is het geheel van waarden, voorstellingen, uitdrukkingsvormen, opvattingen en normen die
mensen als lid van een groep of samenleving samen hebben. Ze geven elementen door aan de
volgende generatie (socialisatie).
Wat mensen in hun hoofd meedragen:
- Waarden: idealen, zoals gelijkheid, vrijheid en veiligheid.
- Opvattingen: ideeën die passen in een groter geheel van opvattingen zoals een islamitische
opvatting. Hoe jij dingen interpreteert.
- Voorstellingen: Beelden, ideeën, verhalen die mensen over een gebeurtenis.
Wat je aan de buitenkant kunt zien of merken:
- Uitdrukkingsvormen: bijvoorbeeld symbolen als een kruis bij christenen. Klompen of molens
bij Nederlanders en taal. Dit zijn materiële aspecten van cultuur. Dat is tastbaar en concreet,
je kan het zien of voelen. Kunst, gebouwen.
Hoe hun gedrag geregeld wordt:
- Normen: Regels die horen bij waarden. Zoals ik discrimineer mensen niet, iedereen is gelijk.
Dat hoort bij de waarde Gelijkheid.
- Instituties: Geheel aan gedragsregels, zoals bij huwelijken of politieke beslissingen. Hoe je
mensen begroet etc.
MATERIËLE EN IMMATERIËLE ASPECTEN VAN CULTUUR.
Materiële aspecten zijn tastbaar en concreet, je kan het zien of voelen. Kunst, gebouwen,
symbolen, taal en producten. Als buitenstaander kan je dit gelijk zien.
Bij immateriële aspecten kan je de waarden niet gelijk zien. Zoals gelijkheid, dat is belangrijk in
Nederland, maar in andere landen kijken ze raar op dat homo’s dezelfde rechten hebben en gelijk
zijn aan de rest.
Culturen zijn relatief, ze zijn plaats- en tijdgebonden. Ze veranderen met de tijd mee.
DOMINANTE CULTUUR EN SUBCULTUUR
Dominante cultuur zijn elementen in een cultuur die op gebied van taal, politiek, recht en economie
het meest gemeengoed zijn. Zoals in Nederland is de Nederlandse taal een norm. En in Duitsland
Duits. In Nederland moet iedereen de regels en wetten accepteren. In Andere landen hoeft dat niet
zo te zijn.
Subculturen zijn kleinere culturen die passen in de dominante cultuur. Iedereen zit in verschillende,
zoals je gezin, school, geloofsgemeenschap, sportvrienden. Of grotere subculturen zoals: regio’s
zoals Drenthe of Friesland waar ze andere taal spreken maar ook ABN.
Bij tussencultuur wordt je eigen oude cultuur steeds meer verdrongen door de nieuwe cultuur,
zoals bij immigranten gebeurt.
Bij tegencultuur wil iemand niet bij de dominante cultuur horen, de accepteren de normen en
waarden niet. Zoals terroristische groepen.
, §3.2 NATURE-NURTURE
Nature zijn dingen die je aangeboren zijn, zoals je DNA, vingerafdruk, om te kunnen praten en
horen maar ook aangeboren afwijkingen of ziektes horen erbij.
Nurture zijn dingen die je aangeleerd zijn, zoals je gedrag in de samenleving. Het heeft te maken
met de omgeving waarin iemand opgroeit en leeft, wanneer of hoe iemand dat leert. Cultuur heeft
invloed op wat je aanleer en afleert.
HET NATURE-NURTURE DEBAT
De vraag of eigenschappen van mensen meer worden bepaald door natuur of cultuur staat hier
centraal in. Biologische en erfelijke factoren bij natuur (nature), omgevingsfactoren en opvoeding
bij cultuur (nurture).
In de twintigste eeuw zijn onderzoekers meer de nadruk gaan leggen op de omgeving van mensen.
De behavioristen zijn van mening dat gedrag aangeleerd is. Na de Tweede Wereldoorlog
ontwikkelde socioloog Merton de anomietheorie. Mensen kiezen zelf voor hun daden. Zoals
criminaliteit. Iemand kan dan het maatschappelijke ideaal van rijkdom naleveren.
§3.3 DIMENSIES VAN HOFSTEDE
Bij de dimensie machtafstand gaat het om ‘De mate waarin de minder machtige leden in een land
verwachten en accepteren dat de macht ongelijk verdeeld is’. Je kan verschillen tussen cultuur
onderzoeken door de dimensies van Hofstede:
- Op microniveau: bij gezinnen en families. Bijv: De moeder blijft thuis en doet het
huishouden, vader zorgt voor het inkomen en bepaald de regels.
- Op mesoniveau: in scholen of op het werk. Bijv: verschillende takken in het beroep,
leerlingen gehoorzamen een docent, docent geeft de leiding.
- Op macroniveau: in gezondheidszorg, consumentengedrag, politiek en geloof. Bijv: vrijheid
van meningsuiting. Democratie, de inwoners mogen ook stemmen.
Collectivistisch: Het groepsbelang en de macht van de groep gaat boven de macht van de individu.
Individualistische: Het individu gaat boven de groep en de samenleving uit.
In masculiene samenlevingen wordt van de man verwacht dat ze zakelijk zijn en de vrouwen juist
zachtaardig en voor de kinderen moeten zorgen. Mannen worden minder vaak naakt geshowd op
tv. Sterken krijgen de kans zich uit te blinken, armen en immigranten moeten zich maar aanpassen.
In feminiene samenlevingen zijn vrouwen en mannen gelijk aan elkaar. Beiden worden even vaak
naakt op tv geshowd. Mensen die hulp nodig zijn worden geholpen. Iedereen moet elkaar helpen.
DIMENSIE ONZEKERHEIDSVERMIJDING
Hierbij gaat het over de mate waarin mensen zich bedreigt voelen door onzekere of onbekende
situaties. En hoe verschillende landen daarop reageren.
- Op macroniveau geldt dat er veel strikte wetten en regels te vinden zijn in landen met
sterke onzekerheidsvermijding. Burgers van een land met een zwakke
onzekerheidsvermijding zullen sneller protesteren en mondiger zijn tegen de overheid. Ze
hebben vertrouwen in de politici. Hebben weinig wetten en weinig zekerheid.
CULTUURELEMENTEN
Cultuur is het geheel van waarden, voorstellingen, uitdrukkingsvormen, opvattingen en normen die
mensen als lid van een groep of samenleving samen hebben. Ze geven elementen door aan de
volgende generatie (socialisatie).
Wat mensen in hun hoofd meedragen:
- Waarden: idealen, zoals gelijkheid, vrijheid en veiligheid.
- Opvattingen: ideeën die passen in een groter geheel van opvattingen zoals een islamitische
opvatting. Hoe jij dingen interpreteert.
- Voorstellingen: Beelden, ideeën, verhalen die mensen over een gebeurtenis.
Wat je aan de buitenkant kunt zien of merken:
- Uitdrukkingsvormen: bijvoorbeeld symbolen als een kruis bij christenen. Klompen of molens
bij Nederlanders en taal. Dit zijn materiële aspecten van cultuur. Dat is tastbaar en concreet,
je kan het zien of voelen. Kunst, gebouwen.
Hoe hun gedrag geregeld wordt:
- Normen: Regels die horen bij waarden. Zoals ik discrimineer mensen niet, iedereen is gelijk.
Dat hoort bij de waarde Gelijkheid.
- Instituties: Geheel aan gedragsregels, zoals bij huwelijken of politieke beslissingen. Hoe je
mensen begroet etc.
MATERIËLE EN IMMATERIËLE ASPECTEN VAN CULTUUR.
Materiële aspecten zijn tastbaar en concreet, je kan het zien of voelen. Kunst, gebouwen,
symbolen, taal en producten. Als buitenstaander kan je dit gelijk zien.
Bij immateriële aspecten kan je de waarden niet gelijk zien. Zoals gelijkheid, dat is belangrijk in
Nederland, maar in andere landen kijken ze raar op dat homo’s dezelfde rechten hebben en gelijk
zijn aan de rest.
Culturen zijn relatief, ze zijn plaats- en tijdgebonden. Ze veranderen met de tijd mee.
DOMINANTE CULTUUR EN SUBCULTUUR
Dominante cultuur zijn elementen in een cultuur die op gebied van taal, politiek, recht en economie
het meest gemeengoed zijn. Zoals in Nederland is de Nederlandse taal een norm. En in Duitsland
Duits. In Nederland moet iedereen de regels en wetten accepteren. In Andere landen hoeft dat niet
zo te zijn.
Subculturen zijn kleinere culturen die passen in de dominante cultuur. Iedereen zit in verschillende,
zoals je gezin, school, geloofsgemeenschap, sportvrienden. Of grotere subculturen zoals: regio’s
zoals Drenthe of Friesland waar ze andere taal spreken maar ook ABN.
Bij tussencultuur wordt je eigen oude cultuur steeds meer verdrongen door de nieuwe cultuur,
zoals bij immigranten gebeurt.
Bij tegencultuur wil iemand niet bij de dominante cultuur horen, de accepteren de normen en
waarden niet. Zoals terroristische groepen.
, §3.2 NATURE-NURTURE
Nature zijn dingen die je aangeboren zijn, zoals je DNA, vingerafdruk, om te kunnen praten en
horen maar ook aangeboren afwijkingen of ziektes horen erbij.
Nurture zijn dingen die je aangeleerd zijn, zoals je gedrag in de samenleving. Het heeft te maken
met de omgeving waarin iemand opgroeit en leeft, wanneer of hoe iemand dat leert. Cultuur heeft
invloed op wat je aanleer en afleert.
HET NATURE-NURTURE DEBAT
De vraag of eigenschappen van mensen meer worden bepaald door natuur of cultuur staat hier
centraal in. Biologische en erfelijke factoren bij natuur (nature), omgevingsfactoren en opvoeding
bij cultuur (nurture).
In de twintigste eeuw zijn onderzoekers meer de nadruk gaan leggen op de omgeving van mensen.
De behavioristen zijn van mening dat gedrag aangeleerd is. Na de Tweede Wereldoorlog
ontwikkelde socioloog Merton de anomietheorie. Mensen kiezen zelf voor hun daden. Zoals
criminaliteit. Iemand kan dan het maatschappelijke ideaal van rijkdom naleveren.
§3.3 DIMENSIES VAN HOFSTEDE
Bij de dimensie machtafstand gaat het om ‘De mate waarin de minder machtige leden in een land
verwachten en accepteren dat de macht ongelijk verdeeld is’. Je kan verschillen tussen cultuur
onderzoeken door de dimensies van Hofstede:
- Op microniveau: bij gezinnen en families. Bijv: De moeder blijft thuis en doet het
huishouden, vader zorgt voor het inkomen en bepaald de regels.
- Op mesoniveau: in scholen of op het werk. Bijv: verschillende takken in het beroep,
leerlingen gehoorzamen een docent, docent geeft de leiding.
- Op macroniveau: in gezondheidszorg, consumentengedrag, politiek en geloof. Bijv: vrijheid
van meningsuiting. Democratie, de inwoners mogen ook stemmen.
Collectivistisch: Het groepsbelang en de macht van de groep gaat boven de macht van de individu.
Individualistische: Het individu gaat boven de groep en de samenleving uit.
In masculiene samenlevingen wordt van de man verwacht dat ze zakelijk zijn en de vrouwen juist
zachtaardig en voor de kinderen moeten zorgen. Mannen worden minder vaak naakt geshowd op
tv. Sterken krijgen de kans zich uit te blinken, armen en immigranten moeten zich maar aanpassen.
In feminiene samenlevingen zijn vrouwen en mannen gelijk aan elkaar. Beiden worden even vaak
naakt op tv geshowd. Mensen die hulp nodig zijn worden geholpen. Iedereen moet elkaar helpen.
DIMENSIE ONZEKERHEIDSVERMIJDING
Hierbij gaat het over de mate waarin mensen zich bedreigt voelen door onzekere of onbekende
situaties. En hoe verschillende landen daarop reageren.
- Op macroniveau geldt dat er veel strikte wetten en regels te vinden zijn in landen met
sterke onzekerheidsvermijding. Burgers van een land met een zwakke
onzekerheidsvermijding zullen sneller protesteren en mondiger zijn tegen de overheid. Ze
hebben vertrouwen in de politici. Hebben weinig wetten en weinig zekerheid.
