Aantekeningen burgerlijk procesrecht en geschiloplossing
Hoorcollege 1
Doel burgerlijk procesrecht: Basisgedachte achter de procedure is het geschil, toegespitst op
juridisch. Heel veel dingen lossen zichzelf op en komt er geen jurist bij. Soms ‘’lost’’ het zichzelf op
als de benadeelde het er bij laat. Dan is er ook nog de mogelijkheid om naar de rechter te stappen.
In dit vak staat de procedure bij de rechter centraal. Als je er zelf niet uit komt, dan moet er een
derde onpartijdige partij bijkomen die het geschil mee oplost.
Buitengerechtelijke geschiloplossing: geschiloplossing buiten de rechter om.
- Mediation: een goed gesprek hebben onder begeleiding van een mediator een
overeenkomst sluiten (dus niet door de mediator).
De mediator helpt je om er goed uit te komen. Bij
normale geschillen wil je niets meer met die
persoon te maken hebben, dit zit anders bij
personen- en familierecht.
- Bindend advies (art. 7:904 BW): 2 partijen spreken
af dat ze gebonden zijn als een bepaald persoon iets
uitspreekt. Vrijere vorm van beslissing die mogelijk
neigt naar de rechter (vaststellingsovereenkomst).
- Arbitrage (art. 1020 e.v. Rv): lijkt het meest op
rechters. ‘’Rechtertje spelen’’ – de gedachte is dat het een deskundige is en daarom
makkelijker inzicht heeft in wat er daadwerkelijk is gebeurd. Hoeft niet te lijken op het
Nederlands recht, maar kan ook internationaal recht. Het interessante is dat partijen meer
mate van vrijheid hebben, omdat ze zelf kunnen bepalen welke partijen er bij betrokken zijn.
Ook kan het anoniem blijven (niet gepubliceerd). Dit is een groot voordeel in de commercie.
Waarom gerechtelijke procedure?
Wat gebeurt er als mensen ondanks de andere procedure of andere raspraken toch niet doen wat ze
afgesproken hebben? Dan kan er niet automatisch geëxecuteerd worden. Je moet dan namelijk nog
naar de overheidsrechter. De echte executie vindt namelijk onder dwang plaats. Als je onder dwang
iets afpakt, dan is dat niet toegestaan. Afpakken onder executoriale titel is de uitzondering op deze
regel.
Maar dit betekent dat elke executie langs de rechter moet en dan begin je met de procedure.
Bij arbitrage is het enkel een stempel zetten (verlof verlenen), de rechter hoeft er alleen maar met
een schuin oog naar te kijken.
Minimale eisen
Procedures zijn er om te anticiperen op dingen die anders gaan dan verwacht. Er
moet rekening gehouden worden met dingen die ook fout kunnen gaan. Als het
namelijk goed gaat, dan zijn de procedures niet nodig. Daarom lijkt het ook zo
ingewikkeld
- Tijd: redelijke termijn: als je tientallen jaren moet wachten op een
uitspraak, denken de meeste mensen ook ja laat maar. Dus zo snel
mogelijk.
- Inhoud: goede uitspraak: moet in overeenstemming zijn met de werkelijkheid.
- Procedurele rechtvaardigheid: fair trial: groot deel verklaart dit het proces. We vinden niet
elke procedure goed. Niet alleen is de uitkomst belangrijk, maar ook de weg ernaartoe.
, Partijen moeten het gevoel hebben dat ze echt gehoord worden. Je schrijft uitspraken voor
de verliezer, want het helpt bij het accepteren van de uitkomst.
Terminologie
- Uitspraak: hiervoor ga je naar de rechter. Is de algemene term
- Dagvaardingsprocedure: Rb: vonnis, HR: arrest. Eiser en gedaagde. Eiser moet de eis (vorderingen),
wat wil je en waarom, opstellen.
- Verzoekschriftprocedure: beschikking. Verzoeker en de belanghebbende. Verzoeker moet het
verzoek opstellen, wat wil je en waarom?
Begin procedure
Diegene die het geschil moet beslechten moet ook weten wat er speelt.
Rechter en gedaagde moeten op de hoogte gesteld worden. Wie moet dit doen? Het eerste initiatief
moet van de eiser komen. Hier zijn twee systemen voor: verzoekschrift en dagvaarding.
Dagvaarden
3 artikelen die aan elkaar geknoopt moet worden om het te begrijpen.
- Art. 111 Rv: dagvaarding geschiedt bij exploot:
- Art. 45 lid 1 Rv: exploten worden door een daartoe bevoegde deurwaarder gedaan.
* Exploot: laten betekenen deurwaarder op pad sturen om bepaalde boodschap over te
brengen. Voordeel is dat deurwaarder een ambt is. Als het afgeleverd is, dan maakt die een
proces verbaal op om te laten zien dat de gedaagde op de hoogte is.
- Art 45 lid 3 sub a Rv: de datum van de betekening
Inhoud dagvaarding
- Partijen (art. 45 lid 2 sub b en d Rv): wie wil het, aan wie zou je moeten betalen. Is ook handig om
het onderling
- Omschrijving geschil (art. 111 lid 1 sub g Rv): welke gronden
- Welke rechter (art. 111 lid 2 sub e Rv): waar moet je zijn?
- Wanneer (art. 111 lid 2 sub f Rv): op welke datum staat het op de rol
- Overige info en gegevens (art. 45 en 111 Rv)
Soms zetten ze een datum in de verre toekomst, omdat de dagvaarding een afschrikkende
werking heeft t.o.v. de normale mens.
Omschrijving van het geschil
Zeggen waar het geschil om gaat, lijkt simpel, maar is toch wat lastiger. ER zijn eisen over gesteld:
- Art. 23 Rv: ‘’De rechter beslist over al hetgeen partijen hebben gevorderd of verzocht.’’
- Art. 11, aanhef en lid 2 sub d Rv: de eis en de gronden vermelden.
Gronden
Feiten (art. 149 Rv) combineren met rechtsgronden (art.
25 Rv)
- Rechter wordt geacht het recht te kennen (ius curia
novit)
- Feitelijke grondslag (art. 24 Rv)
HR Feitelijke grondslag
Feiten: Er was een erfdienstbaarheid van een weg ten laste van perceel 967 ten gunste van 966. Bij
de reconstructiewet was er een vergissing, waardoor de erfdienstbaarheid wegviel. Daar was eiser
het niet mee eens, dus werd er een procedure gestart.
, Maar hoe moet de vorderingen in de dagvaarding genoemd worden?
Vorderingen:
- Primair: verklaring voor recht dat erfdienstbaarheid nog steeds bestaat.
- Subsidiair: veroordeling tot meewerken aan vestigen nieuwe erfdienstbaarheid.
- Meer subsidiair: veroordeeld uitweg verschaffen of verklaring voor recht buurweg.
Grondslag? Moet uit een verbintenis voortkomen, maar de verbintenis was eigenlijk juist
weggevallen.
Welke grondslag? Hof vulde aan: ongerechtvaardigde verrijking (art. 6:212 lid 1). Gevolg:
schadevergoeding in natura. Het probleem was dat dit niet aangevoerd was.
Dit mag in principe niet, want anders is het niet duidelijk waar de gedaagde zich tegen moet
verdedigen. De rechtsgronden mogen wel aangevuld worden, maar de rechter mag wel een klein
beetje corrigeren, zolang het maar voldoende lijkt op wat de eiser aangevoerd heeft. = ambtshalve
aanvulling.
Procedure dagvaardingsprocedure Verschijnen en verstek
- Art. 128 Rv: Gedaagde moet verschijnen (dit is om
mededelen dat hij van de procedure op de hoogte is).
Maar wat als de gedaagde niet verschijnt? art. 139-142
Rv: de zaak moet doorgaan, want anders zal er ook nooit
een vonnis komen. Dan kan de rechter verstek verlenen
- Verstek: vaststelling dat er geen fouten bij de
dagvaarding zijn gemaakt, waardoor blijkt dat het van
gedaagde een vrijwillige keuze was om niet op te komen
dagen. Hierdoor mist de rechter een kant van de zaak. De
rechter kan de vordering dan toewijzen, tenzij deze
onrechtmatig of ongegrond is. In consumentenkoop heeft
de rechter een meer uitzoekende taak.
* Je kunt het verstek zuiveren: als je achteraf denkt
oke ik wil er toch wel bij zijn, dan kan het
opengebroken worden en het soort van opnieuw
gedaan worden.
Conclusie van antwoord (art. 128 Rv)
- Proceshouding van gedaagde ten aanzien van eis omvang geding
* Exceptief verweer: onmiddellijk, de rechter u mag hier niet over oordelen, omdat de
rechter niet bevoegd is door bijv. lopende arbitrage, niet NL geschil.
* Principaal verweer: inhoudelijke verweren waarom de eis niet toegewezen kan worden.
- Hierna weet de rechter de standpunten en kan hij aan de slag.
Cva: conclusie van antwoord
Cvd: conclusie van dupliek
Cvr: conclusie van repliek
Alternatief: geen mondelinge behandeling, dan altijd CvR/CvD
(art. 132 lid 1 Rv), en evt. daarna mondelinge uiteenzetting
Hoorcollege 1
Doel burgerlijk procesrecht: Basisgedachte achter de procedure is het geschil, toegespitst op
juridisch. Heel veel dingen lossen zichzelf op en komt er geen jurist bij. Soms ‘’lost’’ het zichzelf op
als de benadeelde het er bij laat. Dan is er ook nog de mogelijkheid om naar de rechter te stappen.
In dit vak staat de procedure bij de rechter centraal. Als je er zelf niet uit komt, dan moet er een
derde onpartijdige partij bijkomen die het geschil mee oplost.
Buitengerechtelijke geschiloplossing: geschiloplossing buiten de rechter om.
- Mediation: een goed gesprek hebben onder begeleiding van een mediator een
overeenkomst sluiten (dus niet door de mediator).
De mediator helpt je om er goed uit te komen. Bij
normale geschillen wil je niets meer met die
persoon te maken hebben, dit zit anders bij
personen- en familierecht.
- Bindend advies (art. 7:904 BW): 2 partijen spreken
af dat ze gebonden zijn als een bepaald persoon iets
uitspreekt. Vrijere vorm van beslissing die mogelijk
neigt naar de rechter (vaststellingsovereenkomst).
- Arbitrage (art. 1020 e.v. Rv): lijkt het meest op
rechters. ‘’Rechtertje spelen’’ – de gedachte is dat het een deskundige is en daarom
makkelijker inzicht heeft in wat er daadwerkelijk is gebeurd. Hoeft niet te lijken op het
Nederlands recht, maar kan ook internationaal recht. Het interessante is dat partijen meer
mate van vrijheid hebben, omdat ze zelf kunnen bepalen welke partijen er bij betrokken zijn.
Ook kan het anoniem blijven (niet gepubliceerd). Dit is een groot voordeel in de commercie.
Waarom gerechtelijke procedure?
Wat gebeurt er als mensen ondanks de andere procedure of andere raspraken toch niet doen wat ze
afgesproken hebben? Dan kan er niet automatisch geëxecuteerd worden. Je moet dan namelijk nog
naar de overheidsrechter. De echte executie vindt namelijk onder dwang plaats. Als je onder dwang
iets afpakt, dan is dat niet toegestaan. Afpakken onder executoriale titel is de uitzondering op deze
regel.
Maar dit betekent dat elke executie langs de rechter moet en dan begin je met de procedure.
Bij arbitrage is het enkel een stempel zetten (verlof verlenen), de rechter hoeft er alleen maar met
een schuin oog naar te kijken.
Minimale eisen
Procedures zijn er om te anticiperen op dingen die anders gaan dan verwacht. Er
moet rekening gehouden worden met dingen die ook fout kunnen gaan. Als het
namelijk goed gaat, dan zijn de procedures niet nodig. Daarom lijkt het ook zo
ingewikkeld
- Tijd: redelijke termijn: als je tientallen jaren moet wachten op een
uitspraak, denken de meeste mensen ook ja laat maar. Dus zo snel
mogelijk.
- Inhoud: goede uitspraak: moet in overeenstemming zijn met de werkelijkheid.
- Procedurele rechtvaardigheid: fair trial: groot deel verklaart dit het proces. We vinden niet
elke procedure goed. Niet alleen is de uitkomst belangrijk, maar ook de weg ernaartoe.
, Partijen moeten het gevoel hebben dat ze echt gehoord worden. Je schrijft uitspraken voor
de verliezer, want het helpt bij het accepteren van de uitkomst.
Terminologie
- Uitspraak: hiervoor ga je naar de rechter. Is de algemene term
- Dagvaardingsprocedure: Rb: vonnis, HR: arrest. Eiser en gedaagde. Eiser moet de eis (vorderingen),
wat wil je en waarom, opstellen.
- Verzoekschriftprocedure: beschikking. Verzoeker en de belanghebbende. Verzoeker moet het
verzoek opstellen, wat wil je en waarom?
Begin procedure
Diegene die het geschil moet beslechten moet ook weten wat er speelt.
Rechter en gedaagde moeten op de hoogte gesteld worden. Wie moet dit doen? Het eerste initiatief
moet van de eiser komen. Hier zijn twee systemen voor: verzoekschrift en dagvaarding.
Dagvaarden
3 artikelen die aan elkaar geknoopt moet worden om het te begrijpen.
- Art. 111 Rv: dagvaarding geschiedt bij exploot:
- Art. 45 lid 1 Rv: exploten worden door een daartoe bevoegde deurwaarder gedaan.
* Exploot: laten betekenen deurwaarder op pad sturen om bepaalde boodschap over te
brengen. Voordeel is dat deurwaarder een ambt is. Als het afgeleverd is, dan maakt die een
proces verbaal op om te laten zien dat de gedaagde op de hoogte is.
- Art 45 lid 3 sub a Rv: de datum van de betekening
Inhoud dagvaarding
- Partijen (art. 45 lid 2 sub b en d Rv): wie wil het, aan wie zou je moeten betalen. Is ook handig om
het onderling
- Omschrijving geschil (art. 111 lid 1 sub g Rv): welke gronden
- Welke rechter (art. 111 lid 2 sub e Rv): waar moet je zijn?
- Wanneer (art. 111 lid 2 sub f Rv): op welke datum staat het op de rol
- Overige info en gegevens (art. 45 en 111 Rv)
Soms zetten ze een datum in de verre toekomst, omdat de dagvaarding een afschrikkende
werking heeft t.o.v. de normale mens.
Omschrijving van het geschil
Zeggen waar het geschil om gaat, lijkt simpel, maar is toch wat lastiger. ER zijn eisen over gesteld:
- Art. 23 Rv: ‘’De rechter beslist over al hetgeen partijen hebben gevorderd of verzocht.’’
- Art. 11, aanhef en lid 2 sub d Rv: de eis en de gronden vermelden.
Gronden
Feiten (art. 149 Rv) combineren met rechtsgronden (art.
25 Rv)
- Rechter wordt geacht het recht te kennen (ius curia
novit)
- Feitelijke grondslag (art. 24 Rv)
HR Feitelijke grondslag
Feiten: Er was een erfdienstbaarheid van een weg ten laste van perceel 967 ten gunste van 966. Bij
de reconstructiewet was er een vergissing, waardoor de erfdienstbaarheid wegviel. Daar was eiser
het niet mee eens, dus werd er een procedure gestart.
, Maar hoe moet de vorderingen in de dagvaarding genoemd worden?
Vorderingen:
- Primair: verklaring voor recht dat erfdienstbaarheid nog steeds bestaat.
- Subsidiair: veroordeling tot meewerken aan vestigen nieuwe erfdienstbaarheid.
- Meer subsidiair: veroordeeld uitweg verschaffen of verklaring voor recht buurweg.
Grondslag? Moet uit een verbintenis voortkomen, maar de verbintenis was eigenlijk juist
weggevallen.
Welke grondslag? Hof vulde aan: ongerechtvaardigde verrijking (art. 6:212 lid 1). Gevolg:
schadevergoeding in natura. Het probleem was dat dit niet aangevoerd was.
Dit mag in principe niet, want anders is het niet duidelijk waar de gedaagde zich tegen moet
verdedigen. De rechtsgronden mogen wel aangevuld worden, maar de rechter mag wel een klein
beetje corrigeren, zolang het maar voldoende lijkt op wat de eiser aangevoerd heeft. = ambtshalve
aanvulling.
Procedure dagvaardingsprocedure Verschijnen en verstek
- Art. 128 Rv: Gedaagde moet verschijnen (dit is om
mededelen dat hij van de procedure op de hoogte is).
Maar wat als de gedaagde niet verschijnt? art. 139-142
Rv: de zaak moet doorgaan, want anders zal er ook nooit
een vonnis komen. Dan kan de rechter verstek verlenen
- Verstek: vaststelling dat er geen fouten bij de
dagvaarding zijn gemaakt, waardoor blijkt dat het van
gedaagde een vrijwillige keuze was om niet op te komen
dagen. Hierdoor mist de rechter een kant van de zaak. De
rechter kan de vordering dan toewijzen, tenzij deze
onrechtmatig of ongegrond is. In consumentenkoop heeft
de rechter een meer uitzoekende taak.
* Je kunt het verstek zuiveren: als je achteraf denkt
oke ik wil er toch wel bij zijn, dan kan het
opengebroken worden en het soort van opnieuw
gedaan worden.
Conclusie van antwoord (art. 128 Rv)
- Proceshouding van gedaagde ten aanzien van eis omvang geding
* Exceptief verweer: onmiddellijk, de rechter u mag hier niet over oordelen, omdat de
rechter niet bevoegd is door bijv. lopende arbitrage, niet NL geschil.
* Principaal verweer: inhoudelijke verweren waarom de eis niet toegewezen kan worden.
- Hierna weet de rechter de standpunten en kan hij aan de slag.
Cva: conclusie van antwoord
Cvd: conclusie van dupliek
Cvr: conclusie van repliek
Alternatief: geen mondelinge behandeling, dan altijd CvR/CvD
(art. 132 lid 1 Rv), en evt. daarna mondelinge uiteenzetting
