Cognitie en gedrag deel 2
H8 geheugen
Het autobiografisch geheugen (AM) is een verzameling gebeurtenissen die tot iemands verleden
behoren. Het AM bestaat uit zowel episodische (persoonlijke) als semantische (feitelijke)
herinneringen. Andere karakteristieken van het AM zijn dat het multidimensionaal is en dat we
sommige gebeurtenissen beter herinneren dan andere.
Bewijs dat het multidimensionaal is, is dat patiënten met schade aan het visueel geheugen een
minder goed autobiografisch geheugen hebben. Daarnaast zorgen foto’s die zelf zijn gemaakt voor
meer activiteit in de hippocampus dan foto’s die niet zelf zijn gemaakt.
Herinneringen die vaak blijven hangen zijn persoonlijke mijlpalen, bepalende gebeurtenissen,
emotionele gebeurtenissen en overgangspunten. Een voorbeeld van zo’n overgangspunt is wanneer
je 10 tot 30 jaar bent. Wanneer je ouder bent zul je je van deze tijd het meeste herinneren: de
reminiscentiebult. Hiervoor zijn drie mogelijke verklaringen:
1. De self-image hypothese stelt dat dingen beter onthouden worden als ze het (veranderen
van) het zelfbeeld of identiteit betreffen.
2. De cognitieve hypothese stelt dat periodes van snelle veranderingen gevolgd door stabiliteit
sterke codering van herinneringen veroorzaken.
3. De cultural life script hypothese stelt dat belangrijke gebeurtenissen vaak gedeeld worden
door meerdere mensen. Mensen met dezelfde culturele gebeurtenissen tonen veel
overeenkomsten in levensherinneringen.
Emotie speelt een grote rol bij het onthouden van gebeurtenissen. Emotioneel beladen
herinneringen worden beter onthouden. Vooral de amygdala is betrokken bij deze emotionele
gebeurtenissen. Het stresshormoon cortisol verbetert geheugen voor emotionele herinneringen,
maar niet voor neutrale gebeurtenissen. In sommige gevallen verslechtert emotie herinneringen.
Wanneer je iemand met een pistool ziet, vergeet je heel veel van wat daar omheen gebeurt.
Bij grote emotionele gebeurtenissen weten mensen vaak precies nog wat ze op dat moment dachten
en aan het doen waren: flashbulb memories. Het gaat dus niet om de herinnering zelf, maar om de
omstandigheden daar omheen.
Het vergelijken van latere herinneringen met herinneringen direct na de gebeurtenis (repeated
recall/herhaald terughalen) bewijst dat flashbulbs niet als foto’s zijn. Na een tijdje vervagen details.
Vele herhalingen zorgen wel voor een meer blijvende herinnering: narritive rehearsal hypothese.
Het geheugen heeft een constructief karakter. Wat mensen rapporteren als herinneringen zijn
constructen van wat er echt gebeurd is met bijgevoegde componenten, zoals persoonlijke kennis,
ervaringen en verwachtingen.
Source monitoring is het proces van bepalen wat de bron van onze herinneringen, kennis of geloof
is. Hierbij treden vaak fouten op. Je vraagt jezelf vaak af of je iets echt nog weet of dat het nog weet
omdat je er foto’s van hebt gezien. Een vorm van een source monitoring error is cryptomnesie,
waarbij onbewust werk van anderen gekopieerd wordt. Een voorbeeld hiervan is het overnemen van
een deuntje van een oud nummer bij het schrijven van een nieuw nummer, zonder dat je dat door
hebt.
, Kennis over context en eigenschappen zorgt voor vervorming van een herinnering: pragmatische
inferentie. Schema’s en scripts zorgen voor deze fouten. Een schema is de kennis van een persoon
over een bepaald aspect van de omgeving en een script is een opvatting over een serie van acties die
gewoonlijk voorkomen bij een specifieke ervaring. Bijvoorbeeld naar de tandarts gaan.
Wanneer aan proefpersonen een lijst wordt voorgelegd met woorden die te maken hebben met
slaap, maar niet het woord slaap zelf, zullen veel mensen slaap alsnog in de woordenlijst zetten. Dit
wordt DRM paradigm genoemd.
Het misinformatie-effect houdt in dat misleidende informatie die gepresenteerd wordt nadat
iemand getuige is van een gebeurtenis kan veranderen hoe deze persoon de gebeurtenis later
beschrijft. Deze misleidende informatie wordt misleading postevent information (MPI) genoemd.
Door middel van suggestieve vragen die MPI’s bevatten kun je herinneringen vervormen. Het
vervormen van informatie op deze manier wordt de memory trace replacement hypothese
genoemd. Een andere verklaring voor het vergeten van originele informatie is retroactieve
interferentie, hierbij worden dingen die recent geleerd worden verstoord door eerder geleerde
informatie. Hier verdwijnt de oude informatie dus niet helemaal (zoals bij de memory trace
replacement hypothese), maar staat het gewoon in de weg. Als laatste kan ook source monitoring
ervoor voor het misinformatie-effect zorgen.
Ook bij ooggetuigen wordt het geheugen veel misleid. Emoties, het wapen-focus effect, similarity,
suggestieve vragen en bevestigende feedback spelen hierbij een rol.
M12 Leren
Hebbiaanse synaps verhogen de activiteit van simultane activiteit in de presynaptische en
postsynaptische neuronen. Om het zenuwstelsel te bestuderen wordt gebruik gemaakt van
eenvoudige organismen zoals de aplysia. In een aplysia kan habituatie plaatsvinden, het afzwakken
van een reactie bij herhaalde prikkeling, die geen voordeel en geen nadeel oplevert. Ook kan er
sensitisatie plaatsvinden, versterking van een reactie bij herhaalde prikkeling, door bijv. schadelijke
stimulus. Bij lange termijn potentiatie (LTP) ontvangt een dendriet een serie van korte, snelle
impulsen. LTP is een basis voor geheugen door:
- Specificiteit, alleen de actieve synapsen van een cel worden versterkt
- Coöperativiteit, stimulatie van twee of meer axonen die bijna tegelijk plaatsvindt, produceert
een sterkere LTP.
- Associativiteit, een combinatie van een sterk en zwak axon versterkt de latere respons van
het zwakke axon.
Lange termijn depressie (LTD) is een verlengde vermindering van een respons in een synaps die
voorkomt wanneer axonen minder actief zijn geweest dan anderen.
Neuroscience - Long-Term Potentiation - YouTube
H8 Leren
Gedrag is een reactie op de omgeving en kan opgedeeld worden in drie categorieën:
1. Reflexen zijn onvrijwillige en onvermijdelijke responsen op stimuli. De hersenen zijn hierbij
niet betrokken omdat het volgens een reflexboog gaat in het ruggenmerg en de hersenstam.
2. Instincten zijn aangeboren patronen van gedrag opgewekt door stimuli uit de omgeving.
Instincten lijken op reflexen, maar de voortkomende reacties van instincten zijn
ingewikkelder. Wanneer ze eenmaal zijn begonnen, kun je het niet stoppen. (gapen)
H8 geheugen
Het autobiografisch geheugen (AM) is een verzameling gebeurtenissen die tot iemands verleden
behoren. Het AM bestaat uit zowel episodische (persoonlijke) als semantische (feitelijke)
herinneringen. Andere karakteristieken van het AM zijn dat het multidimensionaal is en dat we
sommige gebeurtenissen beter herinneren dan andere.
Bewijs dat het multidimensionaal is, is dat patiënten met schade aan het visueel geheugen een
minder goed autobiografisch geheugen hebben. Daarnaast zorgen foto’s die zelf zijn gemaakt voor
meer activiteit in de hippocampus dan foto’s die niet zelf zijn gemaakt.
Herinneringen die vaak blijven hangen zijn persoonlijke mijlpalen, bepalende gebeurtenissen,
emotionele gebeurtenissen en overgangspunten. Een voorbeeld van zo’n overgangspunt is wanneer
je 10 tot 30 jaar bent. Wanneer je ouder bent zul je je van deze tijd het meeste herinneren: de
reminiscentiebult. Hiervoor zijn drie mogelijke verklaringen:
1. De self-image hypothese stelt dat dingen beter onthouden worden als ze het (veranderen
van) het zelfbeeld of identiteit betreffen.
2. De cognitieve hypothese stelt dat periodes van snelle veranderingen gevolgd door stabiliteit
sterke codering van herinneringen veroorzaken.
3. De cultural life script hypothese stelt dat belangrijke gebeurtenissen vaak gedeeld worden
door meerdere mensen. Mensen met dezelfde culturele gebeurtenissen tonen veel
overeenkomsten in levensherinneringen.
Emotie speelt een grote rol bij het onthouden van gebeurtenissen. Emotioneel beladen
herinneringen worden beter onthouden. Vooral de amygdala is betrokken bij deze emotionele
gebeurtenissen. Het stresshormoon cortisol verbetert geheugen voor emotionele herinneringen,
maar niet voor neutrale gebeurtenissen. In sommige gevallen verslechtert emotie herinneringen.
Wanneer je iemand met een pistool ziet, vergeet je heel veel van wat daar omheen gebeurt.
Bij grote emotionele gebeurtenissen weten mensen vaak precies nog wat ze op dat moment dachten
en aan het doen waren: flashbulb memories. Het gaat dus niet om de herinnering zelf, maar om de
omstandigheden daar omheen.
Het vergelijken van latere herinneringen met herinneringen direct na de gebeurtenis (repeated
recall/herhaald terughalen) bewijst dat flashbulbs niet als foto’s zijn. Na een tijdje vervagen details.
Vele herhalingen zorgen wel voor een meer blijvende herinnering: narritive rehearsal hypothese.
Het geheugen heeft een constructief karakter. Wat mensen rapporteren als herinneringen zijn
constructen van wat er echt gebeurd is met bijgevoegde componenten, zoals persoonlijke kennis,
ervaringen en verwachtingen.
Source monitoring is het proces van bepalen wat de bron van onze herinneringen, kennis of geloof
is. Hierbij treden vaak fouten op. Je vraagt jezelf vaak af of je iets echt nog weet of dat het nog weet
omdat je er foto’s van hebt gezien. Een vorm van een source monitoring error is cryptomnesie,
waarbij onbewust werk van anderen gekopieerd wordt. Een voorbeeld hiervan is het overnemen van
een deuntje van een oud nummer bij het schrijven van een nieuw nummer, zonder dat je dat door
hebt.
, Kennis over context en eigenschappen zorgt voor vervorming van een herinnering: pragmatische
inferentie. Schema’s en scripts zorgen voor deze fouten. Een schema is de kennis van een persoon
over een bepaald aspect van de omgeving en een script is een opvatting over een serie van acties die
gewoonlijk voorkomen bij een specifieke ervaring. Bijvoorbeeld naar de tandarts gaan.
Wanneer aan proefpersonen een lijst wordt voorgelegd met woorden die te maken hebben met
slaap, maar niet het woord slaap zelf, zullen veel mensen slaap alsnog in de woordenlijst zetten. Dit
wordt DRM paradigm genoemd.
Het misinformatie-effect houdt in dat misleidende informatie die gepresenteerd wordt nadat
iemand getuige is van een gebeurtenis kan veranderen hoe deze persoon de gebeurtenis later
beschrijft. Deze misleidende informatie wordt misleading postevent information (MPI) genoemd.
Door middel van suggestieve vragen die MPI’s bevatten kun je herinneringen vervormen. Het
vervormen van informatie op deze manier wordt de memory trace replacement hypothese
genoemd. Een andere verklaring voor het vergeten van originele informatie is retroactieve
interferentie, hierbij worden dingen die recent geleerd worden verstoord door eerder geleerde
informatie. Hier verdwijnt de oude informatie dus niet helemaal (zoals bij de memory trace
replacement hypothese), maar staat het gewoon in de weg. Als laatste kan ook source monitoring
ervoor voor het misinformatie-effect zorgen.
Ook bij ooggetuigen wordt het geheugen veel misleid. Emoties, het wapen-focus effect, similarity,
suggestieve vragen en bevestigende feedback spelen hierbij een rol.
M12 Leren
Hebbiaanse synaps verhogen de activiteit van simultane activiteit in de presynaptische en
postsynaptische neuronen. Om het zenuwstelsel te bestuderen wordt gebruik gemaakt van
eenvoudige organismen zoals de aplysia. In een aplysia kan habituatie plaatsvinden, het afzwakken
van een reactie bij herhaalde prikkeling, die geen voordeel en geen nadeel oplevert. Ook kan er
sensitisatie plaatsvinden, versterking van een reactie bij herhaalde prikkeling, door bijv. schadelijke
stimulus. Bij lange termijn potentiatie (LTP) ontvangt een dendriet een serie van korte, snelle
impulsen. LTP is een basis voor geheugen door:
- Specificiteit, alleen de actieve synapsen van een cel worden versterkt
- Coöperativiteit, stimulatie van twee of meer axonen die bijna tegelijk plaatsvindt, produceert
een sterkere LTP.
- Associativiteit, een combinatie van een sterk en zwak axon versterkt de latere respons van
het zwakke axon.
Lange termijn depressie (LTD) is een verlengde vermindering van een respons in een synaps die
voorkomt wanneer axonen minder actief zijn geweest dan anderen.
Neuroscience - Long-Term Potentiation - YouTube
H8 Leren
Gedrag is een reactie op de omgeving en kan opgedeeld worden in drie categorieën:
1. Reflexen zijn onvrijwillige en onvermijdelijke responsen op stimuli. De hersenen zijn hierbij
niet betrokken omdat het volgens een reflexboog gaat in het ruggenmerg en de hersenstam.
2. Instincten zijn aangeboren patronen van gedrag opgewekt door stimuli uit de omgeving.
Instincten lijken op reflexen, maar de voortkomende reacties van instincten zijn
ingewikkelder. Wanneer ze eenmaal zijn begonnen, kun je het niet stoppen. (gapen)
