Falende orgaanfuncties
Medische kennis 3.1 t/m 3.6
,3.1 bloed, stolling en anemie
1. de namen en functie van de verschillende
bestanddelen van bloed benoemen
Erytrocyten= rode bloedcellen, vervoeren zuurstof (45%)
Leukocyten= witte bloedcellen, rol bij afweer (55%)
Trombocyten= bloedplaatjes, rol bij bloedstolling (1%)
2. uitleggen waar bloed wordt aangemaakt en
afgebroken en welke factoren daarbij een rol spelen
Rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes worden aangemaakt in het
beenmerg. Belangrijke cofactoren bij deze aanmaak zijn ijzer, aminozuren,
vitamine B6, B12 en foliumzuur. IJzer is vooral een belangrijk bestanddeel
van rode bloedcellen. Rode bloedcellen leven gemiddeld 120 dagen. In de
bloedbaan, voordat ze worden afgebroken. Afbraak van rode bloedcellen
vindt vervolgens vooral plaats in macrofagen in de milt. Bij de afbraak van
hemoglobine ontstaat bilirubine.
Aansturing nieren, geven erytropoetine (EPO) bij laag zuurstofgehalte in
het bloed aanmaak erytrocyten rode beenmerg (medulla) in bloedbaan
voor 120 dagen verlies acut/ chronisch of afbraak milt
Macrofagen in milt (en lever) breken oude erytocyten af, waarbij o.a
bilirubine, ijzer, en aminozuren vrijkomen lever zet bilirubine om in
vorm die via feces en urine kunnen worden uitgescheiden gal verlaat
het lichaam via de darmen en de nier scheidt bilirubine uit via urine
EPO …
, 3. kan uitleggen wat bloedgroepen zijn en welke
groepen wel of niet aan elkaar kunnen doneren
4. de symptomen van anemie kan benoemen
Anemie= Te laag hemoglobine/ te laag aantal erytrocyten
Symptomen: Moeheid, duizeligheid, bleek, snelle pols, icterus (bij
verhoogde afbraak)
5. de verschillende vormen van anemie en hun
ontstaanswijze kan uitleggen
Vertraging van de bloedstroom: immobilisatie, bedlegerigheid, sterke
bloeddrik daling
Aantasting van de vaatwand: kanker in het bekken, operaties
Verandering bloedsamenstelling: anticonceptiepil, zwangerschap,
roken, veel bloedcellen ten opzichte van plasma
Minder aanmaak: minder EPO, tekort aan bouwstoffen (vitamines, ijzer),
aandoening rode beenmerg
Meer afbraak: overactieve milt, afwijkende vorm van rode bloedcel (bijv.
sikkelcel), bloedgroep antagonisme
Verlies: coloncarcinoom, hevige menstruaties
6. uitleggen welke diagnostiek en behandelingen
worden ingezet bij anemie
Diagnostiek:
Medische kennis 3.1 t/m 3.6
,3.1 bloed, stolling en anemie
1. de namen en functie van de verschillende
bestanddelen van bloed benoemen
Erytrocyten= rode bloedcellen, vervoeren zuurstof (45%)
Leukocyten= witte bloedcellen, rol bij afweer (55%)
Trombocyten= bloedplaatjes, rol bij bloedstolling (1%)
2. uitleggen waar bloed wordt aangemaakt en
afgebroken en welke factoren daarbij een rol spelen
Rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes worden aangemaakt in het
beenmerg. Belangrijke cofactoren bij deze aanmaak zijn ijzer, aminozuren,
vitamine B6, B12 en foliumzuur. IJzer is vooral een belangrijk bestanddeel
van rode bloedcellen. Rode bloedcellen leven gemiddeld 120 dagen. In de
bloedbaan, voordat ze worden afgebroken. Afbraak van rode bloedcellen
vindt vervolgens vooral plaats in macrofagen in de milt. Bij de afbraak van
hemoglobine ontstaat bilirubine.
Aansturing nieren, geven erytropoetine (EPO) bij laag zuurstofgehalte in
het bloed aanmaak erytrocyten rode beenmerg (medulla) in bloedbaan
voor 120 dagen verlies acut/ chronisch of afbraak milt
Macrofagen in milt (en lever) breken oude erytocyten af, waarbij o.a
bilirubine, ijzer, en aminozuren vrijkomen lever zet bilirubine om in
vorm die via feces en urine kunnen worden uitgescheiden gal verlaat
het lichaam via de darmen en de nier scheidt bilirubine uit via urine
EPO …
, 3. kan uitleggen wat bloedgroepen zijn en welke
groepen wel of niet aan elkaar kunnen doneren
4. de symptomen van anemie kan benoemen
Anemie= Te laag hemoglobine/ te laag aantal erytrocyten
Symptomen: Moeheid, duizeligheid, bleek, snelle pols, icterus (bij
verhoogde afbraak)
5. de verschillende vormen van anemie en hun
ontstaanswijze kan uitleggen
Vertraging van de bloedstroom: immobilisatie, bedlegerigheid, sterke
bloeddrik daling
Aantasting van de vaatwand: kanker in het bekken, operaties
Verandering bloedsamenstelling: anticonceptiepil, zwangerschap,
roken, veel bloedcellen ten opzichte van plasma
Minder aanmaak: minder EPO, tekort aan bouwstoffen (vitamines, ijzer),
aandoening rode beenmerg
Meer afbraak: overactieve milt, afwijkende vorm van rode bloedcel (bijv.
sikkelcel), bloedgroep antagonisme
Verlies: coloncarcinoom, hevige menstruaties
6. uitleggen welke diagnostiek en behandelingen
worden ingezet bij anemie
Diagnostiek:
