Veelgebruikte begrippen in de examens Nederlands
I. Typen argumenten:
1. argument op basis van algemeen geldende waarden:
bijv. We moeten iets doen aan de overlast van de buurtkinderen. Het is toch te
gek dat die snotneuzen van tien om elf uur nog op straat lopen.
2. argument op basis van autoriteit of gezag: Je noemt een gezaghebbend
persoon of gezaghebbende instantie. bijv. Dat woord moet met (korte) ei. Kijk
maar in Van Dale.
3. argument op basis van causaliteit ofwel oorzaak en gevolg: Geeft een
oorzaak-gevolgrelatie aan of geeft een reden. bijv. Je kunt maar beter een
dikke trui aantrekken, anders zul je vandaag veel kou lijden. Doordat er
gestaakt wordt bij het openbaar vervoer, zullen velen te laat komen.
(Signaalwoorden als: daardoor, door, doordat, waardoor, zodat, te danken
aan, te wijten aan, het gevolg van, ten gevolge van, de oorzaak hiervan is…)
4. argument op basis van dilemma: laat uit twee mogelijkheden kiezen.
bijv. We moeten kiezen. We maken van onze straat een woonerf of we
accepteren dat er vroeg of laat kinderen verongelukken. Nou, de keuze lijkt
me niet moeilijk, toch?
5. argument op basis van gevoel/intuïtie/emotie (emotioneel argument):
bijv. We moeten iets doen voor onze zieke collega. Jij zou het toch ook leuk
vinden als ze je niet vergaten.
6. argument op basis van empirie/ervaring: zo’n argument geeft controleerbare
feiten.
bijv. Er moet iets gebeuren aan de verkeerssituatie daar. Deze maand zijn er
al twee dodelijke ongelukken gebeurd.
7. Argumentatie op basis van morele oordelen: met betrekking tot
bijvoorbeeld algemene waardeoordelen of principes
8. argument op basis van een spreekwoord:
bijv. Doen joh! Je moet hooien als de zon schijnt.
9. argument op basis van vergelijking (analogie): de auteur besluit hetzelfde te
doen als in soortgelijke gevallen bijv. De maximum snelheid kan wel omhoog.
In Duitsland is hij veel hoger en daar werkt het toch ook goed?
10. argument op basis van voorbeeld: bijv. Je moet vroeger gaan slapen. Kijk
maar naar je zus. Die is tenminste altijd uitgerust.
11. argument op basis van nut/gewenste gevolgen/voordelen: bijv. Je kunt die
stereo-installatie beter deze week kopen. Nu is hij te koop voor de helft van de
prijs.
1
I. Typen argumenten:
1. argument op basis van algemeen geldende waarden:
bijv. We moeten iets doen aan de overlast van de buurtkinderen. Het is toch te
gek dat die snotneuzen van tien om elf uur nog op straat lopen.
2. argument op basis van autoriteit of gezag: Je noemt een gezaghebbend
persoon of gezaghebbende instantie. bijv. Dat woord moet met (korte) ei. Kijk
maar in Van Dale.
3. argument op basis van causaliteit ofwel oorzaak en gevolg: Geeft een
oorzaak-gevolgrelatie aan of geeft een reden. bijv. Je kunt maar beter een
dikke trui aantrekken, anders zul je vandaag veel kou lijden. Doordat er
gestaakt wordt bij het openbaar vervoer, zullen velen te laat komen.
(Signaalwoorden als: daardoor, door, doordat, waardoor, zodat, te danken
aan, te wijten aan, het gevolg van, ten gevolge van, de oorzaak hiervan is…)
4. argument op basis van dilemma: laat uit twee mogelijkheden kiezen.
bijv. We moeten kiezen. We maken van onze straat een woonerf of we
accepteren dat er vroeg of laat kinderen verongelukken. Nou, de keuze lijkt
me niet moeilijk, toch?
5. argument op basis van gevoel/intuïtie/emotie (emotioneel argument):
bijv. We moeten iets doen voor onze zieke collega. Jij zou het toch ook leuk
vinden als ze je niet vergaten.
6. argument op basis van empirie/ervaring: zo’n argument geeft controleerbare
feiten.
bijv. Er moet iets gebeuren aan de verkeerssituatie daar. Deze maand zijn er
al twee dodelijke ongelukken gebeurd.
7. Argumentatie op basis van morele oordelen: met betrekking tot
bijvoorbeeld algemene waardeoordelen of principes
8. argument op basis van een spreekwoord:
bijv. Doen joh! Je moet hooien als de zon schijnt.
9. argument op basis van vergelijking (analogie): de auteur besluit hetzelfde te
doen als in soortgelijke gevallen bijv. De maximum snelheid kan wel omhoog.
In Duitsland is hij veel hoger en daar werkt het toch ook goed?
10. argument op basis van voorbeeld: bijv. Je moet vroeger gaan slapen. Kijk
maar naar je zus. Die is tenminste altijd uitgerust.
11. argument op basis van nut/gewenste gevolgen/voordelen: bijv. Je kunt die
stereo-installatie beter deze week kopen. Nu is hij te koop voor de helft van de
prijs.
1
