,Samenvatting
Dit onderzoek bestudeert op welke wijze Generatieve AI kan helpen aan de verbetering van
het datavalidatie proces binnen Rijk Zwaan. Binnen Rijk Zwaan neemt de rol van data steeds
meer toe om beslissingen te ondersteunen, het verbeteren van processen en het
waarborgen van kwaliteit. Het datavalidatie proces is hierin erg belangrijk. De
betrouwbaarheid van data direct invloed heeft op de effectiviteit van analyses en
bedrijfsvoering.
"Op welke manier kan Generatieve AI bijdragen aan het optimaliseren en verbeteren
van het datavalidatie proces binnen het Rijk Zwaan dataplatform?"
Het onderzoek bestaat uit twee onderdelen: een theorie-gericht onderzoek en een empirisch
onderzoek. Het onderzoek dat zich richt op theorieën, verwijst naar wetenschappelijke
publicaties. In het theoriegerichte onderzoek is er gekeken naar de kenmerken van
Generatieve AI, wat datavalidatie inhoudt en op hoe AI Governance kan bijdragen aan een
verantwoord gebruik van deze technologie. Dit laat zien dat Generatieve AI veel kansen biedt
om het datavalidatie proces van Rijk Zwaan te versnellen, de kans op fouten te verkleinen en
de toegang tot data-analyse te verbeteren. Echter vereist dit om een zorgvuldig
beheerssysteem om risico's zoals bias, hallucinaties en datalekken te verminderen.
Het empirisch onderzoek is uitgevoerd binnen het dataplatform van Rijk Zwaan en richtte
zich op de huidige situatie van datavalidatie. Uit interviews en enquêtes met betrokken
medewerkers kwam naar voren dat het proces momenteel inefficiënt is, met veel herhaling
van werk, beperkte documentatie en een lage adoptie van bestaande Generatieve AI
functionaliteiten. Medewerkers gaven aan onvoldoende ondersteuning te ervaren bij het
gebruik van het dataplatform Databricks en de ingebouwde Generatieve AI Genie.
Desondanks is er binnen de organisatie wel degelijk draagvlak voor verandering. De meeste
respondenten zien Generatieve AI als een waardevol hulpmiddel om repetitieve taken te
automatiseren, sneller fouten op te sporen en datavalidatie toegankelijker te maken voor
minder technisch onderlegde collega’s. Ook wordt verwacht dat de samenwerking tussen
teams kan verbeteren wanneer validaties, scenario’s en inzichten eenvoudiger gedeeld
kunnen worden.
Tot slot heeft het onderzoek aanbevelingen opgeleverd voor Rijk Zwaan, zoals het
ontwikkelen van standaard testplan met testscenario’s sjablonen en het opzetten van een
centrale kennisbank om kennisdeling tussen afdelingen te stimuleren. Daarnaast wordt
aanbevolen om een promptgids op te stellen die medewerkers ondersteunt bij het effectief
communiceren met de Generatieve AI en om kleinschalig te starten met de toepassing van
deze technologie binnen één of twee teams. Ook wordt geadviseerd om trainingen en
workshops te organiseren om medewerkers vertrouwd te maken met het gebruik van
Generatieve AI in het datavalidatie proces.
2
,Inhoud
Samenvatting ........................................................................................................................2
1. Inleiding .........................................................................................................................6
1.1 Organisatieomschrijving ..........................................................................................6
1.2 Aanleiding ...............................................................................................................7
1.3 Probleemanalyse ....................................................................................................8
1.4 Doelstelling .............................................................................................................9
1.5 Vraagstelling ...........................................................................................................9
1.6 Het onderzoeksmodel ........................................................................................... 10
1.7 Leeswijzer ............................................................................................................. 11
2. Onderzoeksopzet ........................................................................................................ 12
2.1 Onderzoeksstrategie ............................................................................................. 12
2.2 Onderzoeksobjecten ............................................................................................. 12
2.3 Bronnen ................................................................................................................ 12
2.4 Dataverzamelingsmethoden.................................................................................. 14
2.5 Validiteit en betrouwbaarheid ................................................................................ 14
3. Theoretisch kader ....................................................................................................... 16
3.1 Generatieve AI ...................................................................................................... 16
3.1.1 AI ...................................................................................................................... 16
3.1.2 Generatieve AI .................................................................................................. 17
3.1.3 Het verschil tussen Generatieve AI en AI .......................................................... 18
3.1.4 De werking van Generatieve AI ......................................................................... 18
3.1.5 Voordelen van het gebruik van Generatieve AI .................................................. 19
3.1.6 Deelconclusie .................................................................................................... 20
3.2 Datavalidatie ......................................................................................................... 20
3.2.1 Wat houdt datavalidatie in ................................................................................. 20
3.2.2 Kenmerken van datavalidatie ............................................................................ 20
3.2.3 Het belang van datavalidatie ............................................................................. 21
3.2.4 Deelconclusie .................................................................................................... 22
3.3 AI Governance ...................................................................................................... 22
3.3.1 Betekenis van AI Governance ........................................................................... 23
3.3.2 Risico’s van Generatieve AI............................................................................... 23
3
, 3.3.3 De rol van AI Governance om risico’s te beheersen .......................................... 25
3.3.4 Deelconclusie .................................................................................................... 26
3.4 Conclusie theoretisch kader .................................................................................. 26
4. Resultaten .................................................................................................................... 27
4.1 Het huidige datavalidatie proces ........................................................................... 27
4.1.1 Betrokken rollen in het datavalidatie proces ...................................................... 28
4.1.2 Welke beperkingen worden er ervaren met het huidige datavalidatie proces? .. 30
4.1.3 Specifieke inefficiënties in het huidige datavalidatie proces ............................... 31
4.2 Het gebruik van Generatieve AI in het datavalidatie proces .................................. 32
4.2.1 Bekendheid met Generatieve AI ........................................................................ 33
4.2.2 Belangrijkste doelen die Rijk Zwaan nastreeft met Generatieve AI .................... 34
4.2.3 Verwachtingen van de rol van Generatieve AI ................................................... 35
5. Generatieve AI Genie in Databricks ........................................................................... 36
5.1 Het creëren van een Genie ................................................................................... 36
5.2 Functionaliteiten van Genie ................................................................................... 37
5.3 Het inzetten van deze functionaliteiten .................................................................. 40
5.4 Het gebruik van Genie .......................................................................................... 41
6. Conclusie ..................................................................................................................... 45
7. Aanbevelingen ............................................................................................................. 47
7.1 Ontwikkel een standaard testplan met testscenario sjablonen .............................. 47
7.2 Stel een promptgids op ......................................................................................... 47
7.3 Test gefaseerd met 1 à 2 teams ............................................................................ 47
7.4 Richt een centrale kennisbank in .......................................................................... 48
7.5 Workshops/trainingen organiseren ........................................................................ 48
7.6 Vervolgonderzoek ................................................................................................. 48
Literatuurlijst ...................................................................................................................... 51
Nawoord .............................................................................................................................. 55
Bijlagen ............................................................................................................................... 56
4
Dit onderzoek bestudeert op welke wijze Generatieve AI kan helpen aan de verbetering van
het datavalidatie proces binnen Rijk Zwaan. Binnen Rijk Zwaan neemt de rol van data steeds
meer toe om beslissingen te ondersteunen, het verbeteren van processen en het
waarborgen van kwaliteit. Het datavalidatie proces is hierin erg belangrijk. De
betrouwbaarheid van data direct invloed heeft op de effectiviteit van analyses en
bedrijfsvoering.
"Op welke manier kan Generatieve AI bijdragen aan het optimaliseren en verbeteren
van het datavalidatie proces binnen het Rijk Zwaan dataplatform?"
Het onderzoek bestaat uit twee onderdelen: een theorie-gericht onderzoek en een empirisch
onderzoek. Het onderzoek dat zich richt op theorieën, verwijst naar wetenschappelijke
publicaties. In het theoriegerichte onderzoek is er gekeken naar de kenmerken van
Generatieve AI, wat datavalidatie inhoudt en op hoe AI Governance kan bijdragen aan een
verantwoord gebruik van deze technologie. Dit laat zien dat Generatieve AI veel kansen biedt
om het datavalidatie proces van Rijk Zwaan te versnellen, de kans op fouten te verkleinen en
de toegang tot data-analyse te verbeteren. Echter vereist dit om een zorgvuldig
beheerssysteem om risico's zoals bias, hallucinaties en datalekken te verminderen.
Het empirisch onderzoek is uitgevoerd binnen het dataplatform van Rijk Zwaan en richtte
zich op de huidige situatie van datavalidatie. Uit interviews en enquêtes met betrokken
medewerkers kwam naar voren dat het proces momenteel inefficiënt is, met veel herhaling
van werk, beperkte documentatie en een lage adoptie van bestaande Generatieve AI
functionaliteiten. Medewerkers gaven aan onvoldoende ondersteuning te ervaren bij het
gebruik van het dataplatform Databricks en de ingebouwde Generatieve AI Genie.
Desondanks is er binnen de organisatie wel degelijk draagvlak voor verandering. De meeste
respondenten zien Generatieve AI als een waardevol hulpmiddel om repetitieve taken te
automatiseren, sneller fouten op te sporen en datavalidatie toegankelijker te maken voor
minder technisch onderlegde collega’s. Ook wordt verwacht dat de samenwerking tussen
teams kan verbeteren wanneer validaties, scenario’s en inzichten eenvoudiger gedeeld
kunnen worden.
Tot slot heeft het onderzoek aanbevelingen opgeleverd voor Rijk Zwaan, zoals het
ontwikkelen van standaard testplan met testscenario’s sjablonen en het opzetten van een
centrale kennisbank om kennisdeling tussen afdelingen te stimuleren. Daarnaast wordt
aanbevolen om een promptgids op te stellen die medewerkers ondersteunt bij het effectief
communiceren met de Generatieve AI en om kleinschalig te starten met de toepassing van
deze technologie binnen één of twee teams. Ook wordt geadviseerd om trainingen en
workshops te organiseren om medewerkers vertrouwd te maken met het gebruik van
Generatieve AI in het datavalidatie proces.
2
,Inhoud
Samenvatting ........................................................................................................................2
1. Inleiding .........................................................................................................................6
1.1 Organisatieomschrijving ..........................................................................................6
1.2 Aanleiding ...............................................................................................................7
1.3 Probleemanalyse ....................................................................................................8
1.4 Doelstelling .............................................................................................................9
1.5 Vraagstelling ...........................................................................................................9
1.6 Het onderzoeksmodel ........................................................................................... 10
1.7 Leeswijzer ............................................................................................................. 11
2. Onderzoeksopzet ........................................................................................................ 12
2.1 Onderzoeksstrategie ............................................................................................. 12
2.2 Onderzoeksobjecten ............................................................................................. 12
2.3 Bronnen ................................................................................................................ 12
2.4 Dataverzamelingsmethoden.................................................................................. 14
2.5 Validiteit en betrouwbaarheid ................................................................................ 14
3. Theoretisch kader ....................................................................................................... 16
3.1 Generatieve AI ...................................................................................................... 16
3.1.1 AI ...................................................................................................................... 16
3.1.2 Generatieve AI .................................................................................................. 17
3.1.3 Het verschil tussen Generatieve AI en AI .......................................................... 18
3.1.4 De werking van Generatieve AI ......................................................................... 18
3.1.5 Voordelen van het gebruik van Generatieve AI .................................................. 19
3.1.6 Deelconclusie .................................................................................................... 20
3.2 Datavalidatie ......................................................................................................... 20
3.2.1 Wat houdt datavalidatie in ................................................................................. 20
3.2.2 Kenmerken van datavalidatie ............................................................................ 20
3.2.3 Het belang van datavalidatie ............................................................................. 21
3.2.4 Deelconclusie .................................................................................................... 22
3.3 AI Governance ...................................................................................................... 22
3.3.1 Betekenis van AI Governance ........................................................................... 23
3.3.2 Risico’s van Generatieve AI............................................................................... 23
3
, 3.3.3 De rol van AI Governance om risico’s te beheersen .......................................... 25
3.3.4 Deelconclusie .................................................................................................... 26
3.4 Conclusie theoretisch kader .................................................................................. 26
4. Resultaten .................................................................................................................... 27
4.1 Het huidige datavalidatie proces ........................................................................... 27
4.1.1 Betrokken rollen in het datavalidatie proces ...................................................... 28
4.1.2 Welke beperkingen worden er ervaren met het huidige datavalidatie proces? .. 30
4.1.3 Specifieke inefficiënties in het huidige datavalidatie proces ............................... 31
4.2 Het gebruik van Generatieve AI in het datavalidatie proces .................................. 32
4.2.1 Bekendheid met Generatieve AI ........................................................................ 33
4.2.2 Belangrijkste doelen die Rijk Zwaan nastreeft met Generatieve AI .................... 34
4.2.3 Verwachtingen van de rol van Generatieve AI ................................................... 35
5. Generatieve AI Genie in Databricks ........................................................................... 36
5.1 Het creëren van een Genie ................................................................................... 36
5.2 Functionaliteiten van Genie ................................................................................... 37
5.3 Het inzetten van deze functionaliteiten .................................................................. 40
5.4 Het gebruik van Genie .......................................................................................... 41
6. Conclusie ..................................................................................................................... 45
7. Aanbevelingen ............................................................................................................. 47
7.1 Ontwikkel een standaard testplan met testscenario sjablonen .............................. 47
7.2 Stel een promptgids op ......................................................................................... 47
7.3 Test gefaseerd met 1 à 2 teams ............................................................................ 47
7.4 Richt een centrale kennisbank in .......................................................................... 48
7.5 Workshops/trainingen organiseren ........................................................................ 48
7.6 Vervolgonderzoek ................................................................................................. 48
Literatuurlijst ...................................................................................................................... 51
Nawoord .............................................................................................................................. 55
Bijlagen ............................................................................................................................... 56
4
