Hoorcollege 1:
Inleiding & de eerste 1000 dagen
Gezinspedagogiek = Hoe doen we dat, een gezin zijn? : we kijken naar
de ‘normale’ ontwikkeling van kinderen, niet alleen binnen het gezin maar
ook op bijvoorbeeld de kinderopvang. Maar wat is dan eigenlijk ‘normaal’ ?
We zeggen dat dat verschilt per cultuur, dit verandert ook door de tijd
heen.
Veranderingen over de tijd heen
Er zijn verschillende ideeën door de tijd heen gekomen, 50 jaar was de
samenstelling van een gezin heel anders dan nu. Toen hadden we alleen
het traditionele gezin, nu heb je ook moderne gezinnen: 2
moedergezinnen, adoptie, etc.
Opvoedtrends= op sociale media zijn heel veel opvoed trends ( gentle
parenting, attachment parenting, tradwifes, etc.) sociale media heeft een
grote rol in de opvoeding. Er zijn inmiddels zoveel trends, soorten, en
manieren waarop je je kind zou moeten opvoeden. Kun je het nog wel
goed doen als ouder? Als ouder krijg je stress van alle manieren waarop je
je kind kunt opvoeden (die op sociale media staan). Gezinspedagogiek
bekijkt dit en vraagt zich af wat goed is.
Opvoeding kent culturele verschillen: je hebt bijvoorbeeld geïsoleerde
gemeenschappen in Congo, zij zorgen dat baby’s zoveel mogelijk mensen
om zich heen hebben om het kind op te voeden (tot wel 14 opvoeders).
Het maakt niet uit wie reageert zolang er maar iemand reageert. In
Nederland kun je je dat niet voorstellen. Als je hiernaar kijkt kun je je
afvragen wat dan normaal is als we het hebben over opvoeden.
Impact van opvoeding kent culturele verschillen (als je het op
dezelfde manier doet in verschillende culturen) : bijvoorbeeld kind slaan
als een kind iets verkeerd doet, in Nederland denken we dat dit voor meer
problemen zorgt, maar in afro-Amerikaanse gezinnen juist niet. Lansford
(2004) heeft onderzocht waarom dit zo verschillend is. Bij Europese
gezinnen wordt het als een soort wanhoop ingezet, het wordt gedaan als
ouders denken dat ze alles al gedaan hebben en dit de laatste optie is. In
afro-Amerikaanse gezinnen was het gebruikelijker en legde ze uit waarom
ze fysiek disciplineerde. De context maakt uit (doe je het uit wanhoop, of
wordt het als ‘normaal’ gezien)
,We hebben zoveel vragen in de Nederlandse superdiverse
samenleving.
Wat doet die variatie in opvoeding met de ontwikkeling van het kind? Wat
is normaal en niet normaal? Hoe kunnen we ouders ondersteunen?
Wanneer is dat dan nodig?
De mate van opvoedstress begint steeds hoger te worden, dit komt
door bijvoorbeeld de individualistische samenleving, sociale media,
langere wachtlijsten in jeugdzorg, en de superdiverse samenleving.
Normaliseren vs problematiseren = onderscheiden wanneer er hulp
nodig is en wanneer er een probleem is (problematiseren) , en of het nou
een variatie op een normaal iets is wat je zelf gewoon niet bent gewend
( normaliseren).
De eerste 1000 dagen
Van -10 maanden tot 2 jaar , een zwangerschap duurt 9 maanden maar
die maand voor de zwangerschap ben je al bezig met het nadenken over
bijvoorbeeld welk eten impact heeft op het kind en of je stress hebt, etc.
Kansenongelijkheid begint al tijdens de zwangerschap, het start in een
bepaalde omgeving. Kinderen die in een gezin met armoede worden
geboren zijn vaak veel lichter en magerder bij de geboorte. Dit kan komen
door bijvoorbeeld stress van de moeder en omdat het lastiger is een
gezond voedingspatroon aan te houden.
Ontwikkeling van het gezin: hoe slechter de basis, hoe groter de kans
op latere problemen. En hoe beter de basis, hoe groter de kans op een
gezond leven.
Waarom is de basis zo belangrijk? Er is een kritische periode voor
ontwikkeling, als het dan niet gebeurt gaat het niet lukken.
, Verbindingen gevormd bij de start vormen de basis voor latere
verbindingen. Baby’s in de eerste 8 maanden maken 1000000
hersenverbindingen per seconde, daarom maken ze zoveel
ontwikkelingen.
Use it or lose it: hersen verbindingen die niet worden gebruikt
verdwijnen. (Bijvoorbeeld: als baby hoor je verschil in de klank ‘’l’’ en ‘’r ‘’
maar als de ‘’l’’ nooit wordt gebruikt in de omgeving en ze horen het nooit
verdwijnt het.)
Het is véél makkelijker om op jonge leeftijd sterke hersenverbindingen te
vormen, dan ze op latere leeftijd dingen moet repareren die verkeerd zijn
gegaan.
Preventie= problemen voorkomen
Interventie= problemen verminderen/ oplossen
Regulatie= het ervaren, herkennen en doseren van sensaties, belevingen
en affecten (gevoelservaringen van de ander en jezelf. Dus reguleren van
je emoties is beseffen welke emoties je voelt en hoe je daar mee om moet
gaan. We hebben niet automatische een emotie regulatie maar die
vormen wij door het contact met andere dit heeft co-regulatie.
Waarom zijn relaties belangrijk?
De kwaliteit en stabiliteit van relaties in de eerste 1000 dagen zorgen voor
een basis van later.
- Sociale ontwikkeling (voor latere relaties)
- Cognitieve ontwikkeling (bijvoorbeeld voor oplossingsvaardigheden)
- Emotionele ontwikkeling
Waarom is stress belangrijk?
Stress is niet altijd slecht.
- Positieve stress (stress die een doel heeft, je krijgt stress als je
hoort dat er een wolf rond loopt , dan bescherm je je zelf door weg
te lopen)
- Hanteerbare stress (heeft eigenlijk geen doel, bijvoorbeeld kindje
heeft 1e vaccinatie gehad, een baby heeft dan stress. Voor ons
weten we dat de vaccinatie helpt. Als we het kindje dan goed
troosten zal er niks aan de hand zijn)