Leeslijst Arbeidsrecht
Onderwerp Pagina Wetgeving,
jurisprudentie
Verschillende betekenissen die aan ‘sociaal recht’ worden 17
toegekend
Geschiedenis van sociaal recht (eerste periode, tweede 18-20
periode, derde periode en vierde periode)
Ongelijkheidscompensatie: manieren om 22
ongelijkheidscompensatie te realiseren
Flexibilisering, onderscheid tussen interne en externe 23, 24
flexibiliteit extern: werkgevers maken gebruik van
wisselend personeel in plaats van alleen personeel in vaste
dienst. Interne flexibiliteit: meewerken door de werknemer,
ook als deze in vaste dienst is.
Werknemers willen ook steeds vaker dat de werkgever zich 24
flexibel opstelt en rekening houdt met hun privéleven.
Internationalisering van het arbeidsrecht 24
Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), Raad van Europa en 25
de Europese Unie, door toenemende globalisering groeit de
behoefte aan regulering van grensoverschrijdende aspecten
van arbeid.
Grondrechten: klassieke en sociale grondrechten 26
Rechtsbronnen: wetgeving (belangrijkste wetgeving is titel 27
10 van boek 7 BW over de arbeidsovereenkomst). Daarnaast
zijn er ook bijzondere wetten van toepassing (zoals
bijvoorbeeld Wet minimumloon)
Rechtsbronnen: internationale wetgeving IAO, VEU, 28, 29
VWEU
Rechtsbronnen: cao’s 29
Rechtsbronnen: ondernemingsregelingen 30
Rechtsbronnen: arbeidsovereenkomst 30
Rechtsbronnen: rechterlijke uitspraken 30
Rechtsbronnen: andere documenten 31
Arbeidsovereenkomst. Partijen komen overeen dat: 35 7:610 BW, 7:610a-b,
1. De ene partij arbeid zal verrichten IVA/Queijssen,
2. Tegen loon Afga/Schoolderman,
3. In dienst van de andere partij Imam
Element arbeid: de arbeid moet ten dienste van de 36 Hesseling/Stichting
werkgever strekken. Ombudsman
Hesseling/Stichting Ombudsman: een stage is geen arbeid.
Stage staat in dienst van de ontwikkeling van de stagair, niet
primair in dienst van de “werkgever”/stageplek.
Element loon: de overeengekomen tegenprestatie voor de 36
arbeid. Een zuivere onkostenvergoeding is geen loon.
Bethesda/Van der Vlies: kost en inwoning kan ook loon zijn. Bethesda/Van der Vlies
(USZ 2013/129) ook 0,80 euro per uur is loon. (USZ 2013/129)
,Element in dienst: gezagsverhouding of ondergeschiktheid. 37
HR Imam: gezag kan ook organisatorisch zijn (in plaats van
ook inhoudelijk). De werknemer moet bijvoorbeeld vakantie HR Imam
aanvragen/goed laten keuren.
HR Animeermeisjes: instructiebevoegdheid is voldoende.
Deze bevoegdheid hoeft niet per se uitgeoefend te worden. HR Animeermeisjes
Opdracht en aanneming van werk: opdracht 38 7:400 BW e.v.
Freelance-overeenkomsten 39 Groen/Schoevers
Aanneming van werk 40 7:750-769 BW
Zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) 41
Ambtelijke status 41
Flexibele arbeidsrelaties 42
Oproepwerk: arbeidsovereenkomst met uitgestelde 43 Afga/Schoolderman
prestatieplicht, min/max contract, nulurencontract
Voorovereenkomst 43 7:668a BW,
Afga/Schoolderman
Thuiswerk 46
Uitzendwerk 47, 50 IVA/Queijsen
Directeur vennootschap 50
Handelsvertegenwoordiger 51
Zeevarenden 52
Gemengde overeenkomst 52
Totstandkoming van de arbeidsovereenkomst 55
Arbeidsovereenkomst is een persoonlijke overeenkomst, 55 7:659 BW
alleen met toestemming van de werkgever mag de
werknemer zich laten vervangen
Minderjarigen 55 7:612 BW
Buitenlanders 56
Arbeidsbemiddeling, openbare arbeidsbemiddeling, 58, 59
particuliere arbeidsbemiddeling, ter beschikking stellen van
arbeidskrachten
Sollicitatiefase 59 6:162 BW (OD)
Totstandkoming overeenkomst (algemene regels uit boek 3 60 6:217 BW (aanbod en
en boek 6 m.b.t. totstandkoming van overeenkomst zijn van aanvaarding)
toepassing).
Geoorloofd karakter 61 3:40 BW
Aanstellingskeuring 61 Wet op de medische
keuring
Discriminatie bij aanstelling 62 EU-wetgeving
Geslacht, zwangerschap, burgerlijke staat, kostwinnerschap 63 7:646-647, Wet gelijke
behandeling mannen en
vrouwen, Algemene wet
gelijke behandeling,
wetboek van Strafrecht
Godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras en 64 Algemene wet gelijke
hetero- of homoseksuele gerichtheid behandeling, Wetboek
van strafrecht
Nationaliteit 65 Art. 5 AWGH
,Handicap of chronische ziekte 65 Wet gelijke behandeling
op grond van handicap
of chronische ziekte
(WGBH/CZ)
Leeftijd 66 Wet gelijke behandeling
op grond van leeftijd bij
de arbeid (WGBLA)
Andere criteria 66
Voorkeursbeleid 67
Vorm van de arbeidsovereenkomst: 68
Het is mogelijk om een arbeidsovereenkomst mondeling te
sluiten, maar bepaalde bedingen kunnen alleen schriftelijk
worden aangegaan.
Rechtsvermoedens: de werkgever kan betwisten dat op 69 Artikel 7:610a, 7:610b
grond van een arbeidsovereenkomst wordt gewerkt,
daarom zijn er in de wet twee rechtsvermoedens
opgenomen, maar het is in beginsel wel aan de werknemer
om aan te tonen dat er op basis van een
arbeidsovereenkomst wordt gewerkt (bewijslast art. 150 Art. 150 RV
RV):
1. Betreft het bestaan van een arbeidsovereenkomst:
indien iemand drie maanden lang (meer dan 20
uren per maand) tegen beloning voor een ander
werkt, wordt vermoed dat dit op basis van een
arbeidsovereenkomst gebeurt (art. 7:610a).
2. Betreft de omvang van de arbeidsovereenkomst:
indien de arbeidsovereenkomst ten minste drie
maanden heeft geduurd, gaat de wet ervan uit dat
de gemiddelde omvang van de arbeid ook voor de
volgende maanden geldt (art. 7:610b).
Let wel: het is dus niet zo dat er na drie maanden ergens
betaald werken zonder meer een arbeidsovereenkomst
bestaat. Dat levert slechts een vermoeden op. Het is best
mogelijk dat de werkgever het tegendeel kan bewijzen. HC. P. 3 Afga/Schoolderman
NB: wezen gaat voor schijn (zie HC p. 3)
Afga/Schoolderman Groen/Schoevers
Bij de kwalificatie van een (arbeids)overeenkomst kun je ook
een beroep doen op Groen/Schoevers.
Bij het bepalen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst
is ook van belang:
De partijbedoeling (gaat wel om de objectieve
bedoeling van partijen. Wil je een
arbeidsovereenkomst met de elementen gezag,
arbeid en loon, maar geef je de overeenkomst een
andere naam, dan is er toch een
arbeidsovereenkomst. Het kan dan lijken alsof de
partijbedoeling was om dat niet de toen, maar als
uit de objectieve partijbedoeling blijkt dat er een STR/PGGM
, arbeidsovereenkomst moest komen, dan gaat
wezen voor schijn (STR/PGGM).
Feitelijke uitvoering: hoe hebben partijen hun
overeenkomst feitelijk uitgevoerd? Als er het ene op
papier staat, maar het andere wordt in de praktijk Afga/Schoolderman
uitgevoerd, dan gaat wezen voor schijn
(Afga/Schoolderman). Groen/Schoevers
Maatschappelijke positie: neem bijvoorbeeld
Groen/Schoevers, waar meneer Groen zelf de
overeenkomst heeft opgesteld (en was
hoogopgeleid, fiscaal adviseur), dan mag ervan uit
gegaan worden dat het inderdaad de bedoeling was HC. P. 6
om niet een arbeidsovereenkomst aan te gaan. en 7
HR: je moet je niet door een enkel element laten verblinden.
Niet een enkel kenmerk is beslissend (NEEKIB) het gaat
om de totaalindruk (HC. P. 6 en 7) HR 6 nov 2020
Plaatsingsovereenkomst-
HR 6 nov 2020 Plaatsingsovereenkomst-arrest: tot 5 nov arrest (zie HC p. 7 en 8).
2020 was Groen/Schoevers de standaard (NEEKIB,
totaalindruk):
“Niet van belang is of partijen ook daadwerkelijk de
bedoeling hadden de overeenkomst onder de wettelijke
regeling van de arbeidsovereenkomst te laten vallen”.
Of er sprake is van een arbeidsovereenkomst moet bepaald Haviltex-arrest
worden aan de hand van twee stappen:
1. Is er een overeenkomst en wat is de inhoud
daarvan? Inhoud beoordelen aan de hand van
Haviltex-normen (maatschappelijke positie van
partijen, feitelijke uitvoering, wat partijen over en
weer hebben verklaard en welke betekenis zij daar
over en weer aan mochten geven).
2. Als je hebt vastgesteld dat er een overeenkomst is
en wat de inhoud daarvan is, dan ga je er een sticker
op plakken. Wat partijen beoogd hebben is niet
relevant, je moet op zoek naar de elementen arbeid,
gezag en loon. Zijn die aanwezig? Dan is er
sprake van een arbeidsovereenkomst.
Informatieplicht werkgever: de werkgever is verplicht de 69, 70
werknemer schriftelijk/elektronisch informatie te
verschaffen over een groot aantal aspecten van de
arbeidsverhouding.
De informatie kan zowel voor als binnen een maand na het
ingaan van de arbeid worden verstrekt. De verplichting geldt
ook voor oproepkrachten met wie slechts een
voorovereenkomst wordt gesloten (art. 7:655).
Bijzondere bedingen: wijzigingsbeding 70 7:613
Incorporatiebeding: houdt in dat in de arbeidsovereenkomst 70
een andere regeling wordt opgenomen, meestal de cao. De
Onderwerp Pagina Wetgeving,
jurisprudentie
Verschillende betekenissen die aan ‘sociaal recht’ worden 17
toegekend
Geschiedenis van sociaal recht (eerste periode, tweede 18-20
periode, derde periode en vierde periode)
Ongelijkheidscompensatie: manieren om 22
ongelijkheidscompensatie te realiseren
Flexibilisering, onderscheid tussen interne en externe 23, 24
flexibiliteit extern: werkgevers maken gebruik van
wisselend personeel in plaats van alleen personeel in vaste
dienst. Interne flexibiliteit: meewerken door de werknemer,
ook als deze in vaste dienst is.
Werknemers willen ook steeds vaker dat de werkgever zich 24
flexibel opstelt en rekening houdt met hun privéleven.
Internationalisering van het arbeidsrecht 24
Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), Raad van Europa en 25
de Europese Unie, door toenemende globalisering groeit de
behoefte aan regulering van grensoverschrijdende aspecten
van arbeid.
Grondrechten: klassieke en sociale grondrechten 26
Rechtsbronnen: wetgeving (belangrijkste wetgeving is titel 27
10 van boek 7 BW over de arbeidsovereenkomst). Daarnaast
zijn er ook bijzondere wetten van toepassing (zoals
bijvoorbeeld Wet minimumloon)
Rechtsbronnen: internationale wetgeving IAO, VEU, 28, 29
VWEU
Rechtsbronnen: cao’s 29
Rechtsbronnen: ondernemingsregelingen 30
Rechtsbronnen: arbeidsovereenkomst 30
Rechtsbronnen: rechterlijke uitspraken 30
Rechtsbronnen: andere documenten 31
Arbeidsovereenkomst. Partijen komen overeen dat: 35 7:610 BW, 7:610a-b,
1. De ene partij arbeid zal verrichten IVA/Queijssen,
2. Tegen loon Afga/Schoolderman,
3. In dienst van de andere partij Imam
Element arbeid: de arbeid moet ten dienste van de 36 Hesseling/Stichting
werkgever strekken. Ombudsman
Hesseling/Stichting Ombudsman: een stage is geen arbeid.
Stage staat in dienst van de ontwikkeling van de stagair, niet
primair in dienst van de “werkgever”/stageplek.
Element loon: de overeengekomen tegenprestatie voor de 36
arbeid. Een zuivere onkostenvergoeding is geen loon.
Bethesda/Van der Vlies: kost en inwoning kan ook loon zijn. Bethesda/Van der Vlies
(USZ 2013/129) ook 0,80 euro per uur is loon. (USZ 2013/129)
,Element in dienst: gezagsverhouding of ondergeschiktheid. 37
HR Imam: gezag kan ook organisatorisch zijn (in plaats van
ook inhoudelijk). De werknemer moet bijvoorbeeld vakantie HR Imam
aanvragen/goed laten keuren.
HR Animeermeisjes: instructiebevoegdheid is voldoende.
Deze bevoegdheid hoeft niet per se uitgeoefend te worden. HR Animeermeisjes
Opdracht en aanneming van werk: opdracht 38 7:400 BW e.v.
Freelance-overeenkomsten 39 Groen/Schoevers
Aanneming van werk 40 7:750-769 BW
Zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) 41
Ambtelijke status 41
Flexibele arbeidsrelaties 42
Oproepwerk: arbeidsovereenkomst met uitgestelde 43 Afga/Schoolderman
prestatieplicht, min/max contract, nulurencontract
Voorovereenkomst 43 7:668a BW,
Afga/Schoolderman
Thuiswerk 46
Uitzendwerk 47, 50 IVA/Queijsen
Directeur vennootschap 50
Handelsvertegenwoordiger 51
Zeevarenden 52
Gemengde overeenkomst 52
Totstandkoming van de arbeidsovereenkomst 55
Arbeidsovereenkomst is een persoonlijke overeenkomst, 55 7:659 BW
alleen met toestemming van de werkgever mag de
werknemer zich laten vervangen
Minderjarigen 55 7:612 BW
Buitenlanders 56
Arbeidsbemiddeling, openbare arbeidsbemiddeling, 58, 59
particuliere arbeidsbemiddeling, ter beschikking stellen van
arbeidskrachten
Sollicitatiefase 59 6:162 BW (OD)
Totstandkoming overeenkomst (algemene regels uit boek 3 60 6:217 BW (aanbod en
en boek 6 m.b.t. totstandkoming van overeenkomst zijn van aanvaarding)
toepassing).
Geoorloofd karakter 61 3:40 BW
Aanstellingskeuring 61 Wet op de medische
keuring
Discriminatie bij aanstelling 62 EU-wetgeving
Geslacht, zwangerschap, burgerlijke staat, kostwinnerschap 63 7:646-647, Wet gelijke
behandeling mannen en
vrouwen, Algemene wet
gelijke behandeling,
wetboek van Strafrecht
Godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras en 64 Algemene wet gelijke
hetero- of homoseksuele gerichtheid behandeling, Wetboek
van strafrecht
Nationaliteit 65 Art. 5 AWGH
,Handicap of chronische ziekte 65 Wet gelijke behandeling
op grond van handicap
of chronische ziekte
(WGBH/CZ)
Leeftijd 66 Wet gelijke behandeling
op grond van leeftijd bij
de arbeid (WGBLA)
Andere criteria 66
Voorkeursbeleid 67
Vorm van de arbeidsovereenkomst: 68
Het is mogelijk om een arbeidsovereenkomst mondeling te
sluiten, maar bepaalde bedingen kunnen alleen schriftelijk
worden aangegaan.
Rechtsvermoedens: de werkgever kan betwisten dat op 69 Artikel 7:610a, 7:610b
grond van een arbeidsovereenkomst wordt gewerkt,
daarom zijn er in de wet twee rechtsvermoedens
opgenomen, maar het is in beginsel wel aan de werknemer
om aan te tonen dat er op basis van een
arbeidsovereenkomst wordt gewerkt (bewijslast art. 150 Art. 150 RV
RV):
1. Betreft het bestaan van een arbeidsovereenkomst:
indien iemand drie maanden lang (meer dan 20
uren per maand) tegen beloning voor een ander
werkt, wordt vermoed dat dit op basis van een
arbeidsovereenkomst gebeurt (art. 7:610a).
2. Betreft de omvang van de arbeidsovereenkomst:
indien de arbeidsovereenkomst ten minste drie
maanden heeft geduurd, gaat de wet ervan uit dat
de gemiddelde omvang van de arbeid ook voor de
volgende maanden geldt (art. 7:610b).
Let wel: het is dus niet zo dat er na drie maanden ergens
betaald werken zonder meer een arbeidsovereenkomst
bestaat. Dat levert slechts een vermoeden op. Het is best
mogelijk dat de werkgever het tegendeel kan bewijzen. HC. P. 3 Afga/Schoolderman
NB: wezen gaat voor schijn (zie HC p. 3)
Afga/Schoolderman Groen/Schoevers
Bij de kwalificatie van een (arbeids)overeenkomst kun je ook
een beroep doen op Groen/Schoevers.
Bij het bepalen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst
is ook van belang:
De partijbedoeling (gaat wel om de objectieve
bedoeling van partijen. Wil je een
arbeidsovereenkomst met de elementen gezag,
arbeid en loon, maar geef je de overeenkomst een
andere naam, dan is er toch een
arbeidsovereenkomst. Het kan dan lijken alsof de
partijbedoeling was om dat niet de toen, maar als
uit de objectieve partijbedoeling blijkt dat er een STR/PGGM
, arbeidsovereenkomst moest komen, dan gaat
wezen voor schijn (STR/PGGM).
Feitelijke uitvoering: hoe hebben partijen hun
overeenkomst feitelijk uitgevoerd? Als er het ene op
papier staat, maar het andere wordt in de praktijk Afga/Schoolderman
uitgevoerd, dan gaat wezen voor schijn
(Afga/Schoolderman). Groen/Schoevers
Maatschappelijke positie: neem bijvoorbeeld
Groen/Schoevers, waar meneer Groen zelf de
overeenkomst heeft opgesteld (en was
hoogopgeleid, fiscaal adviseur), dan mag ervan uit
gegaan worden dat het inderdaad de bedoeling was HC. P. 6
om niet een arbeidsovereenkomst aan te gaan. en 7
HR: je moet je niet door een enkel element laten verblinden.
Niet een enkel kenmerk is beslissend (NEEKIB) het gaat
om de totaalindruk (HC. P. 6 en 7) HR 6 nov 2020
Plaatsingsovereenkomst-
HR 6 nov 2020 Plaatsingsovereenkomst-arrest: tot 5 nov arrest (zie HC p. 7 en 8).
2020 was Groen/Schoevers de standaard (NEEKIB,
totaalindruk):
“Niet van belang is of partijen ook daadwerkelijk de
bedoeling hadden de overeenkomst onder de wettelijke
regeling van de arbeidsovereenkomst te laten vallen”.
Of er sprake is van een arbeidsovereenkomst moet bepaald Haviltex-arrest
worden aan de hand van twee stappen:
1. Is er een overeenkomst en wat is de inhoud
daarvan? Inhoud beoordelen aan de hand van
Haviltex-normen (maatschappelijke positie van
partijen, feitelijke uitvoering, wat partijen over en
weer hebben verklaard en welke betekenis zij daar
over en weer aan mochten geven).
2. Als je hebt vastgesteld dat er een overeenkomst is
en wat de inhoud daarvan is, dan ga je er een sticker
op plakken. Wat partijen beoogd hebben is niet
relevant, je moet op zoek naar de elementen arbeid,
gezag en loon. Zijn die aanwezig? Dan is er
sprake van een arbeidsovereenkomst.
Informatieplicht werkgever: de werkgever is verplicht de 69, 70
werknemer schriftelijk/elektronisch informatie te
verschaffen over een groot aantal aspecten van de
arbeidsverhouding.
De informatie kan zowel voor als binnen een maand na het
ingaan van de arbeid worden verstrekt. De verplichting geldt
ook voor oproepkrachten met wie slechts een
voorovereenkomst wordt gesloten (art. 7:655).
Bijzondere bedingen: wijzigingsbeding 70 7:613
Incorporatiebeding: houdt in dat in de arbeidsovereenkomst 70
een andere regeling wordt opgenomen, meestal de cao. De
