CIVP – Civiel recht in de praktijk
Algemeen civiel recht
Dwingend recht -> afwijken van de wet is niet toegestaan
Regelend recht -> afwijken van de wet is (bij overeenkomst) toegestaan
Semi-dwingend recht -> afwijken binnen de door de wet gestelde grenzen is toegestaan
Gelaagde structuur -> de boeken van het BW gaan van algemeen naar bijzonder. Voorbeeld: in boek
7 van het BW staat de huurovereenkomst beschreven, maar als je wilt weten hoe deze overeenkomst
aanvaard moet worden, moet je in boek 6 van het BW kijken -> hier staan de algemene regels voor
een overeenkomst.
Materieel deel van het burgerlijk recht staat in het BW
formele deel staat in RV.
Blote rechtsfeiten
Eenzijdig
Rechtsfeiten
Rechtshandelingen
Menselijke handelingen
Meerzijdig
Feitelijke handelingen
Blote rechtsfeiten -> heeft de mens geen rechtstreeks invloed op, zoals geboorte, dood,
weersomstandigheden en familierelaties.
Menselijke handelingen met rechtsgevolg -> ontstaan door handelen van de mens.
Rechtshandelingen -> de persoon heeft de bedoeling gehad om rechten en plichten te scheppen.
Twee vereisten voor een geldige rechtshandeling -> sprake van een op een rechtsgevolg gerichte wil
die zich door een verklaring openbaart (brief, advertentie, offerte).
Eenzijdige rechtshandeling -> een rechtshandeling in het leven geroepen door één persoon.
Bijvoorbeeld: opzeggen van een arbeidsovereenkomst en maken van een testament.
Meerzijdige rechtshandeling -> twee partijen zijn betrokken. Bijvoorbeeld het aangaan van een
overeenkomst. Hier zitten voor beide partijen rechten en plichten aan vast.
Feitelijke handelingen -> bij een feitelijke handeling worden er onbedoeld rechten en plichten
geschept (ongeluk).
Het burgerlijk recht bestaat uit 3 onderdelen: het personen- en familierecht, het
rechtspersonenrecht en het vermogensrecht.
Vermogen -> alle op geld waardeerbare rechten en plichten van een bepaald persoon.
Absolute rechten -> beschrijven de zeggenschap die een persoon over een bepaald goed heeft.
Absolute rechten kun je tegenover iedereen hard maken.
,CIVP – Civiel recht in de praktijk
Relatieve rechten -> beschrijven de rechtsverhoudingen tussen personen. Relatieve rechten kun je
alleen tegenover de betreffende persoon hard maken. Verbintenissen.
College I Personen- en familierecht (boek 1)
Naam -> kind krijgt voornaam die zijn ouders uitkiezen. Een verzoek tot wijziging kan ingediend
worden bij de rechtbank. Bij geen opgave van naam wordt er ambtshalve een naam gegeven door de
ambtenaar van de burgerlijke stand.
Geslachtsnaam -> Keuze tussen achternaam vader of moeder. Keuze voor achternaam 1 e kind, geldt
ook voor achternaam volgende kinderen. Geen keuze: in beginsel achternaam vader. Indien alleen
moeder: achternaam moeder. Wijziging geslachtsnaam moet verzocht worden aan de Koning.
Verwantschap -> bloedverwantschap en aanverwantschap in de rechte of zijlijn. Bij de berekening
van de graad moeten de geboorten worden geteld.
Woonplaats -> natuurlijk persoon: plaats woning;
Rechtspersoon: plaats in statuten (zetel).
Moederschap -> juridische moeder art. 1:198 BW
I. Vrouw uit wie het kind is geboren;
II. Vrouw of geregistreerd partner van vrouw uit wie kind is geboren (duo-ouderschap);
III. Vrouw die het kind heeft erkend;
IV. Vrouw wier ouderschap gerechtelijk is vastgesteld;
V. Vrouw die het kind heeft geadopteerd.
Draagmoeder -> wensouders kunnen door adoptie juridische ouders van het kind worden.
Vaderschap -> juridische vader
I. Man die is gehuwd met of geregistreerd partner van vrouw uit wie kind is geboren;
II. Overleden man die gehuwd was of geregistreerd partner was van de vrouw uit wie het
kind geboren is (binnen 306 dagen voor geboorte);
III. Man die het kind heeft erkend;
IV. Man wiens vaderschap gerechtelijk is vastgesteld;
V. Man die het kind heeft geadopteerd.
Huwelijk -> burgerlijk huwelijk
Vereisten:
I. Minimaal 18 jaar;
II. Voldoende geestelijke vermogens;
III. Monogamie;
IV. Geen bloedverwant in rechte lijn of broer/zus.
Huwelijksaangifte:
I. Minimaal twee weken tevoren;
II. Benodigde stukken meebrengen.
Huwelijkssluiting:
I. Ten overstaan van ambtenaar van de burgerlijke stand;
II. In aanwezigheid van 2 tot 4 getuigen.
, CIVP – Civiel recht in de praktijk
Wettelijke beperkte gemeenschap -> indien partijen niks regelen is er sprake van een wettelijke
beperkte gemeenschap van goederen. Bij de notaris kan een gemeenschap van goederen worden
geregeld.
Tot de beperkte gemeenschap behoren:
I. Goederen die voor het huwelijk reeds aan de echtgenoten gezamenlijk toebehoorden;
II. Goederen die afzonderlijk of tezamen vanaf het huwelijk zijn verkregen, met
uitzondering van:
- Erfenissen/giften;
- Pensioenrechten;
- Rechten op het vestigen van vruchtgebruik.
Bij huwelijkse voorwaarden kan er worden afgeweken van de wettelijke beperkte gemeenschap.
Geregistreerd partnerschap -> officiële erkenning van een relatie: zelfde eisen, formaliteiten en
rechtsgevolgen als bij een huwelijk.
Samenwonen -> niet wettelijk geregeld. Er kan een samenlevingsovereenkomst worden opgesteld.
Echtscheiding -> op basis van duurzame ontwrichting d.m.v. een rechterlijke uitspraak.
Ouderlijk gezag
I. Door ouders gezamenlijk of één ouder;
II. Gehuwd of geregistreerd partnerschap: samen ouderlijk gezag;
III. Samenwonend: gezag bij vrouw, tenzij aangetekend in gezagsregister;
IV. Na overlijden van één van de ouders: gezag naar de reeds levende ouder;
V. Echtscheiding: in principe gezamenlijk gezag.
Voogdij -> gezag door een ander dan de ouder.
Handelingsbekwaam -> iedereen kan (onaantastbare) rechtshandelingen verrichten, voor zover de
wet niet anders bepaalt.
Handelingsonbekwame
Minderjarigen -> een minderjarige kan een geldige rechtshandeling tot stand brengen, de
wettelijk vertegenwoordiger kan deze (zo nodig) vernietigen.
Een minderjarige kan daarnaast met toestemming van zijn wettelijk
vertegenwoordiger een geldige rechtshandeling tot stand brengen.
De wet maakt de minderjarige naarmate hij dichter bij de 18 jaar komt
handelingsbekwaam voor rechtshandelingen waarvan we het normaal vinden
dat ze, gelet op zijn leeftijd, zelfstandig verrichten.
Curandi -> meerderjarige onder curatele gestelde.
Algemeen civiel recht
Dwingend recht -> afwijken van de wet is niet toegestaan
Regelend recht -> afwijken van de wet is (bij overeenkomst) toegestaan
Semi-dwingend recht -> afwijken binnen de door de wet gestelde grenzen is toegestaan
Gelaagde structuur -> de boeken van het BW gaan van algemeen naar bijzonder. Voorbeeld: in boek
7 van het BW staat de huurovereenkomst beschreven, maar als je wilt weten hoe deze overeenkomst
aanvaard moet worden, moet je in boek 6 van het BW kijken -> hier staan de algemene regels voor
een overeenkomst.
Materieel deel van het burgerlijk recht staat in het BW
formele deel staat in RV.
Blote rechtsfeiten
Eenzijdig
Rechtsfeiten
Rechtshandelingen
Menselijke handelingen
Meerzijdig
Feitelijke handelingen
Blote rechtsfeiten -> heeft de mens geen rechtstreeks invloed op, zoals geboorte, dood,
weersomstandigheden en familierelaties.
Menselijke handelingen met rechtsgevolg -> ontstaan door handelen van de mens.
Rechtshandelingen -> de persoon heeft de bedoeling gehad om rechten en plichten te scheppen.
Twee vereisten voor een geldige rechtshandeling -> sprake van een op een rechtsgevolg gerichte wil
die zich door een verklaring openbaart (brief, advertentie, offerte).
Eenzijdige rechtshandeling -> een rechtshandeling in het leven geroepen door één persoon.
Bijvoorbeeld: opzeggen van een arbeidsovereenkomst en maken van een testament.
Meerzijdige rechtshandeling -> twee partijen zijn betrokken. Bijvoorbeeld het aangaan van een
overeenkomst. Hier zitten voor beide partijen rechten en plichten aan vast.
Feitelijke handelingen -> bij een feitelijke handeling worden er onbedoeld rechten en plichten
geschept (ongeluk).
Het burgerlijk recht bestaat uit 3 onderdelen: het personen- en familierecht, het
rechtspersonenrecht en het vermogensrecht.
Vermogen -> alle op geld waardeerbare rechten en plichten van een bepaald persoon.
Absolute rechten -> beschrijven de zeggenschap die een persoon over een bepaald goed heeft.
Absolute rechten kun je tegenover iedereen hard maken.
,CIVP – Civiel recht in de praktijk
Relatieve rechten -> beschrijven de rechtsverhoudingen tussen personen. Relatieve rechten kun je
alleen tegenover de betreffende persoon hard maken. Verbintenissen.
College I Personen- en familierecht (boek 1)
Naam -> kind krijgt voornaam die zijn ouders uitkiezen. Een verzoek tot wijziging kan ingediend
worden bij de rechtbank. Bij geen opgave van naam wordt er ambtshalve een naam gegeven door de
ambtenaar van de burgerlijke stand.
Geslachtsnaam -> Keuze tussen achternaam vader of moeder. Keuze voor achternaam 1 e kind, geldt
ook voor achternaam volgende kinderen. Geen keuze: in beginsel achternaam vader. Indien alleen
moeder: achternaam moeder. Wijziging geslachtsnaam moet verzocht worden aan de Koning.
Verwantschap -> bloedverwantschap en aanverwantschap in de rechte of zijlijn. Bij de berekening
van de graad moeten de geboorten worden geteld.
Woonplaats -> natuurlijk persoon: plaats woning;
Rechtspersoon: plaats in statuten (zetel).
Moederschap -> juridische moeder art. 1:198 BW
I. Vrouw uit wie het kind is geboren;
II. Vrouw of geregistreerd partner van vrouw uit wie kind is geboren (duo-ouderschap);
III. Vrouw die het kind heeft erkend;
IV. Vrouw wier ouderschap gerechtelijk is vastgesteld;
V. Vrouw die het kind heeft geadopteerd.
Draagmoeder -> wensouders kunnen door adoptie juridische ouders van het kind worden.
Vaderschap -> juridische vader
I. Man die is gehuwd met of geregistreerd partner van vrouw uit wie kind is geboren;
II. Overleden man die gehuwd was of geregistreerd partner was van de vrouw uit wie het
kind geboren is (binnen 306 dagen voor geboorte);
III. Man die het kind heeft erkend;
IV. Man wiens vaderschap gerechtelijk is vastgesteld;
V. Man die het kind heeft geadopteerd.
Huwelijk -> burgerlijk huwelijk
Vereisten:
I. Minimaal 18 jaar;
II. Voldoende geestelijke vermogens;
III. Monogamie;
IV. Geen bloedverwant in rechte lijn of broer/zus.
Huwelijksaangifte:
I. Minimaal twee weken tevoren;
II. Benodigde stukken meebrengen.
Huwelijkssluiting:
I. Ten overstaan van ambtenaar van de burgerlijke stand;
II. In aanwezigheid van 2 tot 4 getuigen.
, CIVP – Civiel recht in de praktijk
Wettelijke beperkte gemeenschap -> indien partijen niks regelen is er sprake van een wettelijke
beperkte gemeenschap van goederen. Bij de notaris kan een gemeenschap van goederen worden
geregeld.
Tot de beperkte gemeenschap behoren:
I. Goederen die voor het huwelijk reeds aan de echtgenoten gezamenlijk toebehoorden;
II. Goederen die afzonderlijk of tezamen vanaf het huwelijk zijn verkregen, met
uitzondering van:
- Erfenissen/giften;
- Pensioenrechten;
- Rechten op het vestigen van vruchtgebruik.
Bij huwelijkse voorwaarden kan er worden afgeweken van de wettelijke beperkte gemeenschap.
Geregistreerd partnerschap -> officiële erkenning van een relatie: zelfde eisen, formaliteiten en
rechtsgevolgen als bij een huwelijk.
Samenwonen -> niet wettelijk geregeld. Er kan een samenlevingsovereenkomst worden opgesteld.
Echtscheiding -> op basis van duurzame ontwrichting d.m.v. een rechterlijke uitspraak.
Ouderlijk gezag
I. Door ouders gezamenlijk of één ouder;
II. Gehuwd of geregistreerd partnerschap: samen ouderlijk gezag;
III. Samenwonend: gezag bij vrouw, tenzij aangetekend in gezagsregister;
IV. Na overlijden van één van de ouders: gezag naar de reeds levende ouder;
V. Echtscheiding: in principe gezamenlijk gezag.
Voogdij -> gezag door een ander dan de ouder.
Handelingsbekwaam -> iedereen kan (onaantastbare) rechtshandelingen verrichten, voor zover de
wet niet anders bepaalt.
Handelingsonbekwame
Minderjarigen -> een minderjarige kan een geldige rechtshandeling tot stand brengen, de
wettelijk vertegenwoordiger kan deze (zo nodig) vernietigen.
Een minderjarige kan daarnaast met toestemming van zijn wettelijk
vertegenwoordiger een geldige rechtshandeling tot stand brengen.
De wet maakt de minderjarige naarmate hij dichter bij de 18 jaar komt
handelingsbekwaam voor rechtshandelingen waarvan we het normaal vinden
dat ze, gelet op zijn leeftijd, zelfstandig verrichten.
Curandi -> meerderjarige onder curatele gestelde.
