Aansprakelijkheidsrecht samenvatting online lessen
Leereenheid 1 en 2
(Deel 1 aansprakelijkheid voor eigen handelen art 6:162 BW)
Kwalitatieve aansprakelijkheden deel 3 afd 6.3.2 en 6.3.3.)
Omgangsfase/vestigingsfase deel 2
Conditio sine qua non - verband art 6:162 bw lid 1
Art 6:98 bw omgangsfase
Art 6:98 bw schade die in d zodanige verband staat met de gebeurtenis waarop de
aansprakelijkheid van de schuldenaar berust, dat zij hem mede gezien de aard van de
aansprakelijkheid en van de schade, als een gevolg van deze gebeurtenis
Correctie meganisme - leer van de toerekening naar redelijkheid
Aard van de aansprakelijkheid en van de schade
Leer van de toerekening naar redelijkheid —> multifactorbenadering
Factoren uit de wet:
- aard van de aansprakelijkheid: ruimere toerekening bij schuld aansprakelijkheid dan bij
risicoaansprakelijkheid
- Aard van de schade; ruimere toerekening bij personenschade dan bij zaakschade
Deelregels van Brunner
- gevolg waarschijnlijker
- Gevolg Minder verwijderd
- Verkeers- en veiligheidsnormen
- Zie de heel/korver arrest
- Schuld aan schadeveroorzakende gebeuren groter is
- Personenschade, eerder dan zaak en bij zaak eerder dan bij zuivere vermogensschade
- Zie schietincident Alphen aan den rijn arrest
- Als de schade is toegebracht door een ondernemingsactiviteit, eerder dan bij een activiteit
van een beroepsbeoefenaar of particulier
Causaliteitsproblemen
Soms ontbreekt het csqn verband en kan dit worden hersteld als dit wenselijk is
Bewijsproblemen in de vestigingsfase
Onzekerheid over het bewijs van het causaal verband in de vestigingsfase rust primair op de
benadeelde art 150 rv
Oplossing die is gevonden is de omkering van de bewijslast
Wel alleen onder voorwaarden:
- de geschonden norm strekt tot het voorkomen van een specifiek gevaar betreffende het
ontstaan van de schade
- Dit gevaar wordt door de normscherniding in het algemeen in aanmerkelijke mate vergroot en
- De benadeelde maakt aannemelijk dat in het concrete geval juist het specifieke gevaar
waartegen de norm beoogt te beschermen zicht heeft verwezenlijkt
- Arrest trombose - geen antistollings ingediend door arts, dit was verplicht voor de arts.
Verlies van een kans - probleem 2
- situaties waarin onzekerheid bestaat over de vraag of een od schade heeft veroorzaakt, omdat
niet kan worden vastgesteld of en in hoeverre in de hypothetische situatie dat de od
achterwege zou zijn gebleven, de kans op succes zich daadwerkelijk zou hebben gerealiseerd.
Vb. Het laten lopen van een termijn door een advocaat fo een verkeerde diagnose door een arts
Oplossing - de schadeveroorzaker is aansprakelijkheid voor de kans die door zijn
onzorgvuldigheid verloren is gegaan. Verloren kans moet regel zijn en niet te klein
,Moeilijkheid: hoe bereken je de waarde van die kans
- vb. Srbeniica arrest - mensen die niet zijn weggehaald en hierdoor het niet hebben overleefd.
Sprake van 10 procent kans dat ze het met een waarschuwing deels hadden overleefd.
Probleem 3 - de schade kan ook zijn veroorzaakt door een oorzaak die in de risicosfeer van de
benadeelde ligt
Het is onduidelijk of de schade is veroorzaakt door de normschending van de aansprakelijke
persoon, dan wel door een oorzaak die voor risico van de benadeelde komt.
HR - kiest voor promotionele benadering vb nefalit-karamus arrest - asbest arrest. Proportionele
aansprakelijkheid.
Persoon is alleen aansprakelijk voor waarschijnlijkheidspercentage waar hij een bijdrage voor had
kunnen leveren. Bijv, roken bij longklachten
Probleem 4 schade is veroorzaakt of kan zijn veroorzaakt door meer dan een persoon of
gebeurtenis
Meervoudige causaliteit
1 samenwerkende oorzaken - twee of meer oorzaken van de schade. Beide oorzaken
noodzakelijk
2 afzonderlijke oorzaken - de schade wordt door twee of meer afzonderlijk veroorzaakt, iedere
handeling kan los van de ander schade hebben veroorzaakt
3 hypothetische causaliteit - dezelfde schade veroorzaakt, maar wie als eerst?
4 alternatieve causaliteit - schade kan het gevolg van 2 of meer gebeurtenissen maar staat niet
vast wie
Oplossing hypothetische causaliteit
Tweede gebeurtenis zou dezelfde schade hebben veroorzaakt als de eerste
Vervalt hier de conditio sine qua non verband tussen schade van de benadeelde en het eerste
ongeval
Toch wordt aangenomen dat alleen de gene die verantwoordelijk si voor de eerste gebeurtenis
aansprakelijk is voor de schade
Tenzij - niemand anders aansprakelijk is voor de tweede gebeurtenis.
Oplossing alternatieve causaliteit
Art 6:99 bw
DES arrest - geneesmiddel ter voorkoming miskramen, echter met veel bijwerkingen later bij de
geboren kinderen. Onduidelijk welke fabrikant.
Omkering bewijslast causaal verband (ter bescherming benadeelde)
Kan de schade een gevolg zijn van twee offer gebeurtenissen, schade door tenminste 1, rust de
verplichting bij beide personen - art 6:99 bw, tenzij hij betwist dat deze niet het gevolg is van een
gebeurtenis waarvoor hijzelf aansprakelijk is.
Groepsaansprakelijkheid art 6:166 bw
Komt tegemoet aan de bewijsnood t.a.v. csqn verband van de benadeelde.
Vereisten
- 1 lid van groep door od schade aangericht
- Groepslid dat wordt aangesproken heeft deelgenomen
- Kans op toebrengen van schade had lid moeten weerhouden
- onrechtmatige groepsgedrag kan aan het aangesproken groepslid worden toegerekend art
6:162 bw lid 3
, Is aan alle vereisten voldaan van 166 zijn alle groepsleden hoofdelijk aansprakelijk
Leereenheid 3 en 4 deel 2 les - casuïstiek
Vestiging aansprakelijkheid art 185 WVW
Vier belangrijkste vereisten
1. Motorrijtuig betrokken bij ongeval met ongemotoriseerde
2. Ongemotoriseerde claimt schade
3. Ongeval vond plaats op de openbare weg
4. Geen sprake van overmacht
Grondslagen verkeersaansprakelijkheid
Ongemotoriseerde veroorzaakt schade aan een ongemotoriseerde dan toepassen art 6:162 bw
Ongemotoriseerde veroorzaakt schade aan een gemotoriseerde dan toepassing art 6:162 bw jo
185 WVW
Gemotoriseerde veroorzaakt schade aan een ongemotoriseerde dan toepassen art 185 WVW
Gemotoriseerde veroorzaakt schade aan een gemotoriseerde dan toepassen art 6:162 BW
Casus 2
Omvang aansprakelijkheid : eigen schuld art 6:101 bw in kader van verkeersaansprakelijkheid
Eerst: toepassen billijkheidscorrectie
—> jonger dan 14 jaar: 100% wordt vergoed, tenzij opzet of aan opzet grenzende roekeloosheid
zie HR Ingrid Kolkman
—> 14 jaar en ouder: minimaal 50% wordt vergoed, tenzij opzet of aan opzet grenzende
roekeloosheid zie HR Iza/Vrerink
Daarna:
Causale weging
Ev.t extra billikheidscorrectie
Arrest ABP Wintertur toepassen bij 14 jaar en ouder.
Het anticiperen op andere weggebruikers
Las rugode arrest - alleen bij eigen schuld situaties
Anja kellenaar arrest - geen rede 100% bij jonger dan 14 jaar indien iemand verstandelijk beperkt
is
Neem mee in overweging: de leeftijd van het slachtoffer, dat er een verzekering is en de ernst van
het letsel.
Reflexwerking art 185 WVW
Reflexwerking: spiegelbeeld situatie van art 185 WVW
Aanrijding tussen gemotoriseerde en de ongemotoriseerde, waarbij de gemotoriseerde zijn
schade verhaalt
HR Saskia mulder en HR chan -a-hung/maalste
—> volledige vergoeding als sprake is van overmacht
—> geen 50% of 100% regel (kennisclip eigen schuld in het verkeer)
Leereenheid 1 en 2
(Deel 1 aansprakelijkheid voor eigen handelen art 6:162 BW)
Kwalitatieve aansprakelijkheden deel 3 afd 6.3.2 en 6.3.3.)
Omgangsfase/vestigingsfase deel 2
Conditio sine qua non - verband art 6:162 bw lid 1
Art 6:98 bw omgangsfase
Art 6:98 bw schade die in d zodanige verband staat met de gebeurtenis waarop de
aansprakelijkheid van de schuldenaar berust, dat zij hem mede gezien de aard van de
aansprakelijkheid en van de schade, als een gevolg van deze gebeurtenis
Correctie meganisme - leer van de toerekening naar redelijkheid
Aard van de aansprakelijkheid en van de schade
Leer van de toerekening naar redelijkheid —> multifactorbenadering
Factoren uit de wet:
- aard van de aansprakelijkheid: ruimere toerekening bij schuld aansprakelijkheid dan bij
risicoaansprakelijkheid
- Aard van de schade; ruimere toerekening bij personenschade dan bij zaakschade
Deelregels van Brunner
- gevolg waarschijnlijker
- Gevolg Minder verwijderd
- Verkeers- en veiligheidsnormen
- Zie de heel/korver arrest
- Schuld aan schadeveroorzakende gebeuren groter is
- Personenschade, eerder dan zaak en bij zaak eerder dan bij zuivere vermogensschade
- Zie schietincident Alphen aan den rijn arrest
- Als de schade is toegebracht door een ondernemingsactiviteit, eerder dan bij een activiteit
van een beroepsbeoefenaar of particulier
Causaliteitsproblemen
Soms ontbreekt het csqn verband en kan dit worden hersteld als dit wenselijk is
Bewijsproblemen in de vestigingsfase
Onzekerheid over het bewijs van het causaal verband in de vestigingsfase rust primair op de
benadeelde art 150 rv
Oplossing die is gevonden is de omkering van de bewijslast
Wel alleen onder voorwaarden:
- de geschonden norm strekt tot het voorkomen van een specifiek gevaar betreffende het
ontstaan van de schade
- Dit gevaar wordt door de normscherniding in het algemeen in aanmerkelijke mate vergroot en
- De benadeelde maakt aannemelijk dat in het concrete geval juist het specifieke gevaar
waartegen de norm beoogt te beschermen zicht heeft verwezenlijkt
- Arrest trombose - geen antistollings ingediend door arts, dit was verplicht voor de arts.
Verlies van een kans - probleem 2
- situaties waarin onzekerheid bestaat over de vraag of een od schade heeft veroorzaakt, omdat
niet kan worden vastgesteld of en in hoeverre in de hypothetische situatie dat de od
achterwege zou zijn gebleven, de kans op succes zich daadwerkelijk zou hebben gerealiseerd.
Vb. Het laten lopen van een termijn door een advocaat fo een verkeerde diagnose door een arts
Oplossing - de schadeveroorzaker is aansprakelijkheid voor de kans die door zijn
onzorgvuldigheid verloren is gegaan. Verloren kans moet regel zijn en niet te klein
,Moeilijkheid: hoe bereken je de waarde van die kans
- vb. Srbeniica arrest - mensen die niet zijn weggehaald en hierdoor het niet hebben overleefd.
Sprake van 10 procent kans dat ze het met een waarschuwing deels hadden overleefd.
Probleem 3 - de schade kan ook zijn veroorzaakt door een oorzaak die in de risicosfeer van de
benadeelde ligt
Het is onduidelijk of de schade is veroorzaakt door de normschending van de aansprakelijke
persoon, dan wel door een oorzaak die voor risico van de benadeelde komt.
HR - kiest voor promotionele benadering vb nefalit-karamus arrest - asbest arrest. Proportionele
aansprakelijkheid.
Persoon is alleen aansprakelijk voor waarschijnlijkheidspercentage waar hij een bijdrage voor had
kunnen leveren. Bijv, roken bij longklachten
Probleem 4 schade is veroorzaakt of kan zijn veroorzaakt door meer dan een persoon of
gebeurtenis
Meervoudige causaliteit
1 samenwerkende oorzaken - twee of meer oorzaken van de schade. Beide oorzaken
noodzakelijk
2 afzonderlijke oorzaken - de schade wordt door twee of meer afzonderlijk veroorzaakt, iedere
handeling kan los van de ander schade hebben veroorzaakt
3 hypothetische causaliteit - dezelfde schade veroorzaakt, maar wie als eerst?
4 alternatieve causaliteit - schade kan het gevolg van 2 of meer gebeurtenissen maar staat niet
vast wie
Oplossing hypothetische causaliteit
Tweede gebeurtenis zou dezelfde schade hebben veroorzaakt als de eerste
Vervalt hier de conditio sine qua non verband tussen schade van de benadeelde en het eerste
ongeval
Toch wordt aangenomen dat alleen de gene die verantwoordelijk si voor de eerste gebeurtenis
aansprakelijk is voor de schade
Tenzij - niemand anders aansprakelijk is voor de tweede gebeurtenis.
Oplossing alternatieve causaliteit
Art 6:99 bw
DES arrest - geneesmiddel ter voorkoming miskramen, echter met veel bijwerkingen later bij de
geboren kinderen. Onduidelijk welke fabrikant.
Omkering bewijslast causaal verband (ter bescherming benadeelde)
Kan de schade een gevolg zijn van twee offer gebeurtenissen, schade door tenminste 1, rust de
verplichting bij beide personen - art 6:99 bw, tenzij hij betwist dat deze niet het gevolg is van een
gebeurtenis waarvoor hijzelf aansprakelijk is.
Groepsaansprakelijkheid art 6:166 bw
Komt tegemoet aan de bewijsnood t.a.v. csqn verband van de benadeelde.
Vereisten
- 1 lid van groep door od schade aangericht
- Groepslid dat wordt aangesproken heeft deelgenomen
- Kans op toebrengen van schade had lid moeten weerhouden
- onrechtmatige groepsgedrag kan aan het aangesproken groepslid worden toegerekend art
6:162 bw lid 3
, Is aan alle vereisten voldaan van 166 zijn alle groepsleden hoofdelijk aansprakelijk
Leereenheid 3 en 4 deel 2 les - casuïstiek
Vestiging aansprakelijkheid art 185 WVW
Vier belangrijkste vereisten
1. Motorrijtuig betrokken bij ongeval met ongemotoriseerde
2. Ongemotoriseerde claimt schade
3. Ongeval vond plaats op de openbare weg
4. Geen sprake van overmacht
Grondslagen verkeersaansprakelijkheid
Ongemotoriseerde veroorzaakt schade aan een ongemotoriseerde dan toepassen art 6:162 bw
Ongemotoriseerde veroorzaakt schade aan een gemotoriseerde dan toepassing art 6:162 bw jo
185 WVW
Gemotoriseerde veroorzaakt schade aan een ongemotoriseerde dan toepassen art 185 WVW
Gemotoriseerde veroorzaakt schade aan een gemotoriseerde dan toepassen art 6:162 BW
Casus 2
Omvang aansprakelijkheid : eigen schuld art 6:101 bw in kader van verkeersaansprakelijkheid
Eerst: toepassen billijkheidscorrectie
—> jonger dan 14 jaar: 100% wordt vergoed, tenzij opzet of aan opzet grenzende roekeloosheid
zie HR Ingrid Kolkman
—> 14 jaar en ouder: minimaal 50% wordt vergoed, tenzij opzet of aan opzet grenzende
roekeloosheid zie HR Iza/Vrerink
Daarna:
Causale weging
Ev.t extra billikheidscorrectie
Arrest ABP Wintertur toepassen bij 14 jaar en ouder.
Het anticiperen op andere weggebruikers
Las rugode arrest - alleen bij eigen schuld situaties
Anja kellenaar arrest - geen rede 100% bij jonger dan 14 jaar indien iemand verstandelijk beperkt
is
Neem mee in overweging: de leeftijd van het slachtoffer, dat er een verzekering is en de ernst van
het letsel.
Reflexwerking art 185 WVW
Reflexwerking: spiegelbeeld situatie van art 185 WVW
Aanrijding tussen gemotoriseerde en de ongemotoriseerde, waarbij de gemotoriseerde zijn
schade verhaalt
HR Saskia mulder en HR chan -a-hung/maalste
—> volledige vergoeding als sprake is van overmacht
—> geen 50% of 100% regel (kennisclip eigen schuld in het verkeer)
