de didactische kennis en de achtergrondkennis
vaardigheden van de leerkracht
Optimaal taalaanbod is: Deelvaardigheden
correct Luistervaardigheid
begrijpelijk Spreekvaardigheid
rijk Gespreksvaardigheid
Feedback kan gegeven worden op: 60/70% is lichaamstaal
de inhoud (wat er is gezegd) 30/40% gesproken taal
de vorm (hoe het is gezegd)
DAT
Interactie Dagelijks Algemeen Taalgebruik
gelegenheid bieden tot taalproductie CAT
attitude van leraar Cognitief Academisch Taalgebruik
Goede interactie:
- Interessante onderwerpen
- Vragen sociale taalfuncties
- Stimuleren
- Feedback zelfhandhaving
1. Botte bijl zichzelf verdedigen of bezit beschermen
2. Modeling (die had ik!)
3. Expansie zelfsturing
4. Mix modeling/expansie eigen handelingen met woorden ordenen
plannen aankondigen (dan ga ik eerst...)
Organisatie vragen stellen sturing van anderen
Klassengesprek beïnvloeden van gedrag van anderen
Kringgesprek Vragen gericht op stimuleren van (zullen we gaan zwemmen?)
Leergesprek (complexe) cognitieve taalfuncties: structurering van het gesprek
Gesprek in kleine kring rapporteren (mag ik even wat zeggen?)
Gesprek in drietallen beschrijven
Dialoog redeneren
Coöperatieve werkvormen Projecteren
Taalronde Reflecteren
Een goede vraag leidt tot:
Nadenken
SPREKEN EN LUISTER
Actie
moeilijkheidsgraad gesprek Bewustwording
COGNITIEF NIET VEELEISEND Creativiteit
Activeren (voor)kennis
Begripscontrole
CONTEXT
ZONDER
kennismaking kinderrijmpjes opzeggen
verhalen luisteren doel van vragen:
de inhouden van
het weer
verhalen navertellen Controlevragen het taalonderwijs
eigen leven Reproductievragen
, werkvormen
de instructieprincipes bij spelling
op fonologisch niveau
oefeningen met de klank van het woord, bijv rijmen Inprenting (weetwoorden)
of verdelen in klankstukken - Gevallen waarvoor regels ontbreken
- Alleen als het niet anders kan
op morfologisch niveau - Belastend voor het geheugen en niet efficiënt
oefeningen waarbij het gaat om de opbouw van het woord, nadelen:
zoals samengestelde woorden, voor- en achtervoegsels: - Frequente woorden worden onvoldoende gestructureerd
- invuloefeningen (verleden tijd, enkelvoud etc) - Onbekende woorden worden vaak op fonologisch niveau gespeld
- invuloefeningen met ontbrekende letters (t, dt) - Betekenis wordt vaak vergeten
- invuloefeningen met het hele werkwoord en de context waar- - Geen inzicht in principes van spellingsysteem
bij de leering het werkwoord moet vervoegen - Geen strategie voor onbekende woorden
op syntactisch niveau Analogieredeneringen (kapstokwoorden)
invuloefening waarbij het gaat om de gebruikswaarde van We spreken van een analogiemethodiek of de net- als- didactiek.
woorden nadelen:
- Analogiemethode is te impliciet:
op semantisch niveau wat hebben kapstokwoorden gemeenschappelijk?
oefeningen waarbij de betekenis aan bod komt. - Achterliggende spellingregel wordt niet ontdekt
Bijv. woorden bij elkaar zoeken, betekenisrelatie aangeven. - Analogie is te beperkt: vaak heel moeilijk om bij het te schrijven
woord het goede analogiewoord te vinden
op orthografisch niveau - Analogie is niet efficiënt: vaak zijn regels beter bruikbaar
oefeningen met de schrijfwijze van het woord. - Analogiestrategieën moet je alleen aanbieden, als de analogie altijd
Bijv. ontbrekende letters, lettervolgorde, overschrijven, herken- opgaat, en niet tot verwarring kan leiden
nen van woorden in ongewone context
spellingregels (regelwoorden)
taalspel - Deductieve manier: regels vooraf aanleren en vervolgens toepassen
ontwikkelen van talige creativiteit op gevallen die daarvoor in aanmerking komen.
taalspelletjes - Inductieve manier: leerlingen ontdekken zelf een regel
wedstrijdelement - Algoritme: beslissingsschema
voor/nadelen:
samenwerkend leren - Kennis van regels geeft inzicht in de taal.
check in duoʼs, binnenkring/buitenkring, rotonde - Ook voor probleemkinderen helpt de regelmaat
belangrijk: mits de hoeveelheid regels beperkt blijft.
Er moet sprake zijn van gelijke deelname, individuele aanspra- - Nadeel is dat regels erg abstract zijn.
kelijkheid, positieve wederzijdse afhankelijkheid en simultane
interactie.
schriftsystemen
werkwoordspelling
Pictografisch / Logografisch / Alfabetisch
moeilijkheid:
Toepassen van verschillende Alfabetisch schriftsysteem
vaardigheden van de leerkracht
Optimaal taalaanbod is: Deelvaardigheden
correct Luistervaardigheid
begrijpelijk Spreekvaardigheid
rijk Gespreksvaardigheid
Feedback kan gegeven worden op: 60/70% is lichaamstaal
de inhoud (wat er is gezegd) 30/40% gesproken taal
de vorm (hoe het is gezegd)
DAT
Interactie Dagelijks Algemeen Taalgebruik
gelegenheid bieden tot taalproductie CAT
attitude van leraar Cognitief Academisch Taalgebruik
Goede interactie:
- Interessante onderwerpen
- Vragen sociale taalfuncties
- Stimuleren
- Feedback zelfhandhaving
1. Botte bijl zichzelf verdedigen of bezit beschermen
2. Modeling (die had ik!)
3. Expansie zelfsturing
4. Mix modeling/expansie eigen handelingen met woorden ordenen
plannen aankondigen (dan ga ik eerst...)
Organisatie vragen stellen sturing van anderen
Klassengesprek beïnvloeden van gedrag van anderen
Kringgesprek Vragen gericht op stimuleren van (zullen we gaan zwemmen?)
Leergesprek (complexe) cognitieve taalfuncties: structurering van het gesprek
Gesprek in kleine kring rapporteren (mag ik even wat zeggen?)
Gesprek in drietallen beschrijven
Dialoog redeneren
Coöperatieve werkvormen Projecteren
Taalronde Reflecteren
Een goede vraag leidt tot:
Nadenken
SPREKEN EN LUISTER
Actie
moeilijkheidsgraad gesprek Bewustwording
COGNITIEF NIET VEELEISEND Creativiteit
Activeren (voor)kennis
Begripscontrole
CONTEXT
ZONDER
kennismaking kinderrijmpjes opzeggen
verhalen luisteren doel van vragen:
de inhouden van
het weer
verhalen navertellen Controlevragen het taalonderwijs
eigen leven Reproductievragen
, werkvormen
de instructieprincipes bij spelling
op fonologisch niveau
oefeningen met de klank van het woord, bijv rijmen Inprenting (weetwoorden)
of verdelen in klankstukken - Gevallen waarvoor regels ontbreken
- Alleen als het niet anders kan
op morfologisch niveau - Belastend voor het geheugen en niet efficiënt
oefeningen waarbij het gaat om de opbouw van het woord, nadelen:
zoals samengestelde woorden, voor- en achtervoegsels: - Frequente woorden worden onvoldoende gestructureerd
- invuloefeningen (verleden tijd, enkelvoud etc) - Onbekende woorden worden vaak op fonologisch niveau gespeld
- invuloefeningen met ontbrekende letters (t, dt) - Betekenis wordt vaak vergeten
- invuloefeningen met het hele werkwoord en de context waar- - Geen inzicht in principes van spellingsysteem
bij de leering het werkwoord moet vervoegen - Geen strategie voor onbekende woorden
op syntactisch niveau Analogieredeneringen (kapstokwoorden)
invuloefening waarbij het gaat om de gebruikswaarde van We spreken van een analogiemethodiek of de net- als- didactiek.
woorden nadelen:
- Analogiemethode is te impliciet:
op semantisch niveau wat hebben kapstokwoorden gemeenschappelijk?
oefeningen waarbij de betekenis aan bod komt. - Achterliggende spellingregel wordt niet ontdekt
Bijv. woorden bij elkaar zoeken, betekenisrelatie aangeven. - Analogie is te beperkt: vaak heel moeilijk om bij het te schrijven
woord het goede analogiewoord te vinden
op orthografisch niveau - Analogie is niet efficiënt: vaak zijn regels beter bruikbaar
oefeningen met de schrijfwijze van het woord. - Analogiestrategieën moet je alleen aanbieden, als de analogie altijd
Bijv. ontbrekende letters, lettervolgorde, overschrijven, herken- opgaat, en niet tot verwarring kan leiden
nen van woorden in ongewone context
spellingregels (regelwoorden)
taalspel - Deductieve manier: regels vooraf aanleren en vervolgens toepassen
ontwikkelen van talige creativiteit op gevallen die daarvoor in aanmerking komen.
taalspelletjes - Inductieve manier: leerlingen ontdekken zelf een regel
wedstrijdelement - Algoritme: beslissingsschema
voor/nadelen:
samenwerkend leren - Kennis van regels geeft inzicht in de taal.
check in duoʼs, binnenkring/buitenkring, rotonde - Ook voor probleemkinderen helpt de regelmaat
belangrijk: mits de hoeveelheid regels beperkt blijft.
Er moet sprake zijn van gelijke deelname, individuele aanspra- - Nadeel is dat regels erg abstract zijn.
kelijkheid, positieve wederzijdse afhankelijkheid en simultane
interactie.
schriftsystemen
werkwoordspelling
Pictografisch / Logografisch / Alfabetisch
moeilijkheid:
Toepassen van verschillende Alfabetisch schriftsysteem
