Neuro Anatomie
& Fysiologie
Leerdoelen
,Les 1: Grote hersenen, kleine hersenen en de
gezichtsbaan
Marc Veenstra
1. De functionele hersenschorsgebieden lokaliseren en hun functie beschrijven;
De temporale kwab (lobus temporalis of slaapkwab). Deze delen van de hersenen zijn net
boven de oren gelegen. Ze zijn verantwoordelijk voor verbaal geheugen, spraak en
gehoorfuncties. Het centrum van Wernicke, verantwoordelijk voor taalbegrip, is
bijvoorbeeld op de (meestal linker) temporale kwab te vinden.
De occipitale kwab (lobus occipitalis of achterhoofdskwab). Aan de achterkant van de
hersenen gelegen. Dit deel heeft functies inzake het ontvangen, integreren en verwerken
van visuele informatie. Het is de visuele schors.
De pariëtale kwab (lobus parietalis of wandbeenkwab). Deze liggen in het gebied hoog
achterin van de cortex cerebri. Hier worden signalen vanuit spieren en gewrichten
verwerkt. Ook de integratie van zintuigimpulsen en het vermogen tot ruimtelijk denken is
hier gelokaliseerd.
De frontale kwab (lobus frontalis of voorhoofdskwab), die aan de voorkant gelegen is. Dit
deel is onder meer verantwoordelijk voor de persoonlijkheid. Functies als motivatie of
onderdrukking van gedrag, redeneren, termijnplanning, ontwikkelen zich gedurende de
puberteit in dit gebied.
2. De witte stof indelen in commissuurvezels, projectievezels en associatievezels;
Commisuur is een overkruising van de ene zijde naar de andere
Projectievezels zijn alle zenuwvezels die een verbinding vormen tussen de
hersenstam en de cortex cerebri.
Associatievezels zijn zenuwbanen die verschillende delen van de grijze stof in
dezelfde hemispheer verbinden.
,3. De basale kernen indelen en hun functie beschrijven;
Basale kernen zijn een groep structuren rond de thalamus in de hersenen betrokken bij
de controle van bewegingen. Dus ook oogbewegingen:
Putamen
Globus pallidus medial
Globus pallidus lateraal
Caudate nucleus
Thalamus
Subthalamic nucleus
Substantia nigra
4. Het ventrikelsysteem beschrijven;
Het ventrikelsysteem bestaat uit de beide zijventrikels, de derde ventrikel en de vierde
ventrikel. Dit zijn onderling verbonden holtes die zich in de hersenen bevinden.
In deze ventrikels bevindt zich het hersenvocht. Dit hersenvocht wordt gevormd in de
plexus chorioides die in alle ventrikels aanwezig is en het lijkt qua samenstelling op
bloedplasma, maar bevat alleen meer H+. Het hersenvocht wordt afgevoerd via het vierde
ventrikel naar de subarachnoïdale ruimte (cavum hyparachnoidicum), waar het wordt
geresorbeerd door de granulationes arachnoideae. Deze speciale soort villi komen voor in
de durale veneuze sinus.
Het ventrikelstelsel ontwikkelt zich tijdens de foetale periode vanuit de neurale buis.
5. Het visuele systeem beschrijven;
Het licht valt op het netvlies. Dit wordt opgevangen door de
fotoreceptoren. Die leiden het via de ganglioncellen naar de
nervus oculimotorius. In het optische chiasma vind een kruising
plaats. Het beeld wat voor het rechter oog op de rechter
netvlies helft valt gaat contralateraal (naar de linker kant van de
hersenen). Het beeld wat op de linker netvlies helft valt blijft
ipsilateraal (aan de rechter kant van de hersenen).
Vanuit daar komt het in de onder thalamus in de laterale
genucilate ganglion terecht. De laterale genucilate ganglion
stuurt dit seintje weer verder door naar achter naar de visuele
cortex achteraan in de hersenen.
6. Verschillende typen gezichtsvelddefecten lokaliseren;
A Fout in de nervus opticus nog voor het chiasma
B Bitemporale hemianopsie (een fout bij het chiasma)
C Homonime hemianospsie links (fout in de tractus opticus rechts)
D Homonime quadrant anoptie (fout in de meyerloopvezels in de lobulus temporales)
E Homonime hemianopsie met een maculaire uitsparing (fout helemaal achteraan in
de visuele schors) die maculaire uitsparing komt waarschijnlijk door de overlap in
de bloedverziening
, 7. De ligging, vorm en functie beschrijven van cerebellum en diencephalon;
Het cerebellum ligt achter de hersenstam onder de grote hersenen (aan de achterkant).
Het heeft de vorm van een vlinder/mot en iedere zijde heeft de grootte van een perzik. De
eerste functie van de kleine hersenen is de coördinatie van bewegingen om ze vlot en
nauwkeurig te maken. Verdere functies zijn:
Bewegingssturing
Bewegingsplanning
Balans
Rotaties van de as van het lichaam
Beïnvloeden van emotionele en mentale processen
Het diencephalon zijn de tussenhersenen en bevindt zich middenin de hersenen. Het ligt
precies tussen het telencephalon en het mesencephalon.
De thalamus, de hypothalamus, de hypofyse, de epifyse en de derde ventrikel worden tot
het diencephalon gerekend.
8. Beschrijven welk effect aandoeningen in cerebellum, diencephalon of
telencephalon hebben op het visuele systeem;
Als er ergens in één van deze onderdelen een tumor komt, knelt het zenuwverloop af.
Daardoor ontstaat er uitval in het gezichtsveld. Afhankelijk waar de tumor zich bevindt, is
er een ander uitvalsgebied. Deze hebben ieder zijn eigen naam (zie bovenstaande).
& Fysiologie
Leerdoelen
,Les 1: Grote hersenen, kleine hersenen en de
gezichtsbaan
Marc Veenstra
1. De functionele hersenschorsgebieden lokaliseren en hun functie beschrijven;
De temporale kwab (lobus temporalis of slaapkwab). Deze delen van de hersenen zijn net
boven de oren gelegen. Ze zijn verantwoordelijk voor verbaal geheugen, spraak en
gehoorfuncties. Het centrum van Wernicke, verantwoordelijk voor taalbegrip, is
bijvoorbeeld op de (meestal linker) temporale kwab te vinden.
De occipitale kwab (lobus occipitalis of achterhoofdskwab). Aan de achterkant van de
hersenen gelegen. Dit deel heeft functies inzake het ontvangen, integreren en verwerken
van visuele informatie. Het is de visuele schors.
De pariëtale kwab (lobus parietalis of wandbeenkwab). Deze liggen in het gebied hoog
achterin van de cortex cerebri. Hier worden signalen vanuit spieren en gewrichten
verwerkt. Ook de integratie van zintuigimpulsen en het vermogen tot ruimtelijk denken is
hier gelokaliseerd.
De frontale kwab (lobus frontalis of voorhoofdskwab), die aan de voorkant gelegen is. Dit
deel is onder meer verantwoordelijk voor de persoonlijkheid. Functies als motivatie of
onderdrukking van gedrag, redeneren, termijnplanning, ontwikkelen zich gedurende de
puberteit in dit gebied.
2. De witte stof indelen in commissuurvezels, projectievezels en associatievezels;
Commisuur is een overkruising van de ene zijde naar de andere
Projectievezels zijn alle zenuwvezels die een verbinding vormen tussen de
hersenstam en de cortex cerebri.
Associatievezels zijn zenuwbanen die verschillende delen van de grijze stof in
dezelfde hemispheer verbinden.
,3. De basale kernen indelen en hun functie beschrijven;
Basale kernen zijn een groep structuren rond de thalamus in de hersenen betrokken bij
de controle van bewegingen. Dus ook oogbewegingen:
Putamen
Globus pallidus medial
Globus pallidus lateraal
Caudate nucleus
Thalamus
Subthalamic nucleus
Substantia nigra
4. Het ventrikelsysteem beschrijven;
Het ventrikelsysteem bestaat uit de beide zijventrikels, de derde ventrikel en de vierde
ventrikel. Dit zijn onderling verbonden holtes die zich in de hersenen bevinden.
In deze ventrikels bevindt zich het hersenvocht. Dit hersenvocht wordt gevormd in de
plexus chorioides die in alle ventrikels aanwezig is en het lijkt qua samenstelling op
bloedplasma, maar bevat alleen meer H+. Het hersenvocht wordt afgevoerd via het vierde
ventrikel naar de subarachnoïdale ruimte (cavum hyparachnoidicum), waar het wordt
geresorbeerd door de granulationes arachnoideae. Deze speciale soort villi komen voor in
de durale veneuze sinus.
Het ventrikelstelsel ontwikkelt zich tijdens de foetale periode vanuit de neurale buis.
5. Het visuele systeem beschrijven;
Het licht valt op het netvlies. Dit wordt opgevangen door de
fotoreceptoren. Die leiden het via de ganglioncellen naar de
nervus oculimotorius. In het optische chiasma vind een kruising
plaats. Het beeld wat voor het rechter oog op de rechter
netvlies helft valt gaat contralateraal (naar de linker kant van de
hersenen). Het beeld wat op de linker netvlies helft valt blijft
ipsilateraal (aan de rechter kant van de hersenen).
Vanuit daar komt het in de onder thalamus in de laterale
genucilate ganglion terecht. De laterale genucilate ganglion
stuurt dit seintje weer verder door naar achter naar de visuele
cortex achteraan in de hersenen.
6. Verschillende typen gezichtsvelddefecten lokaliseren;
A Fout in de nervus opticus nog voor het chiasma
B Bitemporale hemianopsie (een fout bij het chiasma)
C Homonime hemianospsie links (fout in de tractus opticus rechts)
D Homonime quadrant anoptie (fout in de meyerloopvezels in de lobulus temporales)
E Homonime hemianopsie met een maculaire uitsparing (fout helemaal achteraan in
de visuele schors) die maculaire uitsparing komt waarschijnlijk door de overlap in
de bloedverziening
, 7. De ligging, vorm en functie beschrijven van cerebellum en diencephalon;
Het cerebellum ligt achter de hersenstam onder de grote hersenen (aan de achterkant).
Het heeft de vorm van een vlinder/mot en iedere zijde heeft de grootte van een perzik. De
eerste functie van de kleine hersenen is de coördinatie van bewegingen om ze vlot en
nauwkeurig te maken. Verdere functies zijn:
Bewegingssturing
Bewegingsplanning
Balans
Rotaties van de as van het lichaam
Beïnvloeden van emotionele en mentale processen
Het diencephalon zijn de tussenhersenen en bevindt zich middenin de hersenen. Het ligt
precies tussen het telencephalon en het mesencephalon.
De thalamus, de hypothalamus, de hypofyse, de epifyse en de derde ventrikel worden tot
het diencephalon gerekend.
8. Beschrijven welk effect aandoeningen in cerebellum, diencephalon of
telencephalon hebben op het visuele systeem;
Als er ergens in één van deze onderdelen een tumor komt, knelt het zenuwverloop af.
Daardoor ontstaat er uitval in het gezichtsveld. Afhankelijk waar de tumor zich bevindt, is
er een ander uitvalsgebied. Deze hebben ieder zijn eigen naam (zie bovenstaande).
