Hoofdstuk 2 – Rechtsstaat
Kenmerken van een staat:
- Er zijn bewoners
- Er is een grondgebied(-> gebied waar de staat macht kan uitoefenen)
- Er is staatsgezag(-> er is een overheid, bestaande uit een aantal bestuursorganen)
Soeverein – de hoogste en onafhankelijke macht zijn om wetten te maken en toe te passen binnen
de eigen grenzen en om internationale betrekkingen te onderhouden
Soms leveren staten een deel van deze macht vrijwillig in om internationaal samen te werken
Nederlanderschap – geeft recht om in ons land te verblijven, recht om aan verkiezingen deel te
nemen en van voorzieningen gebruik te maken, recht om een beroep te doen op ondersteuning door
de ambassade of het consulaat van Nederland
Ontstaan Nederlanderschap:
- Door geboorte, als een of beide ouders Nederlander is, in het binnen- en buitenland
- Naturalisatie – bewuste keuze om de Nederlandse nationaliteit aan te nemen
->minimaal vijf jaar in verblijf in Nederland en in bezit van een verblijfsvergunning voor
onbepaalde tijd
Vreemdelingen in Nederland – mensen die van origine uit een ander land komen, maar hier voor
kortere of langere tijd verblijven en (nog) niet over de Nederlandse nationaliteit beschikken
Trias politica
Wetgevende macht
- Houdt zicht bezig met het opstellen van (algemeen verbindende) regels
- Meestal Staten-Generaal en de regering samen
Uitvoerende macht
- Regering is de belangrijkste instantie binnen de uitvoerende macht
- Gemeente: college van burgemeester en wethouders, provincie: Gedeputeerde Staten
Rechterlijke macht
- Onafhankelijke rechters spreken zicht uit over juridische geschillen tussen burgers en
overheidsinstanties
De drie machten dienen elkaar in evenwicht te houden, elkaar te corrigeren en gescheiden te blijven,
dit blijkt uit het feit dat je niet gelijktijdig lid kan zijn van organen uit de wetgevende, uitvoerende of
rechterlijke macht
Staatshoofd
Koningschap is erfelijk => art. 24 Grondwet
Te jong, te ziek of anderszins ongeschikt? Dan geldt art. 37 jo. 38 Grondwet => regent
Taken koning:
- Voornamelijk een ceremoniële functie
- Deel van de regering => art. 42 Grondwet
- Wetten/besluiten regering ondertekenen => art. 47 Grondwet
- Troonrede op Prinsjesdag=> art. 65 Grondwet
Art. 42 Grondwet => De Koning is onschendbaar, de ministers zijn verantwoordelijk.
Ministers zijn politiek verantwoordelijk voor uitspraken en gedragingen van de Koning.
->Ook voor overige leden van het Koninklijk huis
Koning en ministers vormen de regering => art. 42 Grondwet
Staten-Generaal => Eerste en Tweede Kamer, wetgeving vaststellen met regering en controleren van
de regering.
Raad van State => adviesorgaan rijksoverheid en hoogste bestuursrechter
Nationale ombudsman => klachtenprocedure (eerst intern afhandelen), niet-bindende adviezen
Kenmerken van een staat:
- Er zijn bewoners
- Er is een grondgebied(-> gebied waar de staat macht kan uitoefenen)
- Er is staatsgezag(-> er is een overheid, bestaande uit een aantal bestuursorganen)
Soeverein – de hoogste en onafhankelijke macht zijn om wetten te maken en toe te passen binnen
de eigen grenzen en om internationale betrekkingen te onderhouden
Soms leveren staten een deel van deze macht vrijwillig in om internationaal samen te werken
Nederlanderschap – geeft recht om in ons land te verblijven, recht om aan verkiezingen deel te
nemen en van voorzieningen gebruik te maken, recht om een beroep te doen op ondersteuning door
de ambassade of het consulaat van Nederland
Ontstaan Nederlanderschap:
- Door geboorte, als een of beide ouders Nederlander is, in het binnen- en buitenland
- Naturalisatie – bewuste keuze om de Nederlandse nationaliteit aan te nemen
->minimaal vijf jaar in verblijf in Nederland en in bezit van een verblijfsvergunning voor
onbepaalde tijd
Vreemdelingen in Nederland – mensen die van origine uit een ander land komen, maar hier voor
kortere of langere tijd verblijven en (nog) niet over de Nederlandse nationaliteit beschikken
Trias politica
Wetgevende macht
- Houdt zicht bezig met het opstellen van (algemeen verbindende) regels
- Meestal Staten-Generaal en de regering samen
Uitvoerende macht
- Regering is de belangrijkste instantie binnen de uitvoerende macht
- Gemeente: college van burgemeester en wethouders, provincie: Gedeputeerde Staten
Rechterlijke macht
- Onafhankelijke rechters spreken zicht uit over juridische geschillen tussen burgers en
overheidsinstanties
De drie machten dienen elkaar in evenwicht te houden, elkaar te corrigeren en gescheiden te blijven,
dit blijkt uit het feit dat je niet gelijktijdig lid kan zijn van organen uit de wetgevende, uitvoerende of
rechterlijke macht
Staatshoofd
Koningschap is erfelijk => art. 24 Grondwet
Te jong, te ziek of anderszins ongeschikt? Dan geldt art. 37 jo. 38 Grondwet => regent
Taken koning:
- Voornamelijk een ceremoniële functie
- Deel van de regering => art. 42 Grondwet
- Wetten/besluiten regering ondertekenen => art. 47 Grondwet
- Troonrede op Prinsjesdag=> art. 65 Grondwet
Art. 42 Grondwet => De Koning is onschendbaar, de ministers zijn verantwoordelijk.
Ministers zijn politiek verantwoordelijk voor uitspraken en gedragingen van de Koning.
->Ook voor overige leden van het Koninklijk huis
Koning en ministers vormen de regering => art. 42 Grondwet
Staten-Generaal => Eerste en Tweede Kamer, wetgeving vaststellen met regering en controleren van
de regering.
Raad van State => adviesorgaan rijksoverheid en hoogste bestuursrechter
Nationale ombudsman => klachtenprocedure (eerst intern afhandelen), niet-bindende adviezen
