Arresten aansprakelijkheidsrecht
HR Lindenbaum/Cohen
Onderwerp: onrechtmatige daad
Artikel: 6:162 BW
Ook handelingen die in strijd zijn met de zorgvuldigheid die in het maatschappelijk verkeer wordt betaamd,
zijn onrechtmatig.
HR Tandarts
Onderwerp: onrechtmatige daad, relativiteitseis
Artikel: 6:162 lid 2 BW jo. 6:162 BW
Komt naar voren wat de relativiteitseis inhoudt. Er is enkel een verplichting tot schadevergoeding indien de
geschonden norm strekt ter bescherming van de schade zoals de benadeelde die heeft geleden. De geschonden
norm moet de belangen van de benadeelde dus beogen te beschermen, indien dit niet het geval is, is er niet aan
de relativiteitseis voldaan.
HR Kelderluik
Onderwerp: Gevaarzetting
Artikel 6:162 BW
Kelderluik criteria voor gevaarzetting (= scheppen of laten voortduren van een gevaarlijke situatie).
De mate van waarschijnlijkheid waarmee de niet-inachtneming van de vereiste oplettendheid en
voorzichtigheid wordt verwacht
Aard en omvang van de gevreesde schade
o (Letsel- en zaakschade, zuivere vermogensschade en immateriële schade)
Hoe groot is de kans op schade
De aard van de gedraging
o Hoge gevaarlijke gedraging, hoe hoger de zorgplicht
De bezwaarlijkheid in kosten, tijd, moeite, voor het te nemen voorzorgsmaatregelen
o Lees hier ook > HR Jetblast. Voorzorgsmaatregelen zoals waarschuwen, moet wel voldoende
effectief (adequaat) geschieden. Dit is effectief, als er te verwachten is dat na waarschuwing
gevaar zal worden vermeden.
HR Jetblast
Onderwerp: Waarschuwen bij gevaarzetting
Artikel: 6:162 BW
Waarschuwingsbord kan alleen als veiligheidsmaatregel gelden, als er kan worden verwacht dat deze
waarschuwing zal leiden tot handelen of nalaten waardoor het gevaar zal worden vermeden.
HR Verhuizende Zusjes
Onderwerp: onrechtmatige daad
Artikel: 6:162 BW
Schadevergoeding via onrechtmatige daad, vereist onrechtmatig gedrag dat de dader zich hiervan had
moeten onthouden. Het gedrag is slechts onrechtmatig, indien dader zich had moeten onthouden van de
gedraging volgens maatstaven van zorgvuldigheid. De feitelijke toedracht brengt mee dat er sprake is van een
ongelukkige samenloop van omstandigheden.
HR Risicotoerekening bij OD bij geestelijk/lichamelijke tekortkoming
Onderwerp: onrechtmatige daad van geestelijk zieke
Artikel: 6:165 lid 1 BW
Het artikel beoogt zuiver nalaten buiten het toepassingsbereik te houden. Het gaat om een ‘doen te
beschouwen gedraging’, dit moet ruim worden opgevat en is niet beperkt tot actieve handelingen. In casu;
‘stelselmatig niet mee willen werken’ is een doen te beschouwen gedraging in de zin van 6:165 lid 1 BW.
HR Stankoverlast Pluimveebedrijf
Onderwerp: onrechtmatige hinder
Artikel: 5:37
Onrechtmatige hinder hangt af van:
Aard, ernst en duur en daardoor te leiden schade
Verdere omstandigheden van het geval met daarin begrepen de plaatselijke omstandigheden
, (Publiekrechtelijke) Vereiste vergunning is niet bepalend
Wie zat er eerder > HR Bijspat
Algemeen belang
Schietincident Alphen aan de Rijn
Onderwerp: relativiteitsvereiste, CSQN, toerekening letsel- en overlijdensschade.
Artikel: 6:163 BW, 6:162, 6:98 BW
Politie had rekening moeten houden met de mogelijkheid dat schutter aan psychische stoornis leed,
daarmee was hij ook wapen gevaarlijk voor anderen. Politie heeft haar veiligheidsverplichting jegens de
samenleving geschonden door een wapenvergunning te verlenen aan X terwijl er gevaar voor misbruik was.
RB Redelijke grond zaakwaarneming
Onderwerp: zaakwaarneming
Artikel:
Iemand redden van zelfmoord is belangenbehartiging en dus zaakwaarneming. Weigering doet namelijk niet
af van de twijfel die de zaakwaarneming heeft over de vraag of op dat moment geopenbaarde wil in
overeenstemming was met daadwerkelijke wil.
HR Gedreven Kuddkoe
Onderwerp: Aansprakelijkheid voor dieren, eigen gedraging
Artikel: 6:179 BW
Artikel 6:179 BW is alleen van toepassing indien het gaat om een eigen gedraging van het dier. Als het dier
onder invloed was van mens, ligt er een beroep open via de onrechtmatige daad van 6:162 BW.
HR Partycentrum Groot Kievietsdal
Onderwerp: Aansprakelijkheid voor ondergeschikten
Artikel: 6:170 lid 1 BW
Indien een fout van een werknemer niet binnen zijn bedrijfsuitvoering wordt verricht kan 6:170 BW alsnog
worden toegepast indien de gegeven omstandigheden hier aanleiding voor geven.
HR Hangmat
Onderwerp: Aansprakelijkheid (mede)bezitter, kwalitatieve aanspraak opstallen
Artikel: 6:174 BW
Het is mogelijk voor de ene bezitter de andere (mede)bezitter aansprakelijk te stellen op grond van 6:174
BW, indien zij schade lijdt wegens gebrekkige opstal. Wel draagt benadeelde medebezitter zelf dat gedeelte van
de door haar geleden schade dat overeenkomst met zijn aandeel in de opstal.
HR Paard Loretta
Onderwerp: Aansprakelijkheid bedrijfsmatige gebruiker, kwalitatieve aanspraak
Artikel: 6:181 BW
Managehouder triant tegen betaling paard van een ander, is als bedrijfsmatige gebruiker van dat paard aan
te wijzen. Indien dat paard schade veroorzaakt, dan is niet de bezitter kwalitatief aansprakelijk, maar de
managehouder die het paard traint.
HvJEU Manfredi
Onderwerp: vatbaar voor vergoeding
Artikel: 6:95 jo. 6:97 BW
Reële schade + gederfde winst + rente is vatbaar voor vergoeding. Uitgangspunt is dat de schade zoveel
mogelijk concreet wordt begroot: de benadeelde moet worden teruggrabcht in concrete positie waarin hij/zij
zou hebben verkeerd.
HR Meppelse Ree
Onderwerp: Schuld, invulling overmacht WvW
Artikel:
In het verkeer kan (bij lichamelijk letsel of dood) aansprakelijkheid slechts worden uitgesloten indien hem
rechtens geen enkel verwijt kan worden gemaakt.
HR Lindenbaum/Cohen
Onderwerp: onrechtmatige daad
Artikel: 6:162 BW
Ook handelingen die in strijd zijn met de zorgvuldigheid die in het maatschappelijk verkeer wordt betaamd,
zijn onrechtmatig.
HR Tandarts
Onderwerp: onrechtmatige daad, relativiteitseis
Artikel: 6:162 lid 2 BW jo. 6:162 BW
Komt naar voren wat de relativiteitseis inhoudt. Er is enkel een verplichting tot schadevergoeding indien de
geschonden norm strekt ter bescherming van de schade zoals de benadeelde die heeft geleden. De geschonden
norm moet de belangen van de benadeelde dus beogen te beschermen, indien dit niet het geval is, is er niet aan
de relativiteitseis voldaan.
HR Kelderluik
Onderwerp: Gevaarzetting
Artikel 6:162 BW
Kelderluik criteria voor gevaarzetting (= scheppen of laten voortduren van een gevaarlijke situatie).
De mate van waarschijnlijkheid waarmee de niet-inachtneming van de vereiste oplettendheid en
voorzichtigheid wordt verwacht
Aard en omvang van de gevreesde schade
o (Letsel- en zaakschade, zuivere vermogensschade en immateriële schade)
Hoe groot is de kans op schade
De aard van de gedraging
o Hoge gevaarlijke gedraging, hoe hoger de zorgplicht
De bezwaarlijkheid in kosten, tijd, moeite, voor het te nemen voorzorgsmaatregelen
o Lees hier ook > HR Jetblast. Voorzorgsmaatregelen zoals waarschuwen, moet wel voldoende
effectief (adequaat) geschieden. Dit is effectief, als er te verwachten is dat na waarschuwing
gevaar zal worden vermeden.
HR Jetblast
Onderwerp: Waarschuwen bij gevaarzetting
Artikel: 6:162 BW
Waarschuwingsbord kan alleen als veiligheidsmaatregel gelden, als er kan worden verwacht dat deze
waarschuwing zal leiden tot handelen of nalaten waardoor het gevaar zal worden vermeden.
HR Verhuizende Zusjes
Onderwerp: onrechtmatige daad
Artikel: 6:162 BW
Schadevergoeding via onrechtmatige daad, vereist onrechtmatig gedrag dat de dader zich hiervan had
moeten onthouden. Het gedrag is slechts onrechtmatig, indien dader zich had moeten onthouden van de
gedraging volgens maatstaven van zorgvuldigheid. De feitelijke toedracht brengt mee dat er sprake is van een
ongelukkige samenloop van omstandigheden.
HR Risicotoerekening bij OD bij geestelijk/lichamelijke tekortkoming
Onderwerp: onrechtmatige daad van geestelijk zieke
Artikel: 6:165 lid 1 BW
Het artikel beoogt zuiver nalaten buiten het toepassingsbereik te houden. Het gaat om een ‘doen te
beschouwen gedraging’, dit moet ruim worden opgevat en is niet beperkt tot actieve handelingen. In casu;
‘stelselmatig niet mee willen werken’ is een doen te beschouwen gedraging in de zin van 6:165 lid 1 BW.
HR Stankoverlast Pluimveebedrijf
Onderwerp: onrechtmatige hinder
Artikel: 5:37
Onrechtmatige hinder hangt af van:
Aard, ernst en duur en daardoor te leiden schade
Verdere omstandigheden van het geval met daarin begrepen de plaatselijke omstandigheden
, (Publiekrechtelijke) Vereiste vergunning is niet bepalend
Wie zat er eerder > HR Bijspat
Algemeen belang
Schietincident Alphen aan de Rijn
Onderwerp: relativiteitsvereiste, CSQN, toerekening letsel- en overlijdensschade.
Artikel: 6:163 BW, 6:162, 6:98 BW
Politie had rekening moeten houden met de mogelijkheid dat schutter aan psychische stoornis leed,
daarmee was hij ook wapen gevaarlijk voor anderen. Politie heeft haar veiligheidsverplichting jegens de
samenleving geschonden door een wapenvergunning te verlenen aan X terwijl er gevaar voor misbruik was.
RB Redelijke grond zaakwaarneming
Onderwerp: zaakwaarneming
Artikel:
Iemand redden van zelfmoord is belangenbehartiging en dus zaakwaarneming. Weigering doet namelijk niet
af van de twijfel die de zaakwaarneming heeft over de vraag of op dat moment geopenbaarde wil in
overeenstemming was met daadwerkelijke wil.
HR Gedreven Kuddkoe
Onderwerp: Aansprakelijkheid voor dieren, eigen gedraging
Artikel: 6:179 BW
Artikel 6:179 BW is alleen van toepassing indien het gaat om een eigen gedraging van het dier. Als het dier
onder invloed was van mens, ligt er een beroep open via de onrechtmatige daad van 6:162 BW.
HR Partycentrum Groot Kievietsdal
Onderwerp: Aansprakelijkheid voor ondergeschikten
Artikel: 6:170 lid 1 BW
Indien een fout van een werknemer niet binnen zijn bedrijfsuitvoering wordt verricht kan 6:170 BW alsnog
worden toegepast indien de gegeven omstandigheden hier aanleiding voor geven.
HR Hangmat
Onderwerp: Aansprakelijkheid (mede)bezitter, kwalitatieve aanspraak opstallen
Artikel: 6:174 BW
Het is mogelijk voor de ene bezitter de andere (mede)bezitter aansprakelijk te stellen op grond van 6:174
BW, indien zij schade lijdt wegens gebrekkige opstal. Wel draagt benadeelde medebezitter zelf dat gedeelte van
de door haar geleden schade dat overeenkomst met zijn aandeel in de opstal.
HR Paard Loretta
Onderwerp: Aansprakelijkheid bedrijfsmatige gebruiker, kwalitatieve aanspraak
Artikel: 6:181 BW
Managehouder triant tegen betaling paard van een ander, is als bedrijfsmatige gebruiker van dat paard aan
te wijzen. Indien dat paard schade veroorzaakt, dan is niet de bezitter kwalitatief aansprakelijk, maar de
managehouder die het paard traint.
HvJEU Manfredi
Onderwerp: vatbaar voor vergoeding
Artikel: 6:95 jo. 6:97 BW
Reële schade + gederfde winst + rente is vatbaar voor vergoeding. Uitgangspunt is dat de schade zoveel
mogelijk concreet wordt begroot: de benadeelde moet worden teruggrabcht in concrete positie waarin hij/zij
zou hebben verkeerd.
HR Meppelse Ree
Onderwerp: Schuld, invulling overmacht WvW
Artikel:
In het verkeer kan (bij lichamelijk letsel of dood) aansprakelijkheid slechts worden uitgesloten indien hem
rechtens geen enkel verwijt kan worden gemaakt.
