De grondslagen van Auditing & Assurance
Hoofdstuk 4 Ethiek voor accountants
4.1 Accountants en ethiek
Het vertrouwen in een accountant is in de eerste plaats gebaseerd op zijn deskundigheid.
Vertrouwen is in de tweede plaats gebaseerd op zijn ethiek.
Een ethische code voor accountants
Voor accountants is er een ethische code: de Vordering gedrags- en beroepsregels
accountants (VGBA).
- Ze geeft uitdrukking aan de erkenning van de ethische dimensie van de eigen
werkzaamheden.
- Ethiek speelt een rol als jouw handelen gevolgen heeft voor de belangen van
andere
- De accountant is de vertrouwenspersoon van het maatschappelijk verkeer.
- Er wordt van een accountant verwacht dat hij het goede doet op de goede manier,
dat hij op een ethische manier zijn deskundigheid inzet.
4.2 Nut en noodzaak van ethiek voor accountants
Vertrouwen
Er is sprake van vertrouwen als je ervan kunt uitgaan dat anderen je niet zullen schaden.
Belangrijk daarbij is dat die ‘andere’ wel de mogelijkheid hebben om je te schaden en dat
er zelfs prikkels zijn die het voor hen aantrekkelijk maken.
- Een prikkel voor accountants om het vertrouwen te beschamen is meer uren
schrijven dan er worden gemaakt, om zo de factuur te verhogen zonder extra
inspanning.
- Een andere is meer uren te maken dan de kwaliteit van de controle vereist.
- Een andere is om als accountant te veel naar de pijpen van de directie te dansen
en daardoor de bredere functie voor het publiek belang te vergeten.
Het belang van vertrouwen
- Vertrouwen heeft intrinsieke waarde als dimensie van relaties die om zichzelf
wordt gewaardeerd, als onderdeel van een breder begrip van welzijn en kwaliteit
van leven.
- Vertrouwen heeft daarnaast een belangrijke instrumentele waarde als middel om
sociale en economische doelen te bereiken.
- Met vertrouwen kunnen we sneller en goedkoper samenwerken
Vertrouwen als kenmerk van een relatie
Er zijn vier elementen die belangrijk zijn in een vertrouwensrelatie:
1. Iemand vertrouwt
2. Een ander
3. In zeker opzicht
4. En onder bepaalde omstandigheden
Persoonlijk en institutioneel vertrouwen
Het is voor de analyse belangrijk om onderscheid te maken tussen twee niveaus van
analyse:
- Vertrouwen in personen
- Vertrouwen in instituties: wijst op het belang van organisaties en regelingen die
het ontstaan en voortbestaan van vertrouwen in relaties tussen mensen
vereenvoudigd.
Verwachtingen
,De cliënt vertrouwt een accountant in zeker opzicht en onder bepaalde omstandigheden
(het vertrouwen van de cliënt is gebaseerd op bepaald verwachtingen)
- Dit zijn gekwalificeerde verwachtingen, die in de eerste plaats zijn gebaseerd op
de rol van een beroepsbeoefenaar. ‘Het maatschappelijk verkeer’ dat de
accountant vertrouwt omdat hij bepaalde verwachtingen maakt.
- De eerste stap om het probleem van ‘blind vertrouwen’ te ondervangen is het
concretiseren van die verwachtingen.
- Het ‘managen van verwachtingen’ speelt een belangrijke rol in de
vertrouwenskwestie.
Van vertrouwen naar betrouwbaarheid
Stap 2: Wat geeft ‘het maatschappelijk verkeer’ goede redenen om de accountant te
vertrouwen?
- Gezond vertrouwen is een soort gok. Die gok is echter niet willekeurig, omdat we
met de informatie die we hebben een inschatting kunnen maken van de
betrouwbaarheid van de accountant.
- Er zijn grenzen aan dit vertrouwen: het vertrouwen valt weg op het moment dat er
aanwijzingen zijn dat de accountant betrouwbaar is.
De twee belangrijkste vormen van betrouwbaarheid zijn enerzijds deskundigheid en
anderzijds de ethiek van de accountant.
Een betrouwbare accountant zal met aandacht en inzet zijn cliënten bedienen, hij laat de
zaken niet versloffen, hij geeft zijn eigen zwakheden toe en hij neemt voldoende
voorzorgen en veiligheidsmaatregelen.
Ook maakt hij geen misbruik van de mogelijkheden tot bedrog, stelen, afpersing,
dreigingen en machtsspelletjes.
Kortom: de ethiek van de accountant wordt onmisbaar om als vertrouwenspersoon van
het maatschappelijk verkeer te kunnen functioneren. De ethiek maakt de accountant
4.3 Ethiek in het maatschappelijk verkeer
Ethiek zou je kunnen definiëren als de spelregels voor vreedzaam samenleven en
vruchtbaar samenwerken. - Deze spelregels bestaan uit waarden en normen. Ze geven
aan hoe mensen zich behoren te gedragen ten opzichte van elkaar.
Waarom is ethiek belangrijk en nodig? Kort gezegd: omdat het vreedzaam samenleven en
vruchtbaar samenwerken mogelijk maakt.
Er is sprake van schaarste. Dit is ook het startpunt van iedere economische theorie:
behoeften zijn onbeperkt, de middelen zijn beperkt - en dit zal leiden tot een strijd om de
schaarse middelen.
Tegelijkertijd zijn mensen afhankelijk van elkaar, en zullen elkaar frustreren bij het
uitvoeren van de eigen plannen wanneer ze hun handelen niet op elkaar afstemmen.
Daarnaast zijn mensen voor het realiseren van hun plannen vaak aangewezen op de
actieve medewerking van andere.
Waarden:
- Geven aan wat goed, gewenst en waardevol is.
- Ze fungeren als oriëntatiepunten voor ons handelen en ze zijn onmisbaar bij het
beoordelen en rechtvaardigen van gedrag
- Voorbeelden: eerlijkheid, betrouwbaarheid, rechtvaardigheid, solidariteit, respect,
hoffelijkheid
- Vaak positief geformuleerd, abstract, open en algemeen
- Waarden hebben normen nodig om concreet te maken welk gedrag wenselijk is.
,Normen:
- Ze geven veel duidelijker grenzen aan. Zijn gesloten en specifiek.
- Vaak negatief geformuleerd.
- Ze bepalen specifiek welke gedragingen wel of niet mogen.
- Normen zonder waarden zijn echter waardeloze normen.
4.4 Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA)
De VGBA geeft de accountant een handvat bij het oplossen van ethische vraagstukken
en bevat de waarden van het accountantsberoep.
Structuur
Het uitgangspunt van de VGBA is dat een accountant optreedt in het algemeen belang en
daarin zijn verantwoordelijkheid neemt.
De VGBA bevat een aantal fundamentele beginselen die voor elke accountant gelden:
1. Professionaliteit: De accountant onthoudt zich van elk handelen of nalaten
waarvan hij weet of behoort te weten dat dit het accountantsberoep in diskrediet
brengt of kan brengen. Voort verplicht dit beginsel: De accountant die vermoed
dat de organisatie waarbij hij werkzaam is dan wel waaraan hij is verbonden wet-
en regelgeving niet naleeft, treft een redelijkerwijs te nemen maatregel.
2. Integriteit: De accountant treedt eerlijk en oprecht op. Dit beginsel omvat ook
dat een accountant zich niet mag laten beïnvloeden door geschenken of
gastvrijheid te accepteren of deze aan derden aan te bieden.
3. Objectiviteit: De accountant laat zich bij zijn afwegingen niet ongepast
beïnvloeden. De accountant vermijdt iedere situatie die zijn professionele
oordeelsvorming op een ongepaste wijze beïnvloed. (Bijv. vooroordeel of door
belangenverstrengeling)
4. Vakbekwaamheid en zorgvuldigheid: De accountant houdt zijn
vakbekwaamheid op het niveau dat is vereist om een professionele dienst op een
adequate wijze te kunnen verlenen. Hierbij moet de accountant ervoor zorgdragen
dat hij de relevante wet- en regelgeving toepast en de professionele dienst
nauwgezet, grondig en tijdig uitvoert. Ook is hij verantwoordelijk dat zijn team
over de juiste deskundigheid en middelen beschikt en dat er adequate toezicht op
de werkzaamheden zal worden uitgevoerd, inclusief de beoordeling van de
uitgevoerde werkzaamheden.
5. Vertrouwelijkheid: De accountant die de beschikking krijgt over gegevens of
inlichtingen waarvan hij het vertrouwelijke karakter kent of redelijkerwijs moet
vermoeden is verplicht tot geheimhouding van die gegevens of inlichtingen, met
uitzondering van voor zover hij verplicht of bevoegd is de informatie te
verstrekken
Geheimhoudingsplicht van de accountant
Een accountant moet uiterst zorgvuldig omgaan met informatie die hij tijdens zijn werk
krijgt.
- Alleen delen met toestemming: Informatie mag alleen aan derden worden
verstrekt voor een specifiek doel én alleen als de organisatie waarvoor hij werkt
(of gewerkt heeft) daar schriftelijk toestemming voor geeft.
- Geen eigen voordeel: De accountant mag vertrouwelijke informatie nooit
gebruiken om zichzelf of anderen te bevoordelen.
- Brede reikwijdte: De geheimhoudingsplicht geldt ook voor informatie van een
potentiële opdrachtgever of werkgever. Zelfs als de accountant stopt met zijn
werk als accountant, blijft hij gebonden aan vertrouwelijkheid.
- Bij twijfel: belangenafweging
Voordat hij vertrouwelijke informatie eventueel bekendmaakt, moet de accountant
altijd zorgvuldig afwegen:
o Welke belangen spelen voor alle betrokkenen, inclusief derden?
o Hoe groot is de kans dat iemand schade lijdt door openbaarmaking?
o Beschik ik over alle relevante informatie en is die goed onderbouwd?
, o Wat is de juiste manier van communiceren in dit geval?
- Uitzonderingen: Geheimhouding geldt niet altijd. De accountant moet informatie
wél delen wanneer er een wettelijke of beroepsmatige plicht bestaat.
Belangrijk: De Hoge Raad heeft bepaald dat accountants geen
verschoningsrecht hebben in strafrechtelijke en civielrechtelijke procedures. Het belang
van een goede rechtsgang weegt hier zwaarder dan de geheimhoudingsplicht.
4.5 Soorten ethische vraagstukken
Ethiek is twee keer nadenken: oftewel: wat zijn mijn argumenten om dit te doen en zijn
dit goede argumenten?
De accountant heeft twee belangrijke ijkpunten om die tweede vraag te beantwoorden:
1. Houd ik voldoende rekening met de belangen, de rechten en het welzijn van alle
belanghebbenden? (Verwijst naar de algemene functie van ethiek: vreedzaam
samenleven en vruchtbaar samenwerken mogelijk maken)
2. Past dit bij de fundamentele beginselen van de accountancy, bij de regels,
richtlijnen, wetten en andere bindende voorschriften van het beroep? (Verwijst
meer specifiek naar de waarden en normen van het beroep)
Ethiek is meer dan alleen nadenken, je moet het ook doen: in meer abstracte zin kan
worden gesteld dat de accountant zorgvuldig, uitlegbaar en standvastig dient te handelen
- Zorgvuldig: betekent dat accountants steeds opnieuw kritisch en systematisch
reflecteren op hun kernverantwoordelijkheden en zichzelf voortdurend vragen
stellen als: Hoe doe ik mijn werk goed? Doe ik recht aan de situatie? Houd ik in
voldoende mate rekening met de belangen, de rechten en het welzijn van alle
belanghebbenden?
- Uitlegbaar: betekent dat accountants kunnen aangeven hoe hun handelen past
bij de fundamentele beginselen, bij de regels, richtlijnen, wetten en andere
bindende voorschriften van het beroep.
- Standvastig: betekent dat accountants hun rug recht houden bij bedreigingen;
dat ze niet onverantwoord handelen omdat dit de weg van de minste weerstand
zou zijn.
Er is in ieder geval sprake van een ethisch vraagstuk:
- Wanneer een beslissing of een handeling gevolgen heeft voor de belangen, de
rechten en het welzijn van anderen; of
- Wanneer een beslissing of handeling een bijdrage levert of juist afbreuk doet aan
het vertrouwen van derden in de accountant
Bedreigingen
Er is sprake van een bedreiging wanneer de accountant weet wat ethisch geboden is,
maar er een verleiding bestaat om iets anders te doen.
Bedreigingen kunnen hun oorsprong vinden in mensen zelf (bijv. hoogmoed of egoïsme),
maar kunnen ook van buitenaf komen.
In de VGBA worden de volgende categorieën bedreigingen genoemd:
1. Bedreiging als gevolg van eigenbelang - Ontstaat uit een financieel of ander
belang van de accountant dan wel van een gezinslid of een naaste verwant van
hem
2. Bedreiging als gevolg van zelftoetsing - Ontstaat indien de accountant zijn
eigen werkzaamheden of het resultaat daarvan beoordeelt
3. Bedreiging als gevolg van belangenbehartiging - Ontstaat indien de
accountant op een zodanige wijze een standpunt verdedigt dat zijn objectiviteit in
het gedrang komt.
4. Bedreiging als gevolg van vertrouwdheid - Ontstaat indien er een nauwe
band bestaat tussen de accountant en zijn opdrachtgever of indien de accountant
te veel sympathie koestert voor de belangen van een ander.
Hoofdstuk 4 Ethiek voor accountants
4.1 Accountants en ethiek
Het vertrouwen in een accountant is in de eerste plaats gebaseerd op zijn deskundigheid.
Vertrouwen is in de tweede plaats gebaseerd op zijn ethiek.
Een ethische code voor accountants
Voor accountants is er een ethische code: de Vordering gedrags- en beroepsregels
accountants (VGBA).
- Ze geeft uitdrukking aan de erkenning van de ethische dimensie van de eigen
werkzaamheden.
- Ethiek speelt een rol als jouw handelen gevolgen heeft voor de belangen van
andere
- De accountant is de vertrouwenspersoon van het maatschappelijk verkeer.
- Er wordt van een accountant verwacht dat hij het goede doet op de goede manier,
dat hij op een ethische manier zijn deskundigheid inzet.
4.2 Nut en noodzaak van ethiek voor accountants
Vertrouwen
Er is sprake van vertrouwen als je ervan kunt uitgaan dat anderen je niet zullen schaden.
Belangrijk daarbij is dat die ‘andere’ wel de mogelijkheid hebben om je te schaden en dat
er zelfs prikkels zijn die het voor hen aantrekkelijk maken.
- Een prikkel voor accountants om het vertrouwen te beschamen is meer uren
schrijven dan er worden gemaakt, om zo de factuur te verhogen zonder extra
inspanning.
- Een andere is meer uren te maken dan de kwaliteit van de controle vereist.
- Een andere is om als accountant te veel naar de pijpen van de directie te dansen
en daardoor de bredere functie voor het publiek belang te vergeten.
Het belang van vertrouwen
- Vertrouwen heeft intrinsieke waarde als dimensie van relaties die om zichzelf
wordt gewaardeerd, als onderdeel van een breder begrip van welzijn en kwaliteit
van leven.
- Vertrouwen heeft daarnaast een belangrijke instrumentele waarde als middel om
sociale en economische doelen te bereiken.
- Met vertrouwen kunnen we sneller en goedkoper samenwerken
Vertrouwen als kenmerk van een relatie
Er zijn vier elementen die belangrijk zijn in een vertrouwensrelatie:
1. Iemand vertrouwt
2. Een ander
3. In zeker opzicht
4. En onder bepaalde omstandigheden
Persoonlijk en institutioneel vertrouwen
Het is voor de analyse belangrijk om onderscheid te maken tussen twee niveaus van
analyse:
- Vertrouwen in personen
- Vertrouwen in instituties: wijst op het belang van organisaties en regelingen die
het ontstaan en voortbestaan van vertrouwen in relaties tussen mensen
vereenvoudigd.
Verwachtingen
,De cliënt vertrouwt een accountant in zeker opzicht en onder bepaalde omstandigheden
(het vertrouwen van de cliënt is gebaseerd op bepaald verwachtingen)
- Dit zijn gekwalificeerde verwachtingen, die in de eerste plaats zijn gebaseerd op
de rol van een beroepsbeoefenaar. ‘Het maatschappelijk verkeer’ dat de
accountant vertrouwt omdat hij bepaalde verwachtingen maakt.
- De eerste stap om het probleem van ‘blind vertrouwen’ te ondervangen is het
concretiseren van die verwachtingen.
- Het ‘managen van verwachtingen’ speelt een belangrijke rol in de
vertrouwenskwestie.
Van vertrouwen naar betrouwbaarheid
Stap 2: Wat geeft ‘het maatschappelijk verkeer’ goede redenen om de accountant te
vertrouwen?
- Gezond vertrouwen is een soort gok. Die gok is echter niet willekeurig, omdat we
met de informatie die we hebben een inschatting kunnen maken van de
betrouwbaarheid van de accountant.
- Er zijn grenzen aan dit vertrouwen: het vertrouwen valt weg op het moment dat er
aanwijzingen zijn dat de accountant betrouwbaar is.
De twee belangrijkste vormen van betrouwbaarheid zijn enerzijds deskundigheid en
anderzijds de ethiek van de accountant.
Een betrouwbare accountant zal met aandacht en inzet zijn cliënten bedienen, hij laat de
zaken niet versloffen, hij geeft zijn eigen zwakheden toe en hij neemt voldoende
voorzorgen en veiligheidsmaatregelen.
Ook maakt hij geen misbruik van de mogelijkheden tot bedrog, stelen, afpersing,
dreigingen en machtsspelletjes.
Kortom: de ethiek van de accountant wordt onmisbaar om als vertrouwenspersoon van
het maatschappelijk verkeer te kunnen functioneren. De ethiek maakt de accountant
4.3 Ethiek in het maatschappelijk verkeer
Ethiek zou je kunnen definiëren als de spelregels voor vreedzaam samenleven en
vruchtbaar samenwerken. - Deze spelregels bestaan uit waarden en normen. Ze geven
aan hoe mensen zich behoren te gedragen ten opzichte van elkaar.
Waarom is ethiek belangrijk en nodig? Kort gezegd: omdat het vreedzaam samenleven en
vruchtbaar samenwerken mogelijk maakt.
Er is sprake van schaarste. Dit is ook het startpunt van iedere economische theorie:
behoeften zijn onbeperkt, de middelen zijn beperkt - en dit zal leiden tot een strijd om de
schaarse middelen.
Tegelijkertijd zijn mensen afhankelijk van elkaar, en zullen elkaar frustreren bij het
uitvoeren van de eigen plannen wanneer ze hun handelen niet op elkaar afstemmen.
Daarnaast zijn mensen voor het realiseren van hun plannen vaak aangewezen op de
actieve medewerking van andere.
Waarden:
- Geven aan wat goed, gewenst en waardevol is.
- Ze fungeren als oriëntatiepunten voor ons handelen en ze zijn onmisbaar bij het
beoordelen en rechtvaardigen van gedrag
- Voorbeelden: eerlijkheid, betrouwbaarheid, rechtvaardigheid, solidariteit, respect,
hoffelijkheid
- Vaak positief geformuleerd, abstract, open en algemeen
- Waarden hebben normen nodig om concreet te maken welk gedrag wenselijk is.
,Normen:
- Ze geven veel duidelijker grenzen aan. Zijn gesloten en specifiek.
- Vaak negatief geformuleerd.
- Ze bepalen specifiek welke gedragingen wel of niet mogen.
- Normen zonder waarden zijn echter waardeloze normen.
4.4 Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA)
De VGBA geeft de accountant een handvat bij het oplossen van ethische vraagstukken
en bevat de waarden van het accountantsberoep.
Structuur
Het uitgangspunt van de VGBA is dat een accountant optreedt in het algemeen belang en
daarin zijn verantwoordelijkheid neemt.
De VGBA bevat een aantal fundamentele beginselen die voor elke accountant gelden:
1. Professionaliteit: De accountant onthoudt zich van elk handelen of nalaten
waarvan hij weet of behoort te weten dat dit het accountantsberoep in diskrediet
brengt of kan brengen. Voort verplicht dit beginsel: De accountant die vermoed
dat de organisatie waarbij hij werkzaam is dan wel waaraan hij is verbonden wet-
en regelgeving niet naleeft, treft een redelijkerwijs te nemen maatregel.
2. Integriteit: De accountant treedt eerlijk en oprecht op. Dit beginsel omvat ook
dat een accountant zich niet mag laten beïnvloeden door geschenken of
gastvrijheid te accepteren of deze aan derden aan te bieden.
3. Objectiviteit: De accountant laat zich bij zijn afwegingen niet ongepast
beïnvloeden. De accountant vermijdt iedere situatie die zijn professionele
oordeelsvorming op een ongepaste wijze beïnvloed. (Bijv. vooroordeel of door
belangenverstrengeling)
4. Vakbekwaamheid en zorgvuldigheid: De accountant houdt zijn
vakbekwaamheid op het niveau dat is vereist om een professionele dienst op een
adequate wijze te kunnen verlenen. Hierbij moet de accountant ervoor zorgdragen
dat hij de relevante wet- en regelgeving toepast en de professionele dienst
nauwgezet, grondig en tijdig uitvoert. Ook is hij verantwoordelijk dat zijn team
over de juiste deskundigheid en middelen beschikt en dat er adequate toezicht op
de werkzaamheden zal worden uitgevoerd, inclusief de beoordeling van de
uitgevoerde werkzaamheden.
5. Vertrouwelijkheid: De accountant die de beschikking krijgt over gegevens of
inlichtingen waarvan hij het vertrouwelijke karakter kent of redelijkerwijs moet
vermoeden is verplicht tot geheimhouding van die gegevens of inlichtingen, met
uitzondering van voor zover hij verplicht of bevoegd is de informatie te
verstrekken
Geheimhoudingsplicht van de accountant
Een accountant moet uiterst zorgvuldig omgaan met informatie die hij tijdens zijn werk
krijgt.
- Alleen delen met toestemming: Informatie mag alleen aan derden worden
verstrekt voor een specifiek doel én alleen als de organisatie waarvoor hij werkt
(of gewerkt heeft) daar schriftelijk toestemming voor geeft.
- Geen eigen voordeel: De accountant mag vertrouwelijke informatie nooit
gebruiken om zichzelf of anderen te bevoordelen.
- Brede reikwijdte: De geheimhoudingsplicht geldt ook voor informatie van een
potentiële opdrachtgever of werkgever. Zelfs als de accountant stopt met zijn
werk als accountant, blijft hij gebonden aan vertrouwelijkheid.
- Bij twijfel: belangenafweging
Voordat hij vertrouwelijke informatie eventueel bekendmaakt, moet de accountant
altijd zorgvuldig afwegen:
o Welke belangen spelen voor alle betrokkenen, inclusief derden?
o Hoe groot is de kans dat iemand schade lijdt door openbaarmaking?
o Beschik ik over alle relevante informatie en is die goed onderbouwd?
, o Wat is de juiste manier van communiceren in dit geval?
- Uitzonderingen: Geheimhouding geldt niet altijd. De accountant moet informatie
wél delen wanneer er een wettelijke of beroepsmatige plicht bestaat.
Belangrijk: De Hoge Raad heeft bepaald dat accountants geen
verschoningsrecht hebben in strafrechtelijke en civielrechtelijke procedures. Het belang
van een goede rechtsgang weegt hier zwaarder dan de geheimhoudingsplicht.
4.5 Soorten ethische vraagstukken
Ethiek is twee keer nadenken: oftewel: wat zijn mijn argumenten om dit te doen en zijn
dit goede argumenten?
De accountant heeft twee belangrijke ijkpunten om die tweede vraag te beantwoorden:
1. Houd ik voldoende rekening met de belangen, de rechten en het welzijn van alle
belanghebbenden? (Verwijst naar de algemene functie van ethiek: vreedzaam
samenleven en vruchtbaar samenwerken mogelijk maken)
2. Past dit bij de fundamentele beginselen van de accountancy, bij de regels,
richtlijnen, wetten en andere bindende voorschriften van het beroep? (Verwijst
meer specifiek naar de waarden en normen van het beroep)
Ethiek is meer dan alleen nadenken, je moet het ook doen: in meer abstracte zin kan
worden gesteld dat de accountant zorgvuldig, uitlegbaar en standvastig dient te handelen
- Zorgvuldig: betekent dat accountants steeds opnieuw kritisch en systematisch
reflecteren op hun kernverantwoordelijkheden en zichzelf voortdurend vragen
stellen als: Hoe doe ik mijn werk goed? Doe ik recht aan de situatie? Houd ik in
voldoende mate rekening met de belangen, de rechten en het welzijn van alle
belanghebbenden?
- Uitlegbaar: betekent dat accountants kunnen aangeven hoe hun handelen past
bij de fundamentele beginselen, bij de regels, richtlijnen, wetten en andere
bindende voorschriften van het beroep.
- Standvastig: betekent dat accountants hun rug recht houden bij bedreigingen;
dat ze niet onverantwoord handelen omdat dit de weg van de minste weerstand
zou zijn.
Er is in ieder geval sprake van een ethisch vraagstuk:
- Wanneer een beslissing of een handeling gevolgen heeft voor de belangen, de
rechten en het welzijn van anderen; of
- Wanneer een beslissing of handeling een bijdrage levert of juist afbreuk doet aan
het vertrouwen van derden in de accountant
Bedreigingen
Er is sprake van een bedreiging wanneer de accountant weet wat ethisch geboden is,
maar er een verleiding bestaat om iets anders te doen.
Bedreigingen kunnen hun oorsprong vinden in mensen zelf (bijv. hoogmoed of egoïsme),
maar kunnen ook van buitenaf komen.
In de VGBA worden de volgende categorieën bedreigingen genoemd:
1. Bedreiging als gevolg van eigenbelang - Ontstaat uit een financieel of ander
belang van de accountant dan wel van een gezinslid of een naaste verwant van
hem
2. Bedreiging als gevolg van zelftoetsing - Ontstaat indien de accountant zijn
eigen werkzaamheden of het resultaat daarvan beoordeelt
3. Bedreiging als gevolg van belangenbehartiging - Ontstaat indien de
accountant op een zodanige wijze een standpunt verdedigt dat zijn objectiviteit in
het gedrang komt.
4. Bedreiging als gevolg van vertrouwdheid - Ontstaat indien er een nauwe
band bestaat tussen de accountant en zijn opdrachtgever of indien de accountant
te veel sympathie koestert voor de belangen van een ander.
