Samenvatting JBD 1
Hoofdstuk 1.3
Hoe ziet het BW eruit?
- Boek 1: natuurlijke personen
- Boek 2: rechtspersonen
- Boek 3: vermogensrecht in het algemeen
- Boek 4: erfrecht
- Boek 5: zakelijke rechten
- Boek 6: verbintenissen in het algemeen
- Boek 7: bijzondere overeenkomsten
- Boek 8: verkeersmiddelen en vervoer
- Boek 10: internationaal privaatrecht
Goederenrecht
Hoofdstuk 2: absolute rechten op goederen
Art. 5:1 lid 1 van het BW, omschrijft eigendom (van een zaak) als het meest
omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben. Lid 2 geeft aan dat
de eigenaar recht heeft op het vrije genot van de zaak (mits dit gebruik niet
strijdt met rechten van anderen en op de wettelijke voorschriften en regels van
ongeschreven recht gegronde beperkingen daarbij in acht worden genomen) en
hij anderen van dit genot kan buitensluiten. De eigenaar kan ook anderen het
genot van de zaak toestaan. Hij kan hier wat voor vragen of hij kan dit ook gratis
(juridische benaming: om niet) verschaffen.
Alleen de eigenaar kan iemand anders tot eigenaar van een zaak maken. Ook het
recht te beschikken over datgene waarvan men eigenaar is, kan men door een
ander laten uitoefenen. (Bijvoorbeeld een galeriehouder een schilderij voor je
laten kopen omdat je er zelf geen verstand van hebt).
De eigenaar die zijn eigendomsbevoegdheden op zodanige wijze uitoefent dat
tegenover zijn belang een onevenredig grote schade bij een ander staat, schendt
een betamelijkheidsregel, die misbruik van eigendomsrecht oplevert. Art. 3::13
lid 1 geeft aan algemene bepaling met betrekking tot misbruik van bevoegdheid:
‘Degene aan wie een bevoegdheid toekomt, kan haar niet inroepen, voor zover
hij haar misbruikt.’ Lid 2 heeft nog wat voorbeelden: ‘Een bevoegdheid kan onder
meer worden misbruikt door haar uit te oefenen (1) met geen ander doel dan een
ander te schaden of (2) met een ander doel dan waarvoor zij is verleend of (3)
ingeval men, in aanmerking nemende de onevenredigheid tussen het belang bij
de uitoefening had kunnen komen.
Bij hinder gaat het erom dat de een de ander zodanig in de uitoefening van
diens subjectieve recht belemmert, dat die ander dat niet hoeft te accepteren.
(Overlast van een eigenaar van een erf door die van een nabij gelegen erg, 5:37).
Misbruik van eigendomsrecht en hinder kunnen ook een onrechtmatige daad
worden (6:162).
Eigendomsrecht is een absoluut recht: kan tegenover iedereen gehandhaafd
worden.
Zaakgevolg/doit de suite. Art 5:2 geeft de eigenaar de bevoegdheid zijn zaak
van eenieder die haar zonder recht houdt, op te eisen.
, Het objectieve recht verschaft aan de eigenaar het subjectieve recht (de
bevoegdheid) om over de aan hem toebehorende zaak te beschikken en daarvan
met uitsluiting van anderen gebruik te maken.
Het recht van de eigenaar is een vermogensrecht. Zowel het recht van de
eigneaar als het recht van de schuldeiser zijn (subjectieve) vermogensrechten.
Vermogensrechten zijn kort gezegd op geld waardeerbare rechten, althans
rechten die in de economische sfeer liggen. Art. 3:6.
Eigendom is (1) een absoluut subjectief recht, daarnaast is het (2) een
vermogensecht en tot slot heeft het (3) een zaak tot object. Een subjectief recht
dat deze drie kenmerken vertoont, heet zakelijk recht.
Zaak
Eigendom is een absoluut recht dat een zaak als object heeft. Art. 3:2 definieert
zaken als de voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten. Het woord
zaak hoort bij het begrip goed, in art. 3:1: goederen zijn alle zaken en alle
vermogensrechten.
Beperkte rechten die geen zakelijke rechten zijn
- Vruchtgebruik: Art. 3:201
Het recht om goederen die aan een ander toebehoren, te gebruiken en daarvan
de vruchten te en genieten. Ook wanneer het op een ander goed dan een zaak is
gevestigd, is het een absoluut werkend vermogensrechten.
- Pand en hypotheek: art. 3:228
Dit artikel verklaart in beginsel alle goederen (dus niet alleen zaken) vatbaar voor
de vestiging van een recht van pand hetzij van hypotheek. Hiermee in
overeenstemming definieert art. 3:227 het recht van pand en recht van
hypotheek als een beperkt recht op een goed.
Beperkt recht op een goed heeft absolute werking
- Zaaksgevolg/droit de suite
Het absolute karakter komt onder andere tot uiting wanneer de rechthebbende
zijn met het beperkte recht bezwaarde goed vervreemdt. Hij kan nog slechts over
het goed beschikken waarop een tegen derden werkend recht rust. Aldus
verkrijgt de ander het goed waarop een recht van drukt dat ook tegen hem
werkt. Het beperkte recht volgt dus het goed. Van oudsher spreekt men echter
niet van ‘goedsgevolg’, maar van ‘zaaksgevolg’. Het werkt ook teen opvolgende
verkrijgers van het met het beperkte recht bezwaarde goed.
- Sepatatist in faillissement/droit de préférence
Het absolute karakter van het beperkte recht komt ook tot uiting indien de
rechthebbende op het goed in staat van faillissement komt te verkeren. De
beperkt gerechtigde kan als separatist zijn recht blijven uitoefenen.
Bij conflict tussen beperkte rechten gaat het oudere voor jongere: prioriteitsregel.
Hoofdstuk 1.3
Hoe ziet het BW eruit?
- Boek 1: natuurlijke personen
- Boek 2: rechtspersonen
- Boek 3: vermogensrecht in het algemeen
- Boek 4: erfrecht
- Boek 5: zakelijke rechten
- Boek 6: verbintenissen in het algemeen
- Boek 7: bijzondere overeenkomsten
- Boek 8: verkeersmiddelen en vervoer
- Boek 10: internationaal privaatrecht
Goederenrecht
Hoofdstuk 2: absolute rechten op goederen
Art. 5:1 lid 1 van het BW, omschrijft eigendom (van een zaak) als het meest
omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben. Lid 2 geeft aan dat
de eigenaar recht heeft op het vrije genot van de zaak (mits dit gebruik niet
strijdt met rechten van anderen en op de wettelijke voorschriften en regels van
ongeschreven recht gegronde beperkingen daarbij in acht worden genomen) en
hij anderen van dit genot kan buitensluiten. De eigenaar kan ook anderen het
genot van de zaak toestaan. Hij kan hier wat voor vragen of hij kan dit ook gratis
(juridische benaming: om niet) verschaffen.
Alleen de eigenaar kan iemand anders tot eigenaar van een zaak maken. Ook het
recht te beschikken over datgene waarvan men eigenaar is, kan men door een
ander laten uitoefenen. (Bijvoorbeeld een galeriehouder een schilderij voor je
laten kopen omdat je er zelf geen verstand van hebt).
De eigenaar die zijn eigendomsbevoegdheden op zodanige wijze uitoefent dat
tegenover zijn belang een onevenredig grote schade bij een ander staat, schendt
een betamelijkheidsregel, die misbruik van eigendomsrecht oplevert. Art. 3::13
lid 1 geeft aan algemene bepaling met betrekking tot misbruik van bevoegdheid:
‘Degene aan wie een bevoegdheid toekomt, kan haar niet inroepen, voor zover
hij haar misbruikt.’ Lid 2 heeft nog wat voorbeelden: ‘Een bevoegdheid kan onder
meer worden misbruikt door haar uit te oefenen (1) met geen ander doel dan een
ander te schaden of (2) met een ander doel dan waarvoor zij is verleend of (3)
ingeval men, in aanmerking nemende de onevenredigheid tussen het belang bij
de uitoefening had kunnen komen.
Bij hinder gaat het erom dat de een de ander zodanig in de uitoefening van
diens subjectieve recht belemmert, dat die ander dat niet hoeft te accepteren.
(Overlast van een eigenaar van een erf door die van een nabij gelegen erg, 5:37).
Misbruik van eigendomsrecht en hinder kunnen ook een onrechtmatige daad
worden (6:162).
Eigendomsrecht is een absoluut recht: kan tegenover iedereen gehandhaafd
worden.
Zaakgevolg/doit de suite. Art 5:2 geeft de eigenaar de bevoegdheid zijn zaak
van eenieder die haar zonder recht houdt, op te eisen.
, Het objectieve recht verschaft aan de eigenaar het subjectieve recht (de
bevoegdheid) om over de aan hem toebehorende zaak te beschikken en daarvan
met uitsluiting van anderen gebruik te maken.
Het recht van de eigenaar is een vermogensrecht. Zowel het recht van de
eigneaar als het recht van de schuldeiser zijn (subjectieve) vermogensrechten.
Vermogensrechten zijn kort gezegd op geld waardeerbare rechten, althans
rechten die in de economische sfeer liggen. Art. 3:6.
Eigendom is (1) een absoluut subjectief recht, daarnaast is het (2) een
vermogensecht en tot slot heeft het (3) een zaak tot object. Een subjectief recht
dat deze drie kenmerken vertoont, heet zakelijk recht.
Zaak
Eigendom is een absoluut recht dat een zaak als object heeft. Art. 3:2 definieert
zaken als de voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten. Het woord
zaak hoort bij het begrip goed, in art. 3:1: goederen zijn alle zaken en alle
vermogensrechten.
Beperkte rechten die geen zakelijke rechten zijn
- Vruchtgebruik: Art. 3:201
Het recht om goederen die aan een ander toebehoren, te gebruiken en daarvan
de vruchten te en genieten. Ook wanneer het op een ander goed dan een zaak is
gevestigd, is het een absoluut werkend vermogensrechten.
- Pand en hypotheek: art. 3:228
Dit artikel verklaart in beginsel alle goederen (dus niet alleen zaken) vatbaar voor
de vestiging van een recht van pand hetzij van hypotheek. Hiermee in
overeenstemming definieert art. 3:227 het recht van pand en recht van
hypotheek als een beperkt recht op een goed.
Beperkt recht op een goed heeft absolute werking
- Zaaksgevolg/droit de suite
Het absolute karakter komt onder andere tot uiting wanneer de rechthebbende
zijn met het beperkte recht bezwaarde goed vervreemdt. Hij kan nog slechts over
het goed beschikken waarop een tegen derden werkend recht rust. Aldus
verkrijgt de ander het goed waarop een recht van drukt dat ook tegen hem
werkt. Het beperkte recht volgt dus het goed. Van oudsher spreekt men echter
niet van ‘goedsgevolg’, maar van ‘zaaksgevolg’. Het werkt ook teen opvolgende
verkrijgers van het met het beperkte recht bezwaarde goed.
- Sepatatist in faillissement/droit de préférence
Het absolute karakter van het beperkte recht komt ook tot uiting indien de
rechthebbende op het goed in staat van faillissement komt te verkeren. De
beperkt gerechtigde kan als separatist zijn recht blijven uitoefenen.
Bij conflict tussen beperkte rechten gaat het oudere voor jongere: prioriteitsregel.
