Oefenvragen tentamen
Leerdoelen:
-Kennis nemen van benaderingen en leerstukken in de complexiteitstheorie van de publieke sector
ter verklaring van succes en falen van grootschalige beleidsprogramma’s
-Het kunnen toepassen van deze leerstukken door het maken van een complexiteitsanalyse
-Kennis nemen van benaderingen van uitvoeringsgericht (her) beleidsontwerpen en ermee
samenhangende leerstukken als ketenvorming en -omkering en coproductie in netwerken
-Kennis nemen van benaderingen van regievoering en meta-governance in netwerken en ke-tens en
ermee samenhangende leerstukken
-Het toepassen van de leerstukken door analyses van keten- en regievraagstukken te maken
-Het kunnen reflecteren over sterke en zwakke kanten van de gepresenteerde benaderingen
Hoe ziet het tentamen eruit:
Opbouw:
-6 vragen – gemiddeld 3 deelvragen per vraag; 3 vragen Teisman: Elke vraag aandacht voor een van
de artikelen en 3 vragen Bekkers
Vraagstelling:
-Kennisvragen
-Inzichtsvragen (uitleggen, beargumenteren)
-Toepassingsvragen (illustreren)
(-Reproduceren, begrijpen en ermee iets kunnen doen)
-Verdeel je tijd goed
Vragen:
College 1:
College 2
College 3
College 4
College 5
College 6
College 7
College 8
,Belangrijk:
College 1: De publieke sector als complex systeem
Artikel Complex and Hybrid Administration van Christanen en Laegreid:
-Organisaties als zodanig zijn al complexe systemen: Bij oprichting hadden ze misschien een
eenduidige structuur
-Sedimentatieproces: Er komen steeds nieuwe laagjes/ paradigma’s/ ideeen van sturing bij. Dit wordt
over de eenduidige beginstructuur geplakt, zonder dat de oude structuur verdwijnt.
-Vraag op tentamen: Wat wordt bedoeld met gesedimenteerde complexiteit
-Essentie van artikel: Organisaties zijn zelf intern inconsistent; ze zijn zelf al een complex systeem met
verschillende elementen subsystemen binnen de organisatie werkzaam: sommige afdelingen of
subelementen zijn in een zogenoemde ‘eerste laag van denken’ ontstaan en andere afdelingen in een
tweede of derde laag zijn ontstaan. -> Ze zijn te beschouwen als subelementen van een groter
complex systeem. Daardoor kunnen ze ook door de complexiteitstheorie bestudeert worden.
-Eerste dimensie van complexiteit: Organisatie als complex systeem
, College 2: Adaptieve systemen en ‘boundary (re)judgement’
Tentamenvraag: Waarom kiest Cilliers ervoor om grenzen centraal te stellen in zijn artikel, en wat is
zijn oordeel over de vraag of er grenzen zijn in complexe systemen, en wat je daarmee zou moeten
doen?
Antwoord: Organisations do have boundaries, and these boundaries play an important role in
determining the identity of the organisation. However, boundaries are not clearly defined in their
nature or their place. The vitality of an organisation will be improved if we do not try too hard to
define or fix its boundaries, but allow for their constant renegotiation.
‘’ Before turning to how boundaries and hierarchies make the limitations of our models of complexity
explicit’’
--
Churchman: Ik wil begrijpen hoe die systemen zich ontwikkelen door te leren. Hier komt al naar
voren van in plaats van een foto nemen en die analyseren (momentopname) een ‘film’ maken
-Ook de vraag van: wat zijn systeemgrenzen en bestaan die wel (Tentamenvraag: ‘’daar krijgen jullie
ook, op een of andere manier wat vragen over’’)
--
Voorbeeldvraag: Wat is de essentie van het werk van Checkland en waarin onderscheid hij zich van
een aantal andere theoretische benaderingen?
Antwoord:
Checkland (interessant om twee dingen):
.1 Soft Systems Methodology: Je kunt het system niet kennen als je erbuiten blijft (omdat het gaat
over de interactie en omdat het gaat over de communicatie uitwisseling). Dit is tegenstrijdig met de
andere wetenschappers, die zeggen dat je op basis van analytisch denken iets kunt zeggen over het
systeem
.2 Action research: Hierbij ga je IN het systeem en kijkt terwijl je IN het systeem zit, hoe dit
functioneert
-‘’Instead, they are based on experiential learning about what the right courses of action could be.
The focus on interpretation, meaning and insight through action led Checkland to dub his approach
‘soft
systems methodology’.
-’’To Checkland, systems shouldn’t be researched as if they are tangible things ‘out there’. Instead,
they should be understood through the researcher’s action.‘’
--
Niklas Luhmann; Autopoësis (zelf-referentialiteit)
-Veranderingen in de context worden zo geïnterpreteerd dat het systeem kan doorgaan met wat het
doet. (Je goed nog wel de dingen goed, maar niet meer de goede dingen)
--
Complexiteitstheorie stelt context centraal:
-Fitness landscape: landschap waarin verschillende actoren zich bewegen. Naar gelang de
veranderingen in het landschap verandert ook de effectiviteit van gedrag van verschillende partijen
Leerdoelen:
-Kennis nemen van benaderingen en leerstukken in de complexiteitstheorie van de publieke sector
ter verklaring van succes en falen van grootschalige beleidsprogramma’s
-Het kunnen toepassen van deze leerstukken door het maken van een complexiteitsanalyse
-Kennis nemen van benaderingen van uitvoeringsgericht (her) beleidsontwerpen en ermee
samenhangende leerstukken als ketenvorming en -omkering en coproductie in netwerken
-Kennis nemen van benaderingen van regievoering en meta-governance in netwerken en ke-tens en
ermee samenhangende leerstukken
-Het toepassen van de leerstukken door analyses van keten- en regievraagstukken te maken
-Het kunnen reflecteren over sterke en zwakke kanten van de gepresenteerde benaderingen
Hoe ziet het tentamen eruit:
Opbouw:
-6 vragen – gemiddeld 3 deelvragen per vraag; 3 vragen Teisman: Elke vraag aandacht voor een van
de artikelen en 3 vragen Bekkers
Vraagstelling:
-Kennisvragen
-Inzichtsvragen (uitleggen, beargumenteren)
-Toepassingsvragen (illustreren)
(-Reproduceren, begrijpen en ermee iets kunnen doen)
-Verdeel je tijd goed
Vragen:
College 1:
College 2
College 3
College 4
College 5
College 6
College 7
College 8
,Belangrijk:
College 1: De publieke sector als complex systeem
Artikel Complex and Hybrid Administration van Christanen en Laegreid:
-Organisaties als zodanig zijn al complexe systemen: Bij oprichting hadden ze misschien een
eenduidige structuur
-Sedimentatieproces: Er komen steeds nieuwe laagjes/ paradigma’s/ ideeen van sturing bij. Dit wordt
over de eenduidige beginstructuur geplakt, zonder dat de oude structuur verdwijnt.
-Vraag op tentamen: Wat wordt bedoeld met gesedimenteerde complexiteit
-Essentie van artikel: Organisaties zijn zelf intern inconsistent; ze zijn zelf al een complex systeem met
verschillende elementen subsystemen binnen de organisatie werkzaam: sommige afdelingen of
subelementen zijn in een zogenoemde ‘eerste laag van denken’ ontstaan en andere afdelingen in een
tweede of derde laag zijn ontstaan. -> Ze zijn te beschouwen als subelementen van een groter
complex systeem. Daardoor kunnen ze ook door de complexiteitstheorie bestudeert worden.
-Eerste dimensie van complexiteit: Organisatie als complex systeem
, College 2: Adaptieve systemen en ‘boundary (re)judgement’
Tentamenvraag: Waarom kiest Cilliers ervoor om grenzen centraal te stellen in zijn artikel, en wat is
zijn oordeel over de vraag of er grenzen zijn in complexe systemen, en wat je daarmee zou moeten
doen?
Antwoord: Organisations do have boundaries, and these boundaries play an important role in
determining the identity of the organisation. However, boundaries are not clearly defined in their
nature or their place. The vitality of an organisation will be improved if we do not try too hard to
define or fix its boundaries, but allow for their constant renegotiation.
‘’ Before turning to how boundaries and hierarchies make the limitations of our models of complexity
explicit’’
--
Churchman: Ik wil begrijpen hoe die systemen zich ontwikkelen door te leren. Hier komt al naar
voren van in plaats van een foto nemen en die analyseren (momentopname) een ‘film’ maken
-Ook de vraag van: wat zijn systeemgrenzen en bestaan die wel (Tentamenvraag: ‘’daar krijgen jullie
ook, op een of andere manier wat vragen over’’)
--
Voorbeeldvraag: Wat is de essentie van het werk van Checkland en waarin onderscheid hij zich van
een aantal andere theoretische benaderingen?
Antwoord:
Checkland (interessant om twee dingen):
.1 Soft Systems Methodology: Je kunt het system niet kennen als je erbuiten blijft (omdat het gaat
over de interactie en omdat het gaat over de communicatie uitwisseling). Dit is tegenstrijdig met de
andere wetenschappers, die zeggen dat je op basis van analytisch denken iets kunt zeggen over het
systeem
.2 Action research: Hierbij ga je IN het systeem en kijkt terwijl je IN het systeem zit, hoe dit
functioneert
-‘’Instead, they are based on experiential learning about what the right courses of action could be.
The focus on interpretation, meaning and insight through action led Checkland to dub his approach
‘soft
systems methodology’.
-’’To Checkland, systems shouldn’t be researched as if they are tangible things ‘out there’. Instead,
they should be understood through the researcher’s action.‘’
--
Niklas Luhmann; Autopoësis (zelf-referentialiteit)
-Veranderingen in de context worden zo geïnterpreteerd dat het systeem kan doorgaan met wat het
doet. (Je goed nog wel de dingen goed, maar niet meer de goede dingen)
--
Complexiteitstheorie stelt context centraal:
-Fitness landscape: landschap waarin verschillende actoren zich bewegen. Naar gelang de
veranderingen in het landschap verandert ook de effectiviteit van gedrag van verschillende partijen
