Scheikunde vwo 4 Hoofdstuk 6 evenwichten
Basisstof 1 Evenwichtsreacties
Omkeerbare reacties: Een reactie die twee kanten op kan verlopen.
Aflopende reactie: De reactie gaat net zolang door tot een van de beginstoffen op is.
Evenwichtsreacties: De heengaande reactie verloopt precies even snel als de teruggaande reactie.
De concentraties van alle stoffen blijven constant bij een evenwichtsreactie.
Basisstof 2 Evenwichtsvoorwaarde
m Ag (g) + n B(g) q C(g) + r D(g)
Concentratiebreuk = Q = ([C]q x [D]r) / ([Ag]m x [B]n)
Alleen (g) of (aq) kunnen in concentratiebreuk, vaste stoffen hebben geen invloed op ligging
evenwicht.
- Hoge waarde Q evenwicht rechterkant.
- Lage waarde Q evenwicht linkerkant.
Evenwichtsvoorwaarde = K Verandert alleen bij temperatuur!! (tabel 51)
Q=K, mengsel in evenwicht.
Q > K, geen evenwicht, Q moet kleiner gemaakt worden. Noemer moet toenemen en teller moet
afnemen.
Q < K, geen evenwicht, Q moet groter gemaakt worden. Noemer moet afnemen en teller moet
toenemen.
K>> 1, evenwicht rechts. K<< 1, evenwicht links.
Insteltijd = ti = De tijd die verloopt tot het evenwicht is bereikt.
Basisstof 3 Bijzondere evenwichten
Verzadigde oplossing = Als de maximaal oplosbare hoeveelheid van een stof is bereikt.
Ks = Oplosbaarheidsproduct (tabel 46) (evenwicht van slecht oplosbare zouten)
Oplosbaarheid (tabel 45B)
Complexe ionen = ionen behalve met water ook met andere deeltjes complexen vormen.
Kv = Verdelingsevenwicht (2 fasen)
Basisstof 4 Beïnvloeding van evenwichten
Verschuiving van het evenwicht
- Als een evenwicht is verstoord, zal zich na verloop van tijd vanzelf een nieuw evenwicht
instellen.
Temperatuurverandering
- Bij temperatuurstijging verschuift het evenwicht naar de endotherme kant. Andere waarde K
ontstaat.
Concentratieverandering
- Bij verhoging van de concentratie van een van de stoffen aan een kant verschuift het
evenwicht naar een andere kant.
Volumeveranderingen bij gasevenwichten
- Bij volumevergroting of concentratieverlaging verschuift het gasevenwicht naar de kant van
de meeste deeltjes.
Volumeverandering bij een reactie in oplossing
Basisstof 1 Evenwichtsreacties
Omkeerbare reacties: Een reactie die twee kanten op kan verlopen.
Aflopende reactie: De reactie gaat net zolang door tot een van de beginstoffen op is.
Evenwichtsreacties: De heengaande reactie verloopt precies even snel als de teruggaande reactie.
De concentraties van alle stoffen blijven constant bij een evenwichtsreactie.
Basisstof 2 Evenwichtsvoorwaarde
m Ag (g) + n B(g) q C(g) + r D(g)
Concentratiebreuk = Q = ([C]q x [D]r) / ([Ag]m x [B]n)
Alleen (g) of (aq) kunnen in concentratiebreuk, vaste stoffen hebben geen invloed op ligging
evenwicht.
- Hoge waarde Q evenwicht rechterkant.
- Lage waarde Q evenwicht linkerkant.
Evenwichtsvoorwaarde = K Verandert alleen bij temperatuur!! (tabel 51)
Q=K, mengsel in evenwicht.
Q > K, geen evenwicht, Q moet kleiner gemaakt worden. Noemer moet toenemen en teller moet
afnemen.
Q < K, geen evenwicht, Q moet groter gemaakt worden. Noemer moet afnemen en teller moet
toenemen.
K>> 1, evenwicht rechts. K<< 1, evenwicht links.
Insteltijd = ti = De tijd die verloopt tot het evenwicht is bereikt.
Basisstof 3 Bijzondere evenwichten
Verzadigde oplossing = Als de maximaal oplosbare hoeveelheid van een stof is bereikt.
Ks = Oplosbaarheidsproduct (tabel 46) (evenwicht van slecht oplosbare zouten)
Oplosbaarheid (tabel 45B)
Complexe ionen = ionen behalve met water ook met andere deeltjes complexen vormen.
Kv = Verdelingsevenwicht (2 fasen)
Basisstof 4 Beïnvloeding van evenwichten
Verschuiving van het evenwicht
- Als een evenwicht is verstoord, zal zich na verloop van tijd vanzelf een nieuw evenwicht
instellen.
Temperatuurverandering
- Bij temperatuurstijging verschuift het evenwicht naar de endotherme kant. Andere waarde K
ontstaat.
Concentratieverandering
- Bij verhoging van de concentratie van een van de stoffen aan een kant verschuift het
evenwicht naar een andere kant.
Volumeveranderingen bij gasevenwichten
- Bij volumevergroting of concentratieverlaging verschuift het gasevenwicht naar de kant van
de meeste deeltjes.
Volumeverandering bij een reactie in oplossing
