Stappenplannen IPR
Inhoudsopgave
Bevoegdheid: welke rechter is bevoegd kennis te nemen van het geschil?......................................................2
Is Brussel I-bis van toepassing?........................................................................................................................2
Welke rechter is bevoegd op grond van Brussel I-bis?....................................................................................2
Welke rechter is bevoegd op grond van Rechtsvordering (Rv)?...........................................................................5
Verdrag van Lugano....................................................................................................................................... 6
Haags Forumkeuzeverdrag (HFV).................................................................................................................... 6
Haags Vertegenwoordigingsverdrag (HVV).........................................................................................................6
Toepasselijk recht.......................................................................................................................................... 7
Rome I-Verordening..............................................................................................................................................8
Is Rome I van toepassing?................................................................................................................................8
Wat is het toepasselijk recht op grond van Rome I?.......................................................................................8
Bijzondere bepalingen (artt. 5-8 Rome I).........................................................................................................9
Voorrangsregels en zwakke partijen (internationale arbeidsovereenkomst – art. 8 Rome 1)...........................11
Beperkingen op het toepasselijke recht (art. 3 en art. 9)..............................................................................11
Is Weens Koopverdrag van toepassing (WKV)?............................................................................................. 12
Week 5|Toepasselijk recht|Niet-contractuele verbintenissen.......................................................................14
Is Rome 2 van toepassing; oftewel stap 1: Wordt aan de toepassingsgebieden voldaan:............................14
Rome 2 is van toepassing; stap 2: Welk recht is van toepassing op grond van Rome 2................................14
Haags Productaansprakelijkheidsverdrag (HPV)............................................................................................16
Haags Verkeersongevallenverdrag (HVV)...................................................................................................... 17
Week 6|Toepasselijk recht van goederenrechtelijk regime............................................................................18
Erkenning en tenuitvoerleggingen van beslissingen......................................................................................19
Hoe kan je een buitenlands vonnis in Nederland ten uitvoer laten leggen?......................................................20
1
,Bevoegdheid: welke rechter is bevoegd kennis te nemen van het geschil?
Is Brussel I-bis van toepassing?
Rechter moet ambtshalve toetsen of deze bevoegd is (openbare orde) en dus of Brussel-I
bis van toepassing is?
1. Stap 1 Aan het materieel toepassingsgebied van Brussel I-bis wordt voldaan (art.
1)
Art. 1 “Brussel I-bis wordt toegepast in burgerlijke en handelszaken”
2. Stap 2 Aan het formeel toepassingsgebied wordt voldaan (art. 4-6)
Art. 4 “1. Brussel I -bis is van toepassing op internationale gevallen waarbij
de verweerder woonplaats heeft in EU-lidstaat”.
Indien verweerder geen woonplaats heeft in EU, wordt verwezen naar
nationaal recht (art. 6)
Woonplaats: Of een partij woonplaats heeft op het grondgebied van
lidstaat wordt vastgesteld door het gerecht waar de zaak aanhangig is
(art. 62)
Natuurlijk persoon art. 1:10 BW
Rechtspersonen en vennootschappen, art. 63 Brussel I-bis
3. Stap 3 Temporeel toepassingsgebied (art. 66 jo 81)
Art. 66 “1. Brussel I-bis is van toepassing op rechtsvorderingen die zijn
ingesteld / gerechtelijke schikkingen die zijn goedgekeurd op of na 15
januari 2015 (…)”.
Ratio: de verordening is van toepassing met ingang van 10 januari 2015
en rechtstreeks toepasselijk in de lidstaten overeenkomstig de
verdragen (art. 81).
Tussenconclusie: Brussel I-bis van toepassing
Welke rechter is bevoegd op grond van Brussel I-bis?
4. Stap 4 Er is sprake van een exclusief bevoegde rechter (art. 24)
Art. 24 “Ongeacht de woonplaats van partijen zijn bij uitsluiting bevoegd:
1. Voor zakelijke rechten op huur en verhuur, pacht en verpachting van
onroerende goederen: de gerechten van de lidstaat waar het onroerend
goed gelegen is.
2. Voor geldigheid, nietigheid en ontbinding van vennootschappen of
rechtspersonen (jo art. 63) met een plaats van vestiging in een lidstaat:
de gerechten van die lidstaat.
3. Voor geldigheid van inschrijvingen in openbare registers: de gerechten
van de lidstaat waar deze registers worden gehouden.
5. Stap 5 Bijzondere bevoegdheid geldt ten aanzien van zwakkere partijen in de zin
van afdeling 3, 4, 5
Afdeling 3: bevoegdheid in verzekeringszaken (artt. 10-16)
Afdeling 4: bevoegdheid voor door consumenten gesloten
overeenkomsten (artt. 17-19)
Voorwaarden:
1) Overeenkomst tussen een consument tegenover een
professionele partij
2) Er is sprake van een beschermde consument
3) Consument doet beroep op de bijzondere bevoegdheidsregeling
C-498/16 Schrems v. Facebook
Alleen de zwakkere partij kan een beroep doen op de bepaling
en niet de professionele partij.
2
, Welke rechter is bevoegd (art. 18): Consument kan zich wenden tot rechter in woonplaats
verweerder én in woonplaats van eigen woonplaats (dus van consument).
NB: indien wedderpartij niet in EU gevestigd is, ook eigen woonplaats consument (art.
6 lid 1 jo art. 18 lid 1).
Afdeling 5: bevoegdheid voor individuele verbintenissen uit
arbeidsovereenkomst
Voorwaarden:
1) Er is sprake vaneen arbeidsovereenkomst (art. 20)
C-47/14 - HvJ EU Holterman Ferho (r.o 39-41)
Van een arbeidsovereenkomst is sprake indien gedurende
bepaalde tijd prestaties voor en onder gezag van een ander
tegen beloning worden verricht (r.41). Bovendien moet sprake
zijn van een duurzame band met integratie van de werknemer
in organisatie van de werkgever (ondergeschiktheid) (r.39).
Welke rechter is bevoegd indien werknemer vordering instelt (art. 21):
1. Ten aanzien van werkgever met woonplaats in Verdragsluitende lidstaat (art. 21 lid 1
sub a of b)
a. Voor de gerechten waar werkgever (verweerder) woonplaats heeft (art. 21 lid 1
sub a); óf
b. Voor andere in andere lidstaat (art. 21 lid 1 sub b)
i) … Voor gerecht (van)waar werknemer gewoonlijk werkt.
ii) … Indien werknemer in verschillende landen werkt, voor het gerecht van de
plaats waar de vestiging zich bevindt (bevond) die de werknemer in dienst
heeft genomen
2. Ten aanzien van werkgever die woonplaats heeft op niet-Verdragslidstaat, kan deze
opgeroepen worden voor het gerecht van een lidstaat overeenkomstig art. 21 lid 1
sub b)
i) … Voor gerecht (van)waar werknemer gewoonlijk werkt.
ii) … Indien werknemer in verschillende landen werkt, voor het gerecht van de
plaats waar de vestiging zich bevindt (bevond) die de werknemer in dienst
heeft genomen
Welke rechter is bevoegd indien werkgever vordering instelt (art. 22): het gerecht van
de lidstaat waar
6. Stap 6 Is er sprake van een forumkeuze van partijen (art. 25)
1. Stap 1: Partijen kunnen slechts in hun forumkeuze een gerecht van
een LIDSTAAT overeenkomen (art. 25 lid 1), alleen dan is
Brussel I bis van toepassing.
2. Stap 2 Partijen kunnen een forumkeuze doen waarbij niet vereist is
dat partijen een band hebben met het gekozen forum.
3. Stap 3 In geval van samenloop van internationale regelingen:
1. Haags Forumkeuzeverdrag (M: art. 1 en 2, F: 3 sub a, T:
16 HFV),
Zie Haags Forumkeuzeverdrag Stappenplan
2. Brussel I-bis is van toepassing indien forumkeuze (art.
25) gemaakt is.
Op grond van art. 26 lid 6 HFV prevaleert Brussel I bis boven
Haags Forumkeuzeverdrag bij samenloop van internationale
regelingen.
UITZONDERING: HFV prevaleert boven Brussel Ibis
indien één EU-lidstaat is én andere niet EU-lidstaat +
verdragspartij van HFV.
3
Inhoudsopgave
Bevoegdheid: welke rechter is bevoegd kennis te nemen van het geschil?......................................................2
Is Brussel I-bis van toepassing?........................................................................................................................2
Welke rechter is bevoegd op grond van Brussel I-bis?....................................................................................2
Welke rechter is bevoegd op grond van Rechtsvordering (Rv)?...........................................................................5
Verdrag van Lugano....................................................................................................................................... 6
Haags Forumkeuzeverdrag (HFV).................................................................................................................... 6
Haags Vertegenwoordigingsverdrag (HVV).........................................................................................................6
Toepasselijk recht.......................................................................................................................................... 7
Rome I-Verordening..............................................................................................................................................8
Is Rome I van toepassing?................................................................................................................................8
Wat is het toepasselijk recht op grond van Rome I?.......................................................................................8
Bijzondere bepalingen (artt. 5-8 Rome I).........................................................................................................9
Voorrangsregels en zwakke partijen (internationale arbeidsovereenkomst – art. 8 Rome 1)...........................11
Beperkingen op het toepasselijke recht (art. 3 en art. 9)..............................................................................11
Is Weens Koopverdrag van toepassing (WKV)?............................................................................................. 12
Week 5|Toepasselijk recht|Niet-contractuele verbintenissen.......................................................................14
Is Rome 2 van toepassing; oftewel stap 1: Wordt aan de toepassingsgebieden voldaan:............................14
Rome 2 is van toepassing; stap 2: Welk recht is van toepassing op grond van Rome 2................................14
Haags Productaansprakelijkheidsverdrag (HPV)............................................................................................16
Haags Verkeersongevallenverdrag (HVV)...................................................................................................... 17
Week 6|Toepasselijk recht van goederenrechtelijk regime............................................................................18
Erkenning en tenuitvoerleggingen van beslissingen......................................................................................19
Hoe kan je een buitenlands vonnis in Nederland ten uitvoer laten leggen?......................................................20
1
,Bevoegdheid: welke rechter is bevoegd kennis te nemen van het geschil?
Is Brussel I-bis van toepassing?
Rechter moet ambtshalve toetsen of deze bevoegd is (openbare orde) en dus of Brussel-I
bis van toepassing is?
1. Stap 1 Aan het materieel toepassingsgebied van Brussel I-bis wordt voldaan (art.
1)
Art. 1 “Brussel I-bis wordt toegepast in burgerlijke en handelszaken”
2. Stap 2 Aan het formeel toepassingsgebied wordt voldaan (art. 4-6)
Art. 4 “1. Brussel I -bis is van toepassing op internationale gevallen waarbij
de verweerder woonplaats heeft in EU-lidstaat”.
Indien verweerder geen woonplaats heeft in EU, wordt verwezen naar
nationaal recht (art. 6)
Woonplaats: Of een partij woonplaats heeft op het grondgebied van
lidstaat wordt vastgesteld door het gerecht waar de zaak aanhangig is
(art. 62)
Natuurlijk persoon art. 1:10 BW
Rechtspersonen en vennootschappen, art. 63 Brussel I-bis
3. Stap 3 Temporeel toepassingsgebied (art. 66 jo 81)
Art. 66 “1. Brussel I-bis is van toepassing op rechtsvorderingen die zijn
ingesteld / gerechtelijke schikkingen die zijn goedgekeurd op of na 15
januari 2015 (…)”.
Ratio: de verordening is van toepassing met ingang van 10 januari 2015
en rechtstreeks toepasselijk in de lidstaten overeenkomstig de
verdragen (art. 81).
Tussenconclusie: Brussel I-bis van toepassing
Welke rechter is bevoegd op grond van Brussel I-bis?
4. Stap 4 Er is sprake van een exclusief bevoegde rechter (art. 24)
Art. 24 “Ongeacht de woonplaats van partijen zijn bij uitsluiting bevoegd:
1. Voor zakelijke rechten op huur en verhuur, pacht en verpachting van
onroerende goederen: de gerechten van de lidstaat waar het onroerend
goed gelegen is.
2. Voor geldigheid, nietigheid en ontbinding van vennootschappen of
rechtspersonen (jo art. 63) met een plaats van vestiging in een lidstaat:
de gerechten van die lidstaat.
3. Voor geldigheid van inschrijvingen in openbare registers: de gerechten
van de lidstaat waar deze registers worden gehouden.
5. Stap 5 Bijzondere bevoegdheid geldt ten aanzien van zwakkere partijen in de zin
van afdeling 3, 4, 5
Afdeling 3: bevoegdheid in verzekeringszaken (artt. 10-16)
Afdeling 4: bevoegdheid voor door consumenten gesloten
overeenkomsten (artt. 17-19)
Voorwaarden:
1) Overeenkomst tussen een consument tegenover een
professionele partij
2) Er is sprake van een beschermde consument
3) Consument doet beroep op de bijzondere bevoegdheidsregeling
C-498/16 Schrems v. Facebook
Alleen de zwakkere partij kan een beroep doen op de bepaling
en niet de professionele partij.
2
, Welke rechter is bevoegd (art. 18): Consument kan zich wenden tot rechter in woonplaats
verweerder én in woonplaats van eigen woonplaats (dus van consument).
NB: indien wedderpartij niet in EU gevestigd is, ook eigen woonplaats consument (art.
6 lid 1 jo art. 18 lid 1).
Afdeling 5: bevoegdheid voor individuele verbintenissen uit
arbeidsovereenkomst
Voorwaarden:
1) Er is sprake vaneen arbeidsovereenkomst (art. 20)
C-47/14 - HvJ EU Holterman Ferho (r.o 39-41)
Van een arbeidsovereenkomst is sprake indien gedurende
bepaalde tijd prestaties voor en onder gezag van een ander
tegen beloning worden verricht (r.41). Bovendien moet sprake
zijn van een duurzame band met integratie van de werknemer
in organisatie van de werkgever (ondergeschiktheid) (r.39).
Welke rechter is bevoegd indien werknemer vordering instelt (art. 21):
1. Ten aanzien van werkgever met woonplaats in Verdragsluitende lidstaat (art. 21 lid 1
sub a of b)
a. Voor de gerechten waar werkgever (verweerder) woonplaats heeft (art. 21 lid 1
sub a); óf
b. Voor andere in andere lidstaat (art. 21 lid 1 sub b)
i) … Voor gerecht (van)waar werknemer gewoonlijk werkt.
ii) … Indien werknemer in verschillende landen werkt, voor het gerecht van de
plaats waar de vestiging zich bevindt (bevond) die de werknemer in dienst
heeft genomen
2. Ten aanzien van werkgever die woonplaats heeft op niet-Verdragslidstaat, kan deze
opgeroepen worden voor het gerecht van een lidstaat overeenkomstig art. 21 lid 1
sub b)
i) … Voor gerecht (van)waar werknemer gewoonlijk werkt.
ii) … Indien werknemer in verschillende landen werkt, voor het gerecht van de
plaats waar de vestiging zich bevindt (bevond) die de werknemer in dienst
heeft genomen
Welke rechter is bevoegd indien werkgever vordering instelt (art. 22): het gerecht van
de lidstaat waar
6. Stap 6 Is er sprake van een forumkeuze van partijen (art. 25)
1. Stap 1: Partijen kunnen slechts in hun forumkeuze een gerecht van
een LIDSTAAT overeenkomen (art. 25 lid 1), alleen dan is
Brussel I bis van toepassing.
2. Stap 2 Partijen kunnen een forumkeuze doen waarbij niet vereist is
dat partijen een band hebben met het gekozen forum.
3. Stap 3 In geval van samenloop van internationale regelingen:
1. Haags Forumkeuzeverdrag (M: art. 1 en 2, F: 3 sub a, T:
16 HFV),
Zie Haags Forumkeuzeverdrag Stappenplan
2. Brussel I-bis is van toepassing indien forumkeuze (art.
25) gemaakt is.
Op grond van art. 26 lid 6 HFV prevaleert Brussel I bis boven
Haags Forumkeuzeverdrag bij samenloop van internationale
regelingen.
UITZONDERING: HFV prevaleert boven Brussel Ibis
indien één EU-lidstaat is én andere niet EU-lidstaat +
verdragspartij van HFV.
3
