Anatomie en fysiologie: H5 Temperatuurregeling
5.1 Lichaamstemperatuur
- bij de mens is de gemiddelde temperatuur in het lichaam ongeveer 37 graden
- bij deze temperatuur werken de organen het beste en verlopen de scheikundige reacties in je
lichaam veel sneller dan bij een lagere temperatuur
- in ons lichaam bestaat plaatselijke verschillen in temperatuur. Dit is afhankelijk van de mate van
doorbloeding en van de stofwisselingsactiviteiten ter plaatse
- in de lichaamskern (de hersenen en de organen in de romp) treffen we de lichaamstemperatuur
van 37 graden aan
- in de lichaamsschil (de huid en de ledematen) is de temperatuur lager, meestal 34 graden
- door rectale temperatuurmeting kun je de kerntemperatuur meten dankzij de vele bloedvaatjes en
de goed afgesloten holte
- ook het oor is een goede plaats om de temperatuur te meten. Het trommelvlies heeft namelijk een
bloedtoevoer die vergelijkbaar is met die van het regelcentrum voor de temperatuur in de hersenen
- metingen in de oksel (axillaire meting) of in de mondholte (oraal) zijn minder betrouwbaar
- de volgende factoren hebben invloed op de temperatuur
- het moment van de dag; ’s morgens bij het wakker worden is de temperatuur het laagst,
terwijl die ’s avonds het hoogst is. In de loop van de dag loopt de lichaamstemperatuur
geleidelijk op
- lichamelijke inspanningen; doordat de stofwisseling en de spierspanning (tonus) toenemen,
wordt de lichaamstemperatuur hoger
- bij vrouwen de menstruatiecyclus; het tijdstip van het vrijkomen van de eicel (de
ovulatie)gaat gepaard met een temperatuurverhoging van ongeveer 0,5 graden
- koortsverwekkende stoffen; er wordt gesproken over koorts met een temperatuur 38
graden of hoger is. Koorts wordt veroorzaakt door de invloed van giftige stoffen die bijv. ontstaan bij
infectieziekten en ontstekingen
5.2 Warmteproductie en warmte-afgifte
- de warmteproductie komt voornamelijk tot stand door de stofwisselingsprocessen in het lichaam
en door de werking van de spieren
- bij verbranding in de cellen wordt onder andere warmte geproduceerd. Deze warmte wordt
afgestaan aan het bloed. Het bloed stroomt naar alle onderdelen van het lichaam, waardoor de
warmte goed verdeeld wordt
- het bloed vervoert niet alleen allerlei stoffen door het lichaam, maar ook warmte
- wanneer de lichaamstemperatuur daalt, zal de warmteproductie verhoogd moeten worden en
dient tegelijkertijd de warmte-afgifte zoveel mogelijk beperkt te worden
- er vindt voortdurend warmte-afgifte plaats vanuit de kern naar de schil en vervolgens vanuit de
schil naar buiten
- het lichaam bezit een isolerende vetlaag in de vorm van het onderhuids bindweefsel, waardoor de
warmte-afgifte wordt beperkt
- met de kleding maken we rondom het lichaam een warmte-isolerende luchtlaag
- ons lichaam zelf beschikt over een regelcentrum dat automatisch reageert op een te hoge of op een
te lage lichaamstemperatuur. De registratie van de lichaamstemperatuur vindt daarbij plaats door de
warmte- en koudezintuigen heten thermozintuigen, zijn zeer gevoelig voor
temperatuurschommelingen
- de warmtezintuigen liggen verspreid in de huid. Liggen diep in de lederhuid. Vooral op de handen
en in het gezicht, maar liggen ook in het slijmvlies van de neusholte, de mondholte en de slokdarm
5.1 Lichaamstemperatuur
- bij de mens is de gemiddelde temperatuur in het lichaam ongeveer 37 graden
- bij deze temperatuur werken de organen het beste en verlopen de scheikundige reacties in je
lichaam veel sneller dan bij een lagere temperatuur
- in ons lichaam bestaat plaatselijke verschillen in temperatuur. Dit is afhankelijk van de mate van
doorbloeding en van de stofwisselingsactiviteiten ter plaatse
- in de lichaamskern (de hersenen en de organen in de romp) treffen we de lichaamstemperatuur
van 37 graden aan
- in de lichaamsschil (de huid en de ledematen) is de temperatuur lager, meestal 34 graden
- door rectale temperatuurmeting kun je de kerntemperatuur meten dankzij de vele bloedvaatjes en
de goed afgesloten holte
- ook het oor is een goede plaats om de temperatuur te meten. Het trommelvlies heeft namelijk een
bloedtoevoer die vergelijkbaar is met die van het regelcentrum voor de temperatuur in de hersenen
- metingen in de oksel (axillaire meting) of in de mondholte (oraal) zijn minder betrouwbaar
- de volgende factoren hebben invloed op de temperatuur
- het moment van de dag; ’s morgens bij het wakker worden is de temperatuur het laagst,
terwijl die ’s avonds het hoogst is. In de loop van de dag loopt de lichaamstemperatuur
geleidelijk op
- lichamelijke inspanningen; doordat de stofwisseling en de spierspanning (tonus) toenemen,
wordt de lichaamstemperatuur hoger
- bij vrouwen de menstruatiecyclus; het tijdstip van het vrijkomen van de eicel (de
ovulatie)gaat gepaard met een temperatuurverhoging van ongeveer 0,5 graden
- koortsverwekkende stoffen; er wordt gesproken over koorts met een temperatuur 38
graden of hoger is. Koorts wordt veroorzaakt door de invloed van giftige stoffen die bijv. ontstaan bij
infectieziekten en ontstekingen
5.2 Warmteproductie en warmte-afgifte
- de warmteproductie komt voornamelijk tot stand door de stofwisselingsprocessen in het lichaam
en door de werking van de spieren
- bij verbranding in de cellen wordt onder andere warmte geproduceerd. Deze warmte wordt
afgestaan aan het bloed. Het bloed stroomt naar alle onderdelen van het lichaam, waardoor de
warmte goed verdeeld wordt
- het bloed vervoert niet alleen allerlei stoffen door het lichaam, maar ook warmte
- wanneer de lichaamstemperatuur daalt, zal de warmteproductie verhoogd moeten worden en
dient tegelijkertijd de warmte-afgifte zoveel mogelijk beperkt te worden
- er vindt voortdurend warmte-afgifte plaats vanuit de kern naar de schil en vervolgens vanuit de
schil naar buiten
- het lichaam bezit een isolerende vetlaag in de vorm van het onderhuids bindweefsel, waardoor de
warmte-afgifte wordt beperkt
- met de kleding maken we rondom het lichaam een warmte-isolerende luchtlaag
- ons lichaam zelf beschikt over een regelcentrum dat automatisch reageert op een te hoge of op een
te lage lichaamstemperatuur. De registratie van de lichaamstemperatuur vindt daarbij plaats door de
warmte- en koudezintuigen heten thermozintuigen, zijn zeer gevoelig voor
temperatuurschommelingen
- de warmtezintuigen liggen verspreid in de huid. Liggen diep in de lederhuid. Vooral op de handen
en in het gezicht, maar liggen ook in het slijmvlies van de neusholte, de mondholte en de slokdarm
