College Beroerte
Brein
Ons brein is heel speciaal, het is ongeveer 2% van ons lichaamsgewicht maar gebruikt 15% van onze
cardiac output. Het brein kan alleen glucose gebruiken als energiebron, en er is geen opslag van
zuurstof of glucose. Het is dus afhankelijk van onze continue bloedtoevoer.
Vascularisatie
Het begint met de a. carotis communis en splitst zich in:
• a. carotis interna: via de schedel naar het brein. In het brein splitst het naar: anterior circulatie
o a. cerebri anterior (2x) (80%)
o a. cerebri media (2x)
• a. carotis externa: gaat naar je gezicht
De posterior circulatie (20%) begint met de a. vertebralis (2x) en gaat naar de schedel om samen de a.
basilaris te vormen. De a. basilaris splitst zich in:
• a. cerebri posterior
Er zijn nog takken van de posterior circulatie die o.a. naar het
cerebellum en hersenstam gaan zoals:
• a. cerebelli inferior posterior (PICA)
• a. cerebelli inferior anterior (AICA)
Cirkel van Willis
In het brein maken deze vaten een verbinding die samen de
cirkel van Willis. Omdat het een cirkel is, kunnen de vaten
elkaar helpen. De anterior circulatie wordt met de posterior
circulatie verbonden via:
• a. communicans anterior
• a. communicans posterior (2x)
Bloedtoevoer en lokalisatie
De a. cerebri media zorgt
voor het grootste deel
bloedtoevoer van het brein,
de cortex en buitenkant van
het brein.
• Zowel het gezicht
als de arm
bevinden zich aan
de buitenkant, dus
toevoer via de a.
cerebralis media.
De a. cerebri anterior zorgt voor het bloedtoevoer van het midden van het brein. Het
is het frontale deel van het binnenste gedeelte.
• Het been bevindt zich net aan de binnenkant, dus toevoer via de a. cerebralis
anterior.
1
,De primaire motor cortex bevindt zich in de frontale kwab, en de somatosensorische cortex in de
pariëtale kwab, net achter de primaire motor cortex. Er is een sulcus tussen deze cortici, de sulcus
centralis.
De a. cerebri posterior zorgt voor de bloedtoevoer van de occipitale
delen van het brein. De visuele cortex is gelokaliseerd in de occipitale
kwab.
De vertakkingen van de a. vertebralis/a. basilaris gaan naar de
hersenstam en het cerebellum.
Motoriek
Dit verloopt via de pyramidebanen: motor cortex → witte stof via
capsula interna, hersenstam → ruggenmerg.
Afasie
Er zijn meerdere taalgebieden in ons brein.
• Broca
o Frontale kwab
• Wernicke
o Temporale kwab
Het is gelokaliseerd aan de linkerkant van het brein. Bij uitvallen van
deze gebieden krijg je een taalstoornis: afasie.
Dwangstand
Er is een gebied in de frontale kwab, de frontale blikcentrum (2x).
Het frontale blikcentrum rechts zorgt dat je naar links kunt kijken.
Als je een laesie rechts hebt, dan kan je niet naar links kijken, met
als gevolg een dwangstand naar rechts.
Diepe kleine vaten
Er zijn diepe structuren zoals de basale ganglia, capsula interna die bloedtoevoer krijgen van kleine
vertakkingen van grote vaten. Als een van deze kleine diepe vaten geoccludeerd wordt, dan krijg je
een diepe, kleine infarct: lacunair infarct.
Als een lacunair infarct zich in de capsula interna bevindt, dan zal het leiden tot problemen met het
motorsysteem. Het gaat namelijk van de motor cortex via de capsula interna naar de hersenstam en
naar het ruggenmerg en uiteindelijk naar de spieren. Deze personen zullen een paralyse hebben.
2
,Als een lacunair infarct zich in de thalamus bevindt, dan zal het leiden tot problemen in je
sensorische systeem. Deze gaat namelijk langs de thalamus.
a. ophthalmica
De a. ophthalmica vertakt zich van de a. carotis interna, maar het gaat naar je oog. Als je een occlusie
hier hebt, dan krijg je een infarct van je oog: retinale infarct. Je kunt ook een TIA krijgen van je oog:
amaurosis fugax.
Collateralen
Het gebruik maken van de cirkel van Willis heet collateralisatie.
• Als er een occlusie is in je rechter a. carotis interna, dan betekent dat je
geen bloedtoevoer hebt naar je rechter a. cerebri media en anterior. Wat
er gaat gebeuren, dan zal bloedstroom vanuit de andere kant via de a.
communicans anterior terug naar je a. cerebri anterior en uiteindelijk
naar je a. cerebri media gaan (anterior circulatie).
• Er kan ook collateralisatie optreden in je posterior circulatie via de a.
communicans posterior.
Dit hoeft dus geen probleem te zijn, als je een goede Cirkel van Willis hebt. Je
zult echter een probleem hebben als een vat na de Cirkel van Willis
geoccludeerd is. Dan is er geen collateralisatie. Dit gebeurt bij een beroerte.
Beroerte
Een beroerte is ook wel een CVA (cerebrovasculair accident).
• Herseninfarct (ischemische beroerte): 80%
• Hersenbloeding (hemorrhagische beroerte): 15%
• Subarachnoïdale bloeding (5%)
Casus
• Man, 58 jaar
• Plots op de grond gevallen, kon niet opstaan
• Neurologisch onderzoek:
o Hoofd en ogen naar links gedraaid
▪ De frontale blikcentrum is getroffen.
gebieden die door a. cerebri
o Hemi-parese rechts gelaat en arm > been
media van bloed worden
▪ Het motorgebied is getroffen.
voorzien
o Motorische afasie
▪ Broca gebied is getroffen.
Er kan sprake zijn van een beroerte zijn (mogelijk een tumor).
Definitie
Een beroerte is een klinisch syndroom dat bestaat uit:
• Plots optredende symptomen (acuut!)
• Van focaal cerebraal functieverlies (op een bepaalde lokalisatie)
• Met een duur >24 uur
o <24 uur: TIA
• Waarbij de oorzaak een vasculaire origine heeft.
Focale symptomen passend bij een beroerte
• Halfzijdige verlamming: hemiparese
• Halfzijdige gevoelsstoornissen: hemi sensibele stoornis
3
, • Halfzijdig gezichtsvelduitval: hemianopsie
• Coördinatiestoornissen: ataxie
• Spraakstoornis: dysarthrie
• Taalstoornis: afasie
• Uitvoerstoornis: apraxie
• Halfzijdige aandachtsstoornis: neglect
Hemianopsie
Het zien wordt geregeld via de occipitale cortex. Je rechter gezichtsveld gaat naar het linkerdeel van
het retina van beide ogen. Het linkerdeel van het retina gaat naar je linker occipitale cortex.
Een hemianopsie rechts is dus een laesie in de linker occipitale cortex (voorzien van de linker a.
cerebri posterior).
Casus
• Man, 71 jaar
• Staat op een ochtend op uit bed en merkt dat hij niets ziet aan de rechterzijde (met beide
ogen). De volgende dag is het nog niet over.
o Plots, >24 uur
• Neurologisch onderzoek:
o Hemianopsie rechts
▪ Focaal cerebraal functieverlies
Ook hier kan er sprake zijn van een beroerte. We weten niet of dit ischemisch of hemorrhagisch is, dit
kunnen we niet van de buitenkant vertellen. De symptomen zijn namelijk exact hetzelfde.
4
Brein
Ons brein is heel speciaal, het is ongeveer 2% van ons lichaamsgewicht maar gebruikt 15% van onze
cardiac output. Het brein kan alleen glucose gebruiken als energiebron, en er is geen opslag van
zuurstof of glucose. Het is dus afhankelijk van onze continue bloedtoevoer.
Vascularisatie
Het begint met de a. carotis communis en splitst zich in:
• a. carotis interna: via de schedel naar het brein. In het brein splitst het naar: anterior circulatie
o a. cerebri anterior (2x) (80%)
o a. cerebri media (2x)
• a. carotis externa: gaat naar je gezicht
De posterior circulatie (20%) begint met de a. vertebralis (2x) en gaat naar de schedel om samen de a.
basilaris te vormen. De a. basilaris splitst zich in:
• a. cerebri posterior
Er zijn nog takken van de posterior circulatie die o.a. naar het
cerebellum en hersenstam gaan zoals:
• a. cerebelli inferior posterior (PICA)
• a. cerebelli inferior anterior (AICA)
Cirkel van Willis
In het brein maken deze vaten een verbinding die samen de
cirkel van Willis. Omdat het een cirkel is, kunnen de vaten
elkaar helpen. De anterior circulatie wordt met de posterior
circulatie verbonden via:
• a. communicans anterior
• a. communicans posterior (2x)
Bloedtoevoer en lokalisatie
De a. cerebri media zorgt
voor het grootste deel
bloedtoevoer van het brein,
de cortex en buitenkant van
het brein.
• Zowel het gezicht
als de arm
bevinden zich aan
de buitenkant, dus
toevoer via de a.
cerebralis media.
De a. cerebri anterior zorgt voor het bloedtoevoer van het midden van het brein. Het
is het frontale deel van het binnenste gedeelte.
• Het been bevindt zich net aan de binnenkant, dus toevoer via de a. cerebralis
anterior.
1
,De primaire motor cortex bevindt zich in de frontale kwab, en de somatosensorische cortex in de
pariëtale kwab, net achter de primaire motor cortex. Er is een sulcus tussen deze cortici, de sulcus
centralis.
De a. cerebri posterior zorgt voor de bloedtoevoer van de occipitale
delen van het brein. De visuele cortex is gelokaliseerd in de occipitale
kwab.
De vertakkingen van de a. vertebralis/a. basilaris gaan naar de
hersenstam en het cerebellum.
Motoriek
Dit verloopt via de pyramidebanen: motor cortex → witte stof via
capsula interna, hersenstam → ruggenmerg.
Afasie
Er zijn meerdere taalgebieden in ons brein.
• Broca
o Frontale kwab
• Wernicke
o Temporale kwab
Het is gelokaliseerd aan de linkerkant van het brein. Bij uitvallen van
deze gebieden krijg je een taalstoornis: afasie.
Dwangstand
Er is een gebied in de frontale kwab, de frontale blikcentrum (2x).
Het frontale blikcentrum rechts zorgt dat je naar links kunt kijken.
Als je een laesie rechts hebt, dan kan je niet naar links kijken, met
als gevolg een dwangstand naar rechts.
Diepe kleine vaten
Er zijn diepe structuren zoals de basale ganglia, capsula interna die bloedtoevoer krijgen van kleine
vertakkingen van grote vaten. Als een van deze kleine diepe vaten geoccludeerd wordt, dan krijg je
een diepe, kleine infarct: lacunair infarct.
Als een lacunair infarct zich in de capsula interna bevindt, dan zal het leiden tot problemen met het
motorsysteem. Het gaat namelijk van de motor cortex via de capsula interna naar de hersenstam en
naar het ruggenmerg en uiteindelijk naar de spieren. Deze personen zullen een paralyse hebben.
2
,Als een lacunair infarct zich in de thalamus bevindt, dan zal het leiden tot problemen in je
sensorische systeem. Deze gaat namelijk langs de thalamus.
a. ophthalmica
De a. ophthalmica vertakt zich van de a. carotis interna, maar het gaat naar je oog. Als je een occlusie
hier hebt, dan krijg je een infarct van je oog: retinale infarct. Je kunt ook een TIA krijgen van je oog:
amaurosis fugax.
Collateralen
Het gebruik maken van de cirkel van Willis heet collateralisatie.
• Als er een occlusie is in je rechter a. carotis interna, dan betekent dat je
geen bloedtoevoer hebt naar je rechter a. cerebri media en anterior. Wat
er gaat gebeuren, dan zal bloedstroom vanuit de andere kant via de a.
communicans anterior terug naar je a. cerebri anterior en uiteindelijk
naar je a. cerebri media gaan (anterior circulatie).
• Er kan ook collateralisatie optreden in je posterior circulatie via de a.
communicans posterior.
Dit hoeft dus geen probleem te zijn, als je een goede Cirkel van Willis hebt. Je
zult echter een probleem hebben als een vat na de Cirkel van Willis
geoccludeerd is. Dan is er geen collateralisatie. Dit gebeurt bij een beroerte.
Beroerte
Een beroerte is ook wel een CVA (cerebrovasculair accident).
• Herseninfarct (ischemische beroerte): 80%
• Hersenbloeding (hemorrhagische beroerte): 15%
• Subarachnoïdale bloeding (5%)
Casus
• Man, 58 jaar
• Plots op de grond gevallen, kon niet opstaan
• Neurologisch onderzoek:
o Hoofd en ogen naar links gedraaid
▪ De frontale blikcentrum is getroffen.
gebieden die door a. cerebri
o Hemi-parese rechts gelaat en arm > been
media van bloed worden
▪ Het motorgebied is getroffen.
voorzien
o Motorische afasie
▪ Broca gebied is getroffen.
Er kan sprake zijn van een beroerte zijn (mogelijk een tumor).
Definitie
Een beroerte is een klinisch syndroom dat bestaat uit:
• Plots optredende symptomen (acuut!)
• Van focaal cerebraal functieverlies (op een bepaalde lokalisatie)
• Met een duur >24 uur
o <24 uur: TIA
• Waarbij de oorzaak een vasculaire origine heeft.
Focale symptomen passend bij een beroerte
• Halfzijdige verlamming: hemiparese
• Halfzijdige gevoelsstoornissen: hemi sensibele stoornis
3
, • Halfzijdig gezichtsvelduitval: hemianopsie
• Coördinatiestoornissen: ataxie
• Spraakstoornis: dysarthrie
• Taalstoornis: afasie
• Uitvoerstoornis: apraxie
• Halfzijdige aandachtsstoornis: neglect
Hemianopsie
Het zien wordt geregeld via de occipitale cortex. Je rechter gezichtsveld gaat naar het linkerdeel van
het retina van beide ogen. Het linkerdeel van het retina gaat naar je linker occipitale cortex.
Een hemianopsie rechts is dus een laesie in de linker occipitale cortex (voorzien van de linker a.
cerebri posterior).
Casus
• Man, 71 jaar
• Staat op een ochtend op uit bed en merkt dat hij niets ziet aan de rechterzijde (met beide
ogen). De volgende dag is het nog niet over.
o Plots, >24 uur
• Neurologisch onderzoek:
o Hemianopsie rechts
▪ Focaal cerebraal functieverlies
Ook hier kan er sprake zijn van een beroerte. We weten niet of dit ischemisch of hemorrhagisch is, dit
kunnen we niet van de buitenkant vertellen. De symptomen zijn namelijk exact hetzelfde.
4
