Jeugdrecht
Op tentamen
1. Noem het artikel
2. Ga de vereiste af
3. Benoem alle dingen die jouw standpunt ondersteunen (dus bv bij ernstige bedreiging: psychische
problemen, weinig beschikbare moeder, geen toegang aan basisbehoeften)
4. Kom ook met een conclusie. Bv: omdat er aan alle vereisten is voldaan zal het verzoek van de
raad slagen.
Week 1:
Literatuur – hc 1
H1: Inleiding Jeugdrecht
Technisch doel recht: het ordenen van de samenleving en het geven van regels om conflicten te
voorkomen. Def. Recht vanuit het technische doel: het recht is een geheel van overheidsregels dat de
samenleving ordent.
Er zijn verschillende rechtsgebieden
Staatsrecht
- Geeft basisregels voor organisatie overheid > geeft organisatieplaatje van de overheid > schetst
de overheid ‘in ruste’
- Het beschrijft verschillende organen van overheid (bv gemeenteraad), hun onderlinge
verhoudingen en geeft regels voor de relatie tussen burger en overheid
- Gaat dus bv over positie koning, taken regering of rechten burgers in de staat.
- Belangrijkste wet op terrein van staatsrecht is de Grondwet
- Andere: provinciewet, gemeentewet, kieswet
Bestuursrecht
- Ook over overheid maar dan meer de overheid ‘in actie’.
- Geeft regels voor de bestuurstaak van de overheid, bv zorg voor het mileu, onderwijs, jeugdhulp
- Bij uitoefenen van bestuurstaak komt de overheid vaak met (de belangen van) burger in
aanraking > burgers die vergunning willen, uitkering aanvragen etc. Wat de overheid in dit soort
contacten met de burger wel of niet mag doen staat in het bestuursrecht.
- Het bestuursrecht biedt daarnaast ook mogelijkheden voor bezwaar en beroep voor burgers die
zich willen verzetten tegen handelingen/besluiten van overheid
- Belangrijke wet: algemene wet bestuursrecht (Awb)
- Anderen wetten die ingaan op een specifiek onderdeel van bestuurstaak van overheid: bv wet
milieubeheer, vreemdelingenwet, jeugdwet.
Strafrecht
- Dit recht beschrijft verboden gedragingen, zoals diefstal of moord
Alleen de gedragingen die de rechtsorde (rust/veiligheid in SL) zozeer schenden dat een
bestraffende reactie van de overheid moet volgen worden opgenomen in strafrecht
- Belangrijke boeken: Wetboek van strafrecht (Sr) > beschrijft strafbare feiten. En het Wetboek van
strafvordering (Sv) > beschrijft wat er gebeurt als er eenmaal een strafbaar feit is gepleegd
Burgerlijk recht
- Regelt rechtsverhoudingen tussen burgers onderling, kan zowel zakelijke relaties, als
familierechtelijke relaties etc. zijn.
- Burgerlijk recht bestaat uit 3 onderdelen: 1) personen en familierecht > ouderschap, gezag,
scheiding etc., 2) vermogensrecht > zakelijke relaties tussen personen, bv koop, huur, hypotheek,
3) rechtspersonenrecht > een rechtspersoon is een zelfstandige organisatie of onderneming (bv
1
, vennootschap, stichting of verenging). In dit recht wordt beschreven hoe deze organisaties
moeten worden opgericht, wie het voor het zeggen hebben etc.
- Belangrijke wetboeken in burgerlijk recht: Burgerlijk wetboek (BW) > rechten en plichten van
burgers voor personen/familierecht, vermogensrecht en rechtspersonenrecht & het Wetboek van
Burgerlijke rechtsvordering (Rv) > bevat het procesrecht met o.a. de gang van zaken tijdens een
burgerlijk proces.
Jeugdrecht > geheel van rechtsregels dat de positie van jeugdigen regelt.
- Heeft geen eigen rechtsgebied maar valt ook niet onder enkel één rechtsgebied
- In dit boek: ‘jeugdigen’ verwijst naar jongeren van 0-18 jaar.
Onderscheid materieel recht en formeel recht
- Materiaal recht > bevat de rechten en plichten van burgers (beschrijft bv strafbepalingen zoals
diefstal, mishandeling)
- Formeel recht > geeft het procesrecht, het regelt (bij strafrecht) de wijze waarop het materieel
recht gehandhaafd wordt, wat er gebeurt als het materieel recht geschonden wordt. En bij
burgerlijk recht bv de gang van zaken tijdens zitting. En bij bestuursrecht bv de mogelijkheden
om in beroep te gaan en gang van zake tijdens zitting.
Formeelrecht noemt men ook wel het procesrecht
Recht per land = nationaal recht
Internationaal recht = regelt recht relaties tussen verschillende staten
Voor jeugdrecht belangrijk: Internationaal verdrag de rechten van het kind (IVRK)
- Overheden van lidstaten zijn verplichten de rechten van het kind te respecteren, bevorderen (bv
recht op naam, nationaliteit, onderwijs)
De invloed van het internationaal recht op het nationaal recht is de laatste 25 jaar sterk toegenomen
H5.2: Handelingsonbekwaamheid
Minderjarigen tot 18 jaar zijn handelingsonbekwaam (art. 1:234 BW). Dit bekent dat zij niet zelfstandig in
het juridisch verkeer kunnen optreden. Zij hebben daarvoor hun ouders of voogd nodig. Een jeugdige kan
bijvoorbeeld geen auto kopen zonder toestemming van zijn ouders. Doet hij dit wel, kunnen ouders de
koop ongedaan maken, zelfs als dat van zijn eigen verdiende geld is.
Oplopende handelingsbekwaamheid
Lid 3 van artikel 1:234 BW biedt een glijdende schaal: naarmate de jeugdige ouder wordt, mag hij steeds
meer zaken zelfstandig regelen. Voor overeenkomsten waarvan we het normaal vinden dat een jeugdige
ze zonder toestemming van zijn ouders sluit, is hij handelingsbekwaam. Als een jeugdige van 15 een zak
drop koopt, is hij handelingsbekwaam. De ouders kunnen de aankoop dan ook niet meer ongedaan
maken.
Handlichting
De wet (art. 1:235 BW) biedt de mogelijkheid van handlichting. Op verzoek van de jeugdige van 16 jaar of
ouder kan de kantonrechter hem voor bepaalde rechtshandelingen handelingsbekwaam maken. Hij krijgt
door de handlichting bevoegdheden die normaal gesproken alleen een meerderjarige heeft. Het gaat dus
om beperkt handelingsbekwaam en niet volledig.
Een verzoek tot handlichting moet de jeugdige zelf bij de kantonrechter indienen. Wel bepaalt artikel
1:235 BW dat het verzoek om handlichting niet wordt toegewezen als de gezaghebbende ouders daar
niet mee instemmen.
2
,Hoorcollege 1 (+clip): Inleiding recht
Soorten recht
Jeugdstrafrecht valt onder publiek recht omdat het openbaar ministerie die de verdachte dagvaart (een
oproep om voor de rechter te verschijnen)
Civiel jeugdrecht/ de kinderbeschermingsmaatregelen valt onder privaatrecht omdat het zo inherent aan
het gezinsleven dat het onder het privaatrecht valt.
Jeugdstrafrecht = gaat over jongeren tussen 12-18 jaar die een strafbaar feit begaan (en dus niet over
jongeren die slachtoffer zijn geweest)
- Uitzonderingsmogelijkheden voor 16-/17-jarige en 18-23-jarigen.
Onder de 12 kunnen jongeren niet gestraft worden
Als iemand 12 is kan hij vervolgd worden maar wordt zoveel mogelijk geprobeerd te voorkomen
- Want bij veroordeling > strafblad > kan veel gevolgen hebben
- Hoe jonger hoe meer er wordt gekeken naar alternatieven
Voor ernstige delicten bestaat de mogelijkheid om 16/17 jarigen als volwassenen te berechten >
waardoor er een hogere straf opgelegd kan worden.
Civielrecht = gaat over jongeren tussen 0-18 jaar die in aanraking komen met jeugdzorg,
jeugdbescherming, OTS of uithuisplaatsingen
- Vanaf geboorte kan kind al afgenomen worden > bv bij ernstig drugsgebruik
- Een ongeboren vrucht kan onder toezicht gesteld worden waarbij eigenlijk de moeder onder
toezicht staat en het kind kan dan bij de geboorte meteen worden weggenomen.
Op 18-jarige leeftijd stopt alle verplichte hulpverlening > als jongere nog wel door wilt gaan met
hulpverlening mag dat, maar het gezag stopt.
Uitzondering: alleen bij gesloten plaatsingen is er de mogelijkheid om te verlengen, en een
langere machtiging te krijgen omdat de jongere een te groot gevaar is voor zichzelf of omdat er
geen plek is waar de jongere wel heen kan.
Ook kunnen meerderjarige als minderjarige berecht worden zodat er lagere straffen gegeven kunnen
worden.
Verschil civiel en jeugdstrafrecht
- Kinderbeschermingsmaatregelen zijn te vinden in het eerste boek van het burgerlijk wetboek
(OTS, gezag beëindigende maatregel, uithuisplaatsingen)
- Jeugdstrafrecht is te vinden in het wetboek van strafrecht en strafvordering
Samenloop civiel en jeugdstrafrecht
3
, - Voorheen samenloop: civiel geplaatste jongeren in een justitiële jeugdinrichting, onwenselijk dus
sinds 2010 een scheiding
- Tegenwoordig kan er ook sprake zijn van een samenloop > bij iemand die iets strafbaars doet kan
veel achtergrond problematiek in het gezin spelen waardoor diegene ook civielrechtelijk
geplaatst kan worden.
- Combi zitting
Veel wetgeving in NL
- Regionaal > bv ‘mag je op het Leidseplein drank bezitten?’
- Landelijk
- Internationaal
Wetten voor civiel jeugdrecht
- Burgerlijk wetboek (BW) > in boek 1 staat over kinderbeschermingsmaatregelen
- De jeugdwet (JW)
- Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind (IVRK)
- Europees verdrag inzake de rechten van de mens (EVRM)
Wetten voor jeugdrecht
- Wetboek van Strafrecht (Sr) > gaat over: wie kan waarvoor gestraft worden?
- Wetboek van strafvordering (Sv) > gaat over: hoe gaat dat hele strafproces?
- Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind (IVRK)
- Europees verdrag inzake de rechten van de mens (EVRM)
Hoe verwijzen
Mag allebei:
- Artikel 27 Wetboek van Strafrecht
- Art. 27 Sr
Let op: het BW heeft meerdere boeken
(Voor ons alleen boek 1, maar dit moet wel genoemd worden)
- Art.1: 212 BW
(Art. 1 blijft dus dit vak altijd staan)
Meerdere artikelen: art. 1:250 j. 1:212 BW
Juncto, j. = betekent in samenhang met
Wetteksten, hoe gebruiken op tentamen
- Onderbouwing
- Noem artikel
- Noem vereisten
- Pas vereisten toe op casus
Stel een vraag: Jouw client pietje wordt ervan verdacht een meisje verkracht te hebben omdat hij haar
ongewenst heeft getongzoend. Is dat verkrachting?
Wat doe je?
- Opzoek naar artikel verkrachting
- Noem artikel en boek
- Ga de elementen af die in het artikel staan en pas deze toe op de casus
- Als alle elementen kloppen met de casus is het antwoord ‘ja’ op deze vraag
4
Op tentamen
1. Noem het artikel
2. Ga de vereiste af
3. Benoem alle dingen die jouw standpunt ondersteunen (dus bv bij ernstige bedreiging: psychische
problemen, weinig beschikbare moeder, geen toegang aan basisbehoeften)
4. Kom ook met een conclusie. Bv: omdat er aan alle vereisten is voldaan zal het verzoek van de
raad slagen.
Week 1:
Literatuur – hc 1
H1: Inleiding Jeugdrecht
Technisch doel recht: het ordenen van de samenleving en het geven van regels om conflicten te
voorkomen. Def. Recht vanuit het technische doel: het recht is een geheel van overheidsregels dat de
samenleving ordent.
Er zijn verschillende rechtsgebieden
Staatsrecht
- Geeft basisregels voor organisatie overheid > geeft organisatieplaatje van de overheid > schetst
de overheid ‘in ruste’
- Het beschrijft verschillende organen van overheid (bv gemeenteraad), hun onderlinge
verhoudingen en geeft regels voor de relatie tussen burger en overheid
- Gaat dus bv over positie koning, taken regering of rechten burgers in de staat.
- Belangrijkste wet op terrein van staatsrecht is de Grondwet
- Andere: provinciewet, gemeentewet, kieswet
Bestuursrecht
- Ook over overheid maar dan meer de overheid ‘in actie’.
- Geeft regels voor de bestuurstaak van de overheid, bv zorg voor het mileu, onderwijs, jeugdhulp
- Bij uitoefenen van bestuurstaak komt de overheid vaak met (de belangen van) burger in
aanraking > burgers die vergunning willen, uitkering aanvragen etc. Wat de overheid in dit soort
contacten met de burger wel of niet mag doen staat in het bestuursrecht.
- Het bestuursrecht biedt daarnaast ook mogelijkheden voor bezwaar en beroep voor burgers die
zich willen verzetten tegen handelingen/besluiten van overheid
- Belangrijke wet: algemene wet bestuursrecht (Awb)
- Anderen wetten die ingaan op een specifiek onderdeel van bestuurstaak van overheid: bv wet
milieubeheer, vreemdelingenwet, jeugdwet.
Strafrecht
- Dit recht beschrijft verboden gedragingen, zoals diefstal of moord
Alleen de gedragingen die de rechtsorde (rust/veiligheid in SL) zozeer schenden dat een
bestraffende reactie van de overheid moet volgen worden opgenomen in strafrecht
- Belangrijke boeken: Wetboek van strafrecht (Sr) > beschrijft strafbare feiten. En het Wetboek van
strafvordering (Sv) > beschrijft wat er gebeurt als er eenmaal een strafbaar feit is gepleegd
Burgerlijk recht
- Regelt rechtsverhoudingen tussen burgers onderling, kan zowel zakelijke relaties, als
familierechtelijke relaties etc. zijn.
- Burgerlijk recht bestaat uit 3 onderdelen: 1) personen en familierecht > ouderschap, gezag,
scheiding etc., 2) vermogensrecht > zakelijke relaties tussen personen, bv koop, huur, hypotheek,
3) rechtspersonenrecht > een rechtspersoon is een zelfstandige organisatie of onderneming (bv
1
, vennootschap, stichting of verenging). In dit recht wordt beschreven hoe deze organisaties
moeten worden opgericht, wie het voor het zeggen hebben etc.
- Belangrijke wetboeken in burgerlijk recht: Burgerlijk wetboek (BW) > rechten en plichten van
burgers voor personen/familierecht, vermogensrecht en rechtspersonenrecht & het Wetboek van
Burgerlijke rechtsvordering (Rv) > bevat het procesrecht met o.a. de gang van zaken tijdens een
burgerlijk proces.
Jeugdrecht > geheel van rechtsregels dat de positie van jeugdigen regelt.
- Heeft geen eigen rechtsgebied maar valt ook niet onder enkel één rechtsgebied
- In dit boek: ‘jeugdigen’ verwijst naar jongeren van 0-18 jaar.
Onderscheid materieel recht en formeel recht
- Materiaal recht > bevat de rechten en plichten van burgers (beschrijft bv strafbepalingen zoals
diefstal, mishandeling)
- Formeel recht > geeft het procesrecht, het regelt (bij strafrecht) de wijze waarop het materieel
recht gehandhaafd wordt, wat er gebeurt als het materieel recht geschonden wordt. En bij
burgerlijk recht bv de gang van zaken tijdens zitting. En bij bestuursrecht bv de mogelijkheden
om in beroep te gaan en gang van zake tijdens zitting.
Formeelrecht noemt men ook wel het procesrecht
Recht per land = nationaal recht
Internationaal recht = regelt recht relaties tussen verschillende staten
Voor jeugdrecht belangrijk: Internationaal verdrag de rechten van het kind (IVRK)
- Overheden van lidstaten zijn verplichten de rechten van het kind te respecteren, bevorderen (bv
recht op naam, nationaliteit, onderwijs)
De invloed van het internationaal recht op het nationaal recht is de laatste 25 jaar sterk toegenomen
H5.2: Handelingsonbekwaamheid
Minderjarigen tot 18 jaar zijn handelingsonbekwaam (art. 1:234 BW). Dit bekent dat zij niet zelfstandig in
het juridisch verkeer kunnen optreden. Zij hebben daarvoor hun ouders of voogd nodig. Een jeugdige kan
bijvoorbeeld geen auto kopen zonder toestemming van zijn ouders. Doet hij dit wel, kunnen ouders de
koop ongedaan maken, zelfs als dat van zijn eigen verdiende geld is.
Oplopende handelingsbekwaamheid
Lid 3 van artikel 1:234 BW biedt een glijdende schaal: naarmate de jeugdige ouder wordt, mag hij steeds
meer zaken zelfstandig regelen. Voor overeenkomsten waarvan we het normaal vinden dat een jeugdige
ze zonder toestemming van zijn ouders sluit, is hij handelingsbekwaam. Als een jeugdige van 15 een zak
drop koopt, is hij handelingsbekwaam. De ouders kunnen de aankoop dan ook niet meer ongedaan
maken.
Handlichting
De wet (art. 1:235 BW) biedt de mogelijkheid van handlichting. Op verzoek van de jeugdige van 16 jaar of
ouder kan de kantonrechter hem voor bepaalde rechtshandelingen handelingsbekwaam maken. Hij krijgt
door de handlichting bevoegdheden die normaal gesproken alleen een meerderjarige heeft. Het gaat dus
om beperkt handelingsbekwaam en niet volledig.
Een verzoek tot handlichting moet de jeugdige zelf bij de kantonrechter indienen. Wel bepaalt artikel
1:235 BW dat het verzoek om handlichting niet wordt toegewezen als de gezaghebbende ouders daar
niet mee instemmen.
2
,Hoorcollege 1 (+clip): Inleiding recht
Soorten recht
Jeugdstrafrecht valt onder publiek recht omdat het openbaar ministerie die de verdachte dagvaart (een
oproep om voor de rechter te verschijnen)
Civiel jeugdrecht/ de kinderbeschermingsmaatregelen valt onder privaatrecht omdat het zo inherent aan
het gezinsleven dat het onder het privaatrecht valt.
Jeugdstrafrecht = gaat over jongeren tussen 12-18 jaar die een strafbaar feit begaan (en dus niet over
jongeren die slachtoffer zijn geweest)
- Uitzonderingsmogelijkheden voor 16-/17-jarige en 18-23-jarigen.
Onder de 12 kunnen jongeren niet gestraft worden
Als iemand 12 is kan hij vervolgd worden maar wordt zoveel mogelijk geprobeerd te voorkomen
- Want bij veroordeling > strafblad > kan veel gevolgen hebben
- Hoe jonger hoe meer er wordt gekeken naar alternatieven
Voor ernstige delicten bestaat de mogelijkheid om 16/17 jarigen als volwassenen te berechten >
waardoor er een hogere straf opgelegd kan worden.
Civielrecht = gaat over jongeren tussen 0-18 jaar die in aanraking komen met jeugdzorg,
jeugdbescherming, OTS of uithuisplaatsingen
- Vanaf geboorte kan kind al afgenomen worden > bv bij ernstig drugsgebruik
- Een ongeboren vrucht kan onder toezicht gesteld worden waarbij eigenlijk de moeder onder
toezicht staat en het kind kan dan bij de geboorte meteen worden weggenomen.
Op 18-jarige leeftijd stopt alle verplichte hulpverlening > als jongere nog wel door wilt gaan met
hulpverlening mag dat, maar het gezag stopt.
Uitzondering: alleen bij gesloten plaatsingen is er de mogelijkheid om te verlengen, en een
langere machtiging te krijgen omdat de jongere een te groot gevaar is voor zichzelf of omdat er
geen plek is waar de jongere wel heen kan.
Ook kunnen meerderjarige als minderjarige berecht worden zodat er lagere straffen gegeven kunnen
worden.
Verschil civiel en jeugdstrafrecht
- Kinderbeschermingsmaatregelen zijn te vinden in het eerste boek van het burgerlijk wetboek
(OTS, gezag beëindigende maatregel, uithuisplaatsingen)
- Jeugdstrafrecht is te vinden in het wetboek van strafrecht en strafvordering
Samenloop civiel en jeugdstrafrecht
3
, - Voorheen samenloop: civiel geplaatste jongeren in een justitiële jeugdinrichting, onwenselijk dus
sinds 2010 een scheiding
- Tegenwoordig kan er ook sprake zijn van een samenloop > bij iemand die iets strafbaars doet kan
veel achtergrond problematiek in het gezin spelen waardoor diegene ook civielrechtelijk
geplaatst kan worden.
- Combi zitting
Veel wetgeving in NL
- Regionaal > bv ‘mag je op het Leidseplein drank bezitten?’
- Landelijk
- Internationaal
Wetten voor civiel jeugdrecht
- Burgerlijk wetboek (BW) > in boek 1 staat over kinderbeschermingsmaatregelen
- De jeugdwet (JW)
- Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind (IVRK)
- Europees verdrag inzake de rechten van de mens (EVRM)
Wetten voor jeugdrecht
- Wetboek van Strafrecht (Sr) > gaat over: wie kan waarvoor gestraft worden?
- Wetboek van strafvordering (Sv) > gaat over: hoe gaat dat hele strafproces?
- Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind (IVRK)
- Europees verdrag inzake de rechten van de mens (EVRM)
Hoe verwijzen
Mag allebei:
- Artikel 27 Wetboek van Strafrecht
- Art. 27 Sr
Let op: het BW heeft meerdere boeken
(Voor ons alleen boek 1, maar dit moet wel genoemd worden)
- Art.1: 212 BW
(Art. 1 blijft dus dit vak altijd staan)
Meerdere artikelen: art. 1:250 j. 1:212 BW
Juncto, j. = betekent in samenhang met
Wetteksten, hoe gebruiken op tentamen
- Onderbouwing
- Noem artikel
- Noem vereisten
- Pas vereisten toe op casus
Stel een vraag: Jouw client pietje wordt ervan verdacht een meisje verkracht te hebben omdat hij haar
ongewenst heeft getongzoend. Is dat verkrachting?
Wat doe je?
- Opzoek naar artikel verkrachting
- Noem artikel en boek
- Ga de elementen af die in het artikel staan en pas deze toe op de casus
- Als alle elementen kloppen met de casus is het antwoord ‘ja’ op deze vraag
4
