Samenvatting GZW1024 - Alle casussen + colleges

TAKEN – GZW1024

Taak 1  Evolutie in theorie



1) Wat is de evolutietheorie? (Globaal)



Charles Darwin is de belangrijkste grondlegger van de evolutietheorie

 Proces waarbij erfelijke eigenschappen van organismen veranderen in de loop van de
generaties, als gevolg van genetische variatie, voortplanting en natuurlijke selectie



 Erfelijkheid: Organismen geven bepaalde eigenschappen door aan nakomelingen
 Natuurlijke selectie: Voordelige combinatie van allelen, hierdoor zijn ze beter in
staat om te overleven (Survival of the fittest). Deze nakomelingen zullen weer
nieuwe nakomelingen krijgen, waardoor de voordelige eigenschap vaker tot uiting
zal komen, dit is een belangrijk evolutiemechanisme, waardoor populaties
aangepast raken aan de omgeving waarin ze zelf leven.



Genetische variatie ontstaat door mutatie, recombinatie en horizontale gen overdracht:

Mutatie  verandering in DNA/RNA van een organisme:

1. Puntmutatie: kleine verandering in 1 of enkele nucleotiden, dit kan komen door
substitutie, insertie of deletie
(verwijdering/tussenvoeging/verplaatsing/verdubbeling)
2. Segmentmutatie: grote verandering in nucleotiden, kan structuur van
chromosoom beïnvloeden.
3. Ploïdemutatie: door storing van opbouw van microtubili in mitose/meiose. Dit
heeft gevolgen voor de verdeling van de dochtercellen



Recombinatie  De herschikking van genetische eigenschappen van het individu,
hierdoor ontstaan constant nieuwe eigenschappen in de levende natuur. Wanneer er een
negatieve mutatie ontstaat kan deze worden hersteld met mutatiereparatie, zo niet, dan
worden ze weg geselecteerd.



Genoverdracht  genetisch materiaal tussen 2 organismen uitgewisseld =
familierelatie



2) Wat zijn de veranderingen in eetgewoontes?

,(Leonard, Lieberman)



Vroeger Nu

- Onbewerkt, gezond voedsel - Bewerkt en calorierijk voedsel

- Vetarm eten, weinig zout en suiker - Meer suiker, vet en zout gegeten
dan vroeger

- Veel planten gegeten (weinig - Er worden meer vezels gegeten
vezels) dan vroeger

- Kleine porties delen met anderen - Grotere hoeveelheden eten dan
vroeger

- Kleine hersenen - Hersenen zijn gegroeid doordat
deze meer gebruikt gingen worden
in de tijd van jagen en verzamelen
(Veel dubbele hersencellen en
neuronen)

- Weinig variatie in eten - Meer gevarieerd eten

- Vlees met veel mensen delen - Meer vlees gaan eten (meer
energie)

- Voedsel oogt aantrekkelijk en
lange houdbaarheid

- 70% plantaardig - Veel dierlijk (veel nutriënten)

-



3) Wat zijn de veranderingen wat betreft bewegen?

(Leonard, Lieberman)

Vroeger Nu

- Korte benen - Lange benen door veel beweging

- Korte lichaamslengte - Lange lichaamslengte

- Korte botten en gewrichten - Grotere botten en gewrichten

- Veel beweging, gehele dag door - Weinig beweging, veel zitgedrag

- Kleine hersenen - Grote hersenen (veel meer
mogelijkheden tot geheugen,
redeneren en denken, het kost wel
meer energie)

, - Weinig lichaamsvet - Veel lichaamsvet

- Langere achillespees, bilspier,
zweetklieren

- Meer motoriek, gereedschappen,
voedsel verwerken (koken)



4) Wat is de invloed van de veranderingen van
bewegen en eten op de gezondheid?



Mismatch diseases (Liebermann) = Tegenwoordig zijn er
veel aandoeningen die voorkomen doordat ons lichaam
slecht/onvoldoende aan bepaalde vormen van modern
gedrag en omstandigheden is aangepast (suiker eten en
diabetes krijgen)



Dysevolutie = Bestaan en groeien van een mismatch
aandoening omdat we niet in staat zijn de oorzaak van het
probleem aan te passen. De mismatch disease blijft
voorkomen omdat we deze doorgeven aan onze
nakomelingen.



Andere invloeden van veranderingen van bewegen en eten:



 Hogere incidentie van gaatjes en tandvleesziekten
 Meer overgewicht en welvaartziekten (door sedentair gedrag)
 Meer ontwikkelingsstoornissen, infectieziekten
 Mensen zijn later volwassen omdat de hersenen langer moeten ontwikkelen



5) Welke positieve veranderingen zijn er in de tijd opgetreden?



 Grotere hersenen  meer hersencapaciteit
 Veel voordelen van langere lengtes
 Meer rijkdom
 Meer ontdekte voedingsstoffen en voedingsmiddelen
 Hoger bewustzijn van gezond eten
 Voldoende eten
 Betere kwaliteit van voeding

, Basale energiebehoefte (Basal metabolic rate) = ongeveer gelijk gebleven

Physical activity level = hoger bij mensen

BMI = toegenomen bij de huidige mens (eerst 21, nu gemiddeld 26)

Producenten maken eten aantrekkelijker (geur, kleur, smaak, reclame, 0%)



Probleem 2  Voeding voor energie

‘Wat is gezonde voeding?’



1) Wat zijn macronutriënten? Wat is de functie hiervan? Aanbevolen
hoeveelheid?
- Koolhydraten



Monosachariden Disachariden Polysachariden

- Glucose - Maltose - Amylum

- Fructose - Sucrose - Glycogeen

- Galactose - Lactose - Cellulose



Koolhydraten zijn sachariden (suikers), die de voornaamste energiebron van de mens
zijn. Er zijn 3 soorten verschillende sachariden:

 Monosachariden
Dit zijn enkelvoudige suikers, zoals:
- Glucose (druivensuiker)
- Fructose (Vruchtensuiker)
- Galactose (onderdeel lactose)

Monosachariden zijn de enige suikers die direct uit het bloed
worden opgenomen (snelle suikers), enkele minuten na het
eten van monosachariden begint het glucosegehalte in het bloed
al te stijgen. Glucose is de enige monosacharide die in alle
lichaamscellen kan worden opgenomen, de andere moeten eerst
in de lever worden omgezet tot glucose.



 Disachariden
Disachariden zijn de dubbele suikers, dit zijn twee samengevoegde
monosachariden en een molecuul H2O. Ook hier zijn 3 bekende van:
- Maltose (moutsuiker)  2x glucose, tussenproduct bij
vertering van zetmeel, zit in bier, kiemen en zaden