HC1 Planologie
➔ Ruimtelijke ordening = Het huidige ruimtelijk handelen in toekomstperspectief
(motto)
Vooruit denken, nadenken over wat er in de toekomst nodig is.
➔ Wat is planologie
- - Ruimtelijke ordening (vakgebied)
= Werkgebied & wetenschapsgebied
- Ruimtelijke planning (werkgebied)
= Praktijk
- Planologie (wetenschapsgebied)
= Reflectie op werkgebied/ruimtelijke planning
- Planning Driehoek
1. Object = wat (voorzieningen, wat maken we)
2. Proces = hoe (+- 7 jaar, flexibiliteit nodig, organiseren)
3. Context (hoeveel, welke kwaliteit)
1, 2, 3, zijn verbonden en hangen samen.
Voor Planologen is 1. Object het uitgangspunt.
- We kijken ver in de toekomst en kiezen een wenselijk beeld, dit een wel een
haalbaar beeld (geen utopie) en hangt af van wat het ons waard is.
- Je kan bepalen wat je gaat doen door te kijken wat je in de toekomst absoluut NIET
wil (bv file) of wat je absoluut WEL wil.
Dit bepaald het handelen in het nu, keuzes maken op basis van wat je in de
toekomst graag wil hebben.
(kan systematisch weergeven worden)
- We kennen de toekomst niet, maar de toekomst is wel denkbaar dus bedenken we
1+ toekomstbeelden: (scenario's)
- Projectief = verlenging van lijn verleden tot nu (wetenschappelijk, systematisch)
- Prospectief = gewenste toekomst, gebaseerd op normen: normatief (bestuurlijke
durf en ambitie nodig, politiek)
Standaard doel ()/criterium doel ()
Projectief
2019 2030
Prospectief
- Ontstaan mengvormen: gevaarlijk omdat normen/wensen worden gecombineerd
met
wetenschap.
- Open planprocessen: er zijn derden nodig om de plannen te organiseren, werk uit
handen geven (is lef voor nodig)
1
, - Toekomst kennen we al grotendeels:
“The past and the present elements of the future”
“The future element of the future” ( beperkte mate bekend over de toekomst)
- Ruimtelijke ordening in 2020/2021 bijna hetzelfde als 2019.
- Hoe verder je weg gaat van nu, hoe minder je weet.
- De samenleving verandert steeds: inspelen op verandering
- Incrementeel = in kleine opvolgende stapjes, reactie op de omgeving (niet
systematisch)
- Pro-actief = overheidssturing
Planologie - Toekomst (verkenning) = context
- Ontwerp (plan + keuze)
- Sturing (acties)
- Om doelen te bereiken zijn er instrumenten nodig:
1. Klassiek: de zweep = wetgeving
2. Modern: de peen = subsidie (subsidie wanneer je zonnepanelen neemt)
3. Post-modern: de preek = (geen gas, beter voor samenleving/milieu),
belangrijkste instrument.
Sector en facetplanning (de Wolff)
2 typen planning:
- Facet: bepaald thema/object (bedrijventerreinen, defensie), je mag je overal mee
bemoeien, coördinatie
- Sector: eigen doelstelling, eigen financiering, eigen middelen, eigen planning, zelf
bepalen wanneer je wat en hoe doet. Heeft de macht, want sector heeft geld.
Betekenis:
1. Analytisch denkschema: geeft rolverdeling aan
2. Ruimtelijke ordening als coördinerende activiteit
3. Macht en ruimtelijke ordening
4. Verklaringskader voor het streven naar draagvlak: plannen die worden bedacht
moeten worden uitgevoerd, actoren moeten worden overtuigd (draagvlak creëren)
Horizontale coordinatie: bindend
Verticale coördinatie: Gemeenten - rijk
(wie heeft de macht? Gemeenten zijn verantwoordelijk voor opstellen binden
bestemmingsplan, dus aan de macht)
- Top-down sturing: naar beneden toe sturen (sturend)
- Bottom-up sturing: vanaf beneden omhoog sturen (controlerend), plan van
gemeenten wordt meegenomen in plan van rijk/regio.
Huidig planning stelsel: bottom-up
Indicatief = alles wat provincie en overheid doet.
Planvorming is zowel planontwerp (het ruimtelijk beeld) als het procesontwerp
Model ‘ruimtelijk planconcept’ (bv compacte stad), systematisch model
2
, Concept is zowel visionair als pragmatisch.
Planconcepten: planontwerp & procesontwerp: realisatie
Onderzoek: programma van eisen: planontwerp & procesontwerp: realisatie
Klassieke planningsschema:
Rijksoverheid: lange termijn planning, strategische planning focus UU
Provicies: middellange termijn planning, tactische planning
Gemeenten: korte termijn planning, operationele planning
Wij hanteren mengkraanmodel (praktijk en theorie)
3
➔ Ruimtelijke ordening = Het huidige ruimtelijk handelen in toekomstperspectief
(motto)
Vooruit denken, nadenken over wat er in de toekomst nodig is.
➔ Wat is planologie
- - Ruimtelijke ordening (vakgebied)
= Werkgebied & wetenschapsgebied
- Ruimtelijke planning (werkgebied)
= Praktijk
- Planologie (wetenschapsgebied)
= Reflectie op werkgebied/ruimtelijke planning
- Planning Driehoek
1. Object = wat (voorzieningen, wat maken we)
2. Proces = hoe (+- 7 jaar, flexibiliteit nodig, organiseren)
3. Context (hoeveel, welke kwaliteit)
1, 2, 3, zijn verbonden en hangen samen.
Voor Planologen is 1. Object het uitgangspunt.
- We kijken ver in de toekomst en kiezen een wenselijk beeld, dit een wel een
haalbaar beeld (geen utopie) en hangt af van wat het ons waard is.
- Je kan bepalen wat je gaat doen door te kijken wat je in de toekomst absoluut NIET
wil (bv file) of wat je absoluut WEL wil.
Dit bepaald het handelen in het nu, keuzes maken op basis van wat je in de
toekomst graag wil hebben.
(kan systematisch weergeven worden)
- We kennen de toekomst niet, maar de toekomst is wel denkbaar dus bedenken we
1+ toekomstbeelden: (scenario's)
- Projectief = verlenging van lijn verleden tot nu (wetenschappelijk, systematisch)
- Prospectief = gewenste toekomst, gebaseerd op normen: normatief (bestuurlijke
durf en ambitie nodig, politiek)
Standaard doel ()/criterium doel ()
Projectief
2019 2030
Prospectief
- Ontstaan mengvormen: gevaarlijk omdat normen/wensen worden gecombineerd
met
wetenschap.
- Open planprocessen: er zijn derden nodig om de plannen te organiseren, werk uit
handen geven (is lef voor nodig)
1
, - Toekomst kennen we al grotendeels:
“The past and the present elements of the future”
“The future element of the future” ( beperkte mate bekend over de toekomst)
- Ruimtelijke ordening in 2020/2021 bijna hetzelfde als 2019.
- Hoe verder je weg gaat van nu, hoe minder je weet.
- De samenleving verandert steeds: inspelen op verandering
- Incrementeel = in kleine opvolgende stapjes, reactie op de omgeving (niet
systematisch)
- Pro-actief = overheidssturing
Planologie - Toekomst (verkenning) = context
- Ontwerp (plan + keuze)
- Sturing (acties)
- Om doelen te bereiken zijn er instrumenten nodig:
1. Klassiek: de zweep = wetgeving
2. Modern: de peen = subsidie (subsidie wanneer je zonnepanelen neemt)
3. Post-modern: de preek = (geen gas, beter voor samenleving/milieu),
belangrijkste instrument.
Sector en facetplanning (de Wolff)
2 typen planning:
- Facet: bepaald thema/object (bedrijventerreinen, defensie), je mag je overal mee
bemoeien, coördinatie
- Sector: eigen doelstelling, eigen financiering, eigen middelen, eigen planning, zelf
bepalen wanneer je wat en hoe doet. Heeft de macht, want sector heeft geld.
Betekenis:
1. Analytisch denkschema: geeft rolverdeling aan
2. Ruimtelijke ordening als coördinerende activiteit
3. Macht en ruimtelijke ordening
4. Verklaringskader voor het streven naar draagvlak: plannen die worden bedacht
moeten worden uitgevoerd, actoren moeten worden overtuigd (draagvlak creëren)
Horizontale coordinatie: bindend
Verticale coördinatie: Gemeenten - rijk
(wie heeft de macht? Gemeenten zijn verantwoordelijk voor opstellen binden
bestemmingsplan, dus aan de macht)
- Top-down sturing: naar beneden toe sturen (sturend)
- Bottom-up sturing: vanaf beneden omhoog sturen (controlerend), plan van
gemeenten wordt meegenomen in plan van rijk/regio.
Huidig planning stelsel: bottom-up
Indicatief = alles wat provincie en overheid doet.
Planvorming is zowel planontwerp (het ruimtelijk beeld) als het procesontwerp
Model ‘ruimtelijk planconcept’ (bv compacte stad), systematisch model
2
, Concept is zowel visionair als pragmatisch.
Planconcepten: planontwerp & procesontwerp: realisatie
Onderzoek: programma van eisen: planontwerp & procesontwerp: realisatie
Klassieke planningsschema:
Rijksoverheid: lange termijn planning, strategische planning focus UU
Provicies: middellange termijn planning, tactische planning
Gemeenten: korte termijn planning, operationele planning
Wij hanteren mengkraanmodel (praktijk en theorie)
3
