Aangrenzende paren Reeksen uitingen waarbij een eerste deel een
(adjacency pairs) verwachting voor een tweede deel schept, handelingen
die bij elkaar horen
Action Formation Spreken is een actie, praten is uitwisselen informatie en
taal gebruiken om dingen te bereiken in sociale interactie
Activity Als de opeenvolgende ontwikkeling van een activiteit
Contamination tijdens het gesprek ertoe leidt dat uitingen anders
(besmetting worden geïnterpreteerd dan wanneer ze op zichzelf
zouden worden geïnterpreteerd
Afkeursreacties Wijken af van maatschappelijke norm, potentieel om
sociaal ongemak te creëren of relaties beschadigen
gezicht bedreigen
Backchanneling ‘Mmm’ als volging dat luisteraar gesprek volgt als
bevestiging, continuïteit (kan overlap en interruptie zijn)
Beurtwisselinssystee Wanneer is een persoon klaar met een beurt en kan een
m (turn taking nieuwe beurt beginnen
system)
Breachen doorbreken, daardoor kom je erachter wat de regel is
Concealment Verbergen van informatie:
Conditional relevance De verwachting die wordt gecreëerd door een eerste
actie in een interactie dat een bepaald type tweede actie
zal volgen
Consistency rule Als categorie uit een verzameling is gebruikt (bv. de
categorie "baby" uit verzameling "familie"), worden
andere categorieën uit dezelfde verzameling relevant
Constructieve Bieden structuur aan gesprek op beurt-voor-beurtniveau
eenheden en stellen deelnemers in staat om beurten bij het praten
uit te wisselen
Conversationele Als een spreker iets zegt wat in strijd lijkt te zijn met een
implicatuur van de maximes of het coöperatieprincipe, dan gaat de
hoorder er desondanks vanuit dat de sprekers het
coöperatieprincipe volgen
Data-gestuurd Vanuit de data werken en niet vanuit theorie werken
Deontische autoriteit Recht van een individu op autonomie, hun recht om te
beslissen wat ze gaan doen en wat er met hen gaat
gebeuren
Descriptief Conversatie-analyse, observeren kwalitatief onderzoek
Discourse marker Nou, dus, maar, en, trouwens, ok, etc. gebruiken
onderwerp wissel
Disjunctie Inconsistenties tussen de uitspraken of posities van een
spreker of sprekers
Dispreferred format Indirecte, uitgestelde onenigheid (het woord ‘blijkbaar’
gebruiken om contrasterend standpunt introduceren)
Economy rule Als er veel categorieën van toepassing kunnen zijn op
individu, hoeft spreker slechts één categorie te gebruiken
om die persoon adequaat te identificeren
Epistemisch De interactie over de kennis of over hoe deelnemers hun
relatie tot de kennis tonen via verbale en embodied
actions
Page 1 of 78
,Epistemische houding positie of houding van individu t.o.v. kennis binnen
specifieke interactie
Etnomethodologie Onderzoekt hoe individuen sociale orde creëren en
handhaven d.m.v. hun dagelijkse acties en interacties
Expanded sequences uitgebreidere gespreksstructuur waarin basisuitwisseling
wordt omringd door aanvullende interacties. Kunnen
plaatsvinden voor, tijdens of na de kern van de sequentie
en dienen zoals verduidelijking, voorbereiding of
afronding. Zorgen voor meer nuance, duidelijkheid en
sociale afstemming, wat belangrijk is in gevoelige,
complexe of formele gesprekken.
Farewell sequence Verricht interactionele werk door het eerste "afscheid"
voor voorstel van opschorting van
beurtenuitwisselingssysteem
Format tying Deel (soms alles) van de uiting van een eerdere spreker
wordt herhaald in antwoord erop (papegaaien)
FTA Handeling die de gezichtsbehoeften van een
gesprekspartner uitdaagt
Grammer of social Verzameling van procedures die deelnemers gebruiken
action om hun acties met anderen te construeren en te
coördineren, zodat ze elkaar wederzijds kunnen
begrijpen.
Illocutionair Handeling (illocutie) – intentie of communicatieve
strekking van de uiting
Implicatuur Betekenis wordt op indirecte wijze tot stand gebracht
Indexicaliteit Betekenis van uitingen voortkomen uit woorden en uit
gebruik ervan in specifieke context
Insertiesequentie Korte reeks uitwisselingen die wordt ingelast in een
lopende hoofdsequentie. Het doel is meestal om
informatie te verkrijgen die nodig is om de hoofdactie
voort te zetten
Institutionele Geïntegreerde aanpak van alle communicatieve uitingen
gesprekken van een organisatie.
Interactionele Patiënten die informatie willen delen zonder dat het lijkt
dilemma alsof ze het diagnostische proces van de arts verstoren
(bv. symptomen van pijn aangeven zonder dat de arts
iets had gevraagd)
Interrupteren Invallen als de zin nog duidelijk niet klaar is
Local management Ontstaan van beurtwisselingen in een gesprek, spontaan
en niet met scripts, ter plekke en organisch
Locutionair Handeling (locutie) – betekenis van combinatie woorden
Membership Als twee of meer categorieën worden gebruikt om twee
categorisaties of meer leden van een bepaalde populatie te
categoriseren, en die categorieën kunnen worden
gehoord als categorieën uit dezelfde collectie, dan: hoor
ze op die manier (bv. baby en mama valt onder de
verzameling ‘familie’)
Membership Hoe deelnemers aan noodoproepen een oriëntatie
categorization in vertonen op het ras/etniciteit van mensen waarnaar in
Page 2 of 78
,noodoproepen het gesprek wordt verwezen
Membership category Classificaties of sociale typen gebruikt om personen te
beschrijven, regels van de sociale context
Mogelijk Voorspellen van de plek wanneer de ander klaar is en de
voltooiingspunt MVP beurt over kan nemen
Negative Face De behoefte aan privacy, autonomie en
handelingsvrijheid (autonomie)
Nieuwe Niet gerelateerd aan gesprek in eerdere beurten dat ze
onderwerpbeginsels nieuwe referenten gebruiken. Impliceren en veroorzaken
reeks uitingen die een andere lijn van gesprek vormen
Nonterminality summon/ answer creëert ruimte voor een gesprek en
creëert geen ruimte voor afscheid
Noticeable absence Als het verwachte tweede deel niet voorkomt
Ondervragingsreekse Reeks vraag/antwoordparen, waarbij één persoon de
n vragen produceert en de andere persoon de antwoorden
produceert
Overlap Klein beetje overlap bij mogelijk voltooiingspunt als de
uiting klaar of bijna klaar is
Perlocutionair Handeling (perlocutie) – bewerkstellingen van iets bij de
hoorder
Perspective display Slecht nieuws brenger vraagt eerst mening of het
sequence perspectief van een ander vraagt voordat hij zijn eigen
standpunt deelt, 3 beurten!
Politeness theory Bepaalde taalhandelingen kunnen bedreigend zijn voor
face
Positive Face De behoefte van mensen om te worden gewaardeerd en
gerespecteerd (verbondenheid)
Positivistisch waarheid ‘wacht’ om ontdekt te worden mits juiste
perspectief meetinstrumenten worden gebruikt voor verklaringen
(deductie)
Post-expansie Een beurt of een sequentie die volgt op, maar nog steeds
gebonden is aan de basissequentie (“oh” “oké”)
Post-sequentie Volgt na een hoofdactie en wordt gebruikt om die actie af
te ronden, te verduidelijken of te evalueren. Het is een
afsluitende uitwisseling die de interactie afrondt (koffie of
thee thee aub. ok, ga het zetten= post)
Pragmatiek Hoe context bijdraagt aan betekenis
Pragmatisch Is de handeling compleet?
Pre-face Maakt het beginnen met het vertellen van het verhaal
relevant
Pre-sequentie Korte uitwisseling die voorafgaat aan een hoofdactie in
een gesprek. Het doel is om ‘het terrein’ voor te
bereiden, bv. om te peilen of het geschikte moment is om
iets te zeggen of te doen.
Preclosing move Laten zien dat de spreker niets bij te dragen heeft aan
het huidige (eerdere) onderwerp, en in feite de kans om
een beurt te nemen, laat liggen
Preclosing sequence Uitingen die deelnemers laten zien dat ze niets meer te
bieden hebben aan het huidige onderwerp, en mogelijk
Page 3 of 78
, ook aan gesprek als geheel
Preferentieorganisatie Hoe mensen hun reacties op eerste paardelen van
aangrenzende paren construeren om samen te vallen
met sociale verwachtingen
Primaatheid van Betekenis uiting afhankelijk van context waarin deze
sequentiële context plaatsvindt en de sequentiële omgeving
Prosodisch Is de inonatie-conteur compleet?
Recognitional term Als de persoon waarnaar wordt verwezen iemand is van
wie kan worden verwacht dat hij/zij door de ander wordt
herkend
Recycling Waarbij elk van de tegengestelde partijen hun eerdere
standpunt herhaalt (ruziemaken over de telefoon)
Reflexiviteit De onderlinge verbondenheid van menselijke acties en
de context waarin die acties plaatsvinden
Reparatiesequentie Sequenties gericht op problemen met horen/ begrijpen
van het voorafgaande gesprek
Response sequence Laat zien of het verhaal (of bijvoorbeeld de grap)
begrepen is
Samenwerkingsbegins Maak je bijdrage aan het gesprek zodanig dat het is
el/ coöperatieprincipe afgestemd op hetgeen in het huidige stadium van het
gesprek nodig is voor het beoogde doel of voor de
richting van het gesprek
Sequentie Serie van 2 uitingen, elk geproduceerd door een andere
deelnemer, die een specifiek type werk in de interactie
uitvoert
Sequentiële context De plaats van een uiting binnen een interactie en de
betekenis die wordt afgeleid uit de voorafgaande en
daaropvolgende acties, volgorde van invloed op de
betekenis en interpretatie ervan.
Sequentiële omgeving De context waarin een specifieke uiting voorkomt en
helpt bepalen hoe deze moet worden begrepen. Het
benadrukt dat een uiting niet op zichzelf staat, maar
altijd betekenis krijgt door de volgorde waarin het wordt
gezegd en door de interactie met voorgaande en
volgende uitingen.
Sequentieorganisatie Door opbouwen van sequenties waarmee we dingen voor
elkaar krijgen (praten, sommige acties komen eerst en
ander volgen daarop)
Service call Gesprekken gedaan door het publiek of door cliënten of
klanten van een organisatie of bedrijf om informatie of
een specifieke service te verkrijgen
Side sequence Conversationele elementen die tijdelijk de stroom van
een hoofdinteractie omleiden, waardoor sprekers een
zijdelings probleem kunnen aankaarten voordat ze
terugkeren naar het hoofdonderwerp. (we gaan naar het
strand Oh wist je dat er files zijn)
Situated display Verschillende vocale gedragingen worden geproduceerd
als acties in reeks van activiteiten die de oproep om hulp
vormen, en dat de telefonist ze als zodanig beoordeelt en
Page 4 of 78
(adjacency pairs) verwachting voor een tweede deel schept, handelingen
die bij elkaar horen
Action Formation Spreken is een actie, praten is uitwisselen informatie en
taal gebruiken om dingen te bereiken in sociale interactie
Activity Als de opeenvolgende ontwikkeling van een activiteit
Contamination tijdens het gesprek ertoe leidt dat uitingen anders
(besmetting worden geïnterpreteerd dan wanneer ze op zichzelf
zouden worden geïnterpreteerd
Afkeursreacties Wijken af van maatschappelijke norm, potentieel om
sociaal ongemak te creëren of relaties beschadigen
gezicht bedreigen
Backchanneling ‘Mmm’ als volging dat luisteraar gesprek volgt als
bevestiging, continuïteit (kan overlap en interruptie zijn)
Beurtwisselinssystee Wanneer is een persoon klaar met een beurt en kan een
m (turn taking nieuwe beurt beginnen
system)
Breachen doorbreken, daardoor kom je erachter wat de regel is
Concealment Verbergen van informatie:
Conditional relevance De verwachting die wordt gecreëerd door een eerste
actie in een interactie dat een bepaald type tweede actie
zal volgen
Consistency rule Als categorie uit een verzameling is gebruikt (bv. de
categorie "baby" uit verzameling "familie"), worden
andere categorieën uit dezelfde verzameling relevant
Constructieve Bieden structuur aan gesprek op beurt-voor-beurtniveau
eenheden en stellen deelnemers in staat om beurten bij het praten
uit te wisselen
Conversationele Als een spreker iets zegt wat in strijd lijkt te zijn met een
implicatuur van de maximes of het coöperatieprincipe, dan gaat de
hoorder er desondanks vanuit dat de sprekers het
coöperatieprincipe volgen
Data-gestuurd Vanuit de data werken en niet vanuit theorie werken
Deontische autoriteit Recht van een individu op autonomie, hun recht om te
beslissen wat ze gaan doen en wat er met hen gaat
gebeuren
Descriptief Conversatie-analyse, observeren kwalitatief onderzoek
Discourse marker Nou, dus, maar, en, trouwens, ok, etc. gebruiken
onderwerp wissel
Disjunctie Inconsistenties tussen de uitspraken of posities van een
spreker of sprekers
Dispreferred format Indirecte, uitgestelde onenigheid (het woord ‘blijkbaar’
gebruiken om contrasterend standpunt introduceren)
Economy rule Als er veel categorieën van toepassing kunnen zijn op
individu, hoeft spreker slechts één categorie te gebruiken
om die persoon adequaat te identificeren
Epistemisch De interactie over de kennis of over hoe deelnemers hun
relatie tot de kennis tonen via verbale en embodied
actions
Page 1 of 78
,Epistemische houding positie of houding van individu t.o.v. kennis binnen
specifieke interactie
Etnomethodologie Onderzoekt hoe individuen sociale orde creëren en
handhaven d.m.v. hun dagelijkse acties en interacties
Expanded sequences uitgebreidere gespreksstructuur waarin basisuitwisseling
wordt omringd door aanvullende interacties. Kunnen
plaatsvinden voor, tijdens of na de kern van de sequentie
en dienen zoals verduidelijking, voorbereiding of
afronding. Zorgen voor meer nuance, duidelijkheid en
sociale afstemming, wat belangrijk is in gevoelige,
complexe of formele gesprekken.
Farewell sequence Verricht interactionele werk door het eerste "afscheid"
voor voorstel van opschorting van
beurtenuitwisselingssysteem
Format tying Deel (soms alles) van de uiting van een eerdere spreker
wordt herhaald in antwoord erop (papegaaien)
FTA Handeling die de gezichtsbehoeften van een
gesprekspartner uitdaagt
Grammer of social Verzameling van procedures die deelnemers gebruiken
action om hun acties met anderen te construeren en te
coördineren, zodat ze elkaar wederzijds kunnen
begrijpen.
Illocutionair Handeling (illocutie) – intentie of communicatieve
strekking van de uiting
Implicatuur Betekenis wordt op indirecte wijze tot stand gebracht
Indexicaliteit Betekenis van uitingen voortkomen uit woorden en uit
gebruik ervan in specifieke context
Insertiesequentie Korte reeks uitwisselingen die wordt ingelast in een
lopende hoofdsequentie. Het doel is meestal om
informatie te verkrijgen die nodig is om de hoofdactie
voort te zetten
Institutionele Geïntegreerde aanpak van alle communicatieve uitingen
gesprekken van een organisatie.
Interactionele Patiënten die informatie willen delen zonder dat het lijkt
dilemma alsof ze het diagnostische proces van de arts verstoren
(bv. symptomen van pijn aangeven zonder dat de arts
iets had gevraagd)
Interrupteren Invallen als de zin nog duidelijk niet klaar is
Local management Ontstaan van beurtwisselingen in een gesprek, spontaan
en niet met scripts, ter plekke en organisch
Locutionair Handeling (locutie) – betekenis van combinatie woorden
Membership Als twee of meer categorieën worden gebruikt om twee
categorisaties of meer leden van een bepaalde populatie te
categoriseren, en die categorieën kunnen worden
gehoord als categorieën uit dezelfde collectie, dan: hoor
ze op die manier (bv. baby en mama valt onder de
verzameling ‘familie’)
Membership Hoe deelnemers aan noodoproepen een oriëntatie
categorization in vertonen op het ras/etniciteit van mensen waarnaar in
Page 2 of 78
,noodoproepen het gesprek wordt verwezen
Membership category Classificaties of sociale typen gebruikt om personen te
beschrijven, regels van de sociale context
Mogelijk Voorspellen van de plek wanneer de ander klaar is en de
voltooiingspunt MVP beurt over kan nemen
Negative Face De behoefte aan privacy, autonomie en
handelingsvrijheid (autonomie)
Nieuwe Niet gerelateerd aan gesprek in eerdere beurten dat ze
onderwerpbeginsels nieuwe referenten gebruiken. Impliceren en veroorzaken
reeks uitingen die een andere lijn van gesprek vormen
Nonterminality summon/ answer creëert ruimte voor een gesprek en
creëert geen ruimte voor afscheid
Noticeable absence Als het verwachte tweede deel niet voorkomt
Ondervragingsreekse Reeks vraag/antwoordparen, waarbij één persoon de
n vragen produceert en de andere persoon de antwoorden
produceert
Overlap Klein beetje overlap bij mogelijk voltooiingspunt als de
uiting klaar of bijna klaar is
Perlocutionair Handeling (perlocutie) – bewerkstellingen van iets bij de
hoorder
Perspective display Slecht nieuws brenger vraagt eerst mening of het
sequence perspectief van een ander vraagt voordat hij zijn eigen
standpunt deelt, 3 beurten!
Politeness theory Bepaalde taalhandelingen kunnen bedreigend zijn voor
face
Positive Face De behoefte van mensen om te worden gewaardeerd en
gerespecteerd (verbondenheid)
Positivistisch waarheid ‘wacht’ om ontdekt te worden mits juiste
perspectief meetinstrumenten worden gebruikt voor verklaringen
(deductie)
Post-expansie Een beurt of een sequentie die volgt op, maar nog steeds
gebonden is aan de basissequentie (“oh” “oké”)
Post-sequentie Volgt na een hoofdactie en wordt gebruikt om die actie af
te ronden, te verduidelijken of te evalueren. Het is een
afsluitende uitwisseling die de interactie afrondt (koffie of
thee thee aub. ok, ga het zetten= post)
Pragmatiek Hoe context bijdraagt aan betekenis
Pragmatisch Is de handeling compleet?
Pre-face Maakt het beginnen met het vertellen van het verhaal
relevant
Pre-sequentie Korte uitwisseling die voorafgaat aan een hoofdactie in
een gesprek. Het doel is om ‘het terrein’ voor te
bereiden, bv. om te peilen of het geschikte moment is om
iets te zeggen of te doen.
Preclosing move Laten zien dat de spreker niets bij te dragen heeft aan
het huidige (eerdere) onderwerp, en in feite de kans om
een beurt te nemen, laat liggen
Preclosing sequence Uitingen die deelnemers laten zien dat ze niets meer te
bieden hebben aan het huidige onderwerp, en mogelijk
Page 3 of 78
, ook aan gesprek als geheel
Preferentieorganisatie Hoe mensen hun reacties op eerste paardelen van
aangrenzende paren construeren om samen te vallen
met sociale verwachtingen
Primaatheid van Betekenis uiting afhankelijk van context waarin deze
sequentiële context plaatsvindt en de sequentiële omgeving
Prosodisch Is de inonatie-conteur compleet?
Recognitional term Als de persoon waarnaar wordt verwezen iemand is van
wie kan worden verwacht dat hij/zij door de ander wordt
herkend
Recycling Waarbij elk van de tegengestelde partijen hun eerdere
standpunt herhaalt (ruziemaken over de telefoon)
Reflexiviteit De onderlinge verbondenheid van menselijke acties en
de context waarin die acties plaatsvinden
Reparatiesequentie Sequenties gericht op problemen met horen/ begrijpen
van het voorafgaande gesprek
Response sequence Laat zien of het verhaal (of bijvoorbeeld de grap)
begrepen is
Samenwerkingsbegins Maak je bijdrage aan het gesprek zodanig dat het is
el/ coöperatieprincipe afgestemd op hetgeen in het huidige stadium van het
gesprek nodig is voor het beoogde doel of voor de
richting van het gesprek
Sequentie Serie van 2 uitingen, elk geproduceerd door een andere
deelnemer, die een specifiek type werk in de interactie
uitvoert
Sequentiële context De plaats van een uiting binnen een interactie en de
betekenis die wordt afgeleid uit de voorafgaande en
daaropvolgende acties, volgorde van invloed op de
betekenis en interpretatie ervan.
Sequentiële omgeving De context waarin een specifieke uiting voorkomt en
helpt bepalen hoe deze moet worden begrepen. Het
benadrukt dat een uiting niet op zichzelf staat, maar
altijd betekenis krijgt door de volgorde waarin het wordt
gezegd en door de interactie met voorgaande en
volgende uitingen.
Sequentieorganisatie Door opbouwen van sequenties waarmee we dingen voor
elkaar krijgen (praten, sommige acties komen eerst en
ander volgen daarop)
Service call Gesprekken gedaan door het publiek of door cliënten of
klanten van een organisatie of bedrijf om informatie of
een specifieke service te verkrijgen
Side sequence Conversationele elementen die tijdelijk de stroom van
een hoofdinteractie omleiden, waardoor sprekers een
zijdelings probleem kunnen aankaarten voordat ze
terugkeren naar het hoofdonderwerp. (we gaan naar het
strand Oh wist je dat er files zijn)
Situated display Verschillende vocale gedragingen worden geproduceerd
als acties in reeks van activiteiten die de oproep om hulp
vormen, en dat de telefonist ze als zodanig beoordeelt en
Page 4 of 78
