Vettaks: dik voor elkaar of te zware belasting?
De vettaks als middel in de strijd tegen overgewicht
Luna Dral
Overgewicht vormt een groot probleem in onze samenleving. 48,7% van de
Nederlanders van achttien jaar en ouder is te zwaar. Het is tegenwoordig ook erg
makkelijk om niet te kiezen voor de gezonde keuze. In supermarkten is ongezond
eten het goedkoopst en ook de vette hap in de snackbar kost je slechts de helft van
de prijs van een gezonde salade. De overheid zoekt wanhopig naar oplossingen om
overgewicht terug te dringen. In 2017 kwam zij met een mogelijke oplossing: de
vettaks, een accijns die wordt geheven op ongezonde en vette levensmiddelen. Wat
is het effect van de vettaks en zou het uitkomst kunnen bieden in de strijd tegen
overgewicht?
Het is tegenwoordig welbekend dat overgewicht veel gezondheidsrisico’s met zich
meebrengt. De verzadigde vetten in ongezonde levensmiddelen kunnen onder meer
leiden tot gewrichtsziekten, diabetes, hart- en longklachten en hoge bloeddruk. De
levensverwachting van mensen met overgewicht daalt en hun medische kosten
nemen toe. Een vettaks zou zowel de individuele gezondheidsrisico’s als de hoge
medische kosten voor de samenleving kunnen verlagen. Uit onderzoek van de
Universiteit van Gent blijkt dat het invoeren van een vettaks een kostenbesparing van
2,23 miljard euro in medische kosten zou opleveren. Voor de overheid en een grote
groep burgers is gezondheid een belangrijke motivatie voor het invoeren van de
vettaks.
Volgens tegenstanders is het lastig om een grens te leggen bij het invoeren van de
accijns op vet en ongezond eten. Er bestaan zowel goede als slechte vetten. Alleen
verzadigde vetten zijn slecht voor de mens, veel andere vetten hebben wij mensen
juist hard nodig om gezond te blijven. Daarnaast is vet niet de enige veroorzaker van
overgewicht, ook suiker en de mate van lichaamsbeweging spelen hierin een rol.
Volgens veel mensen is bewegen zelfs van grotere invloed dan voeding. Het heeft in
hun ogen geen zin om minder ongezonde voedingsmiddelen te gaan eten als je niet
sport.
Door ongezond eten te ontmoedigen kiezen mensen eerder voor de gezonde keuze,
dit bleek uit onderzoek van de Universiteit van Maastricht. Er werd een experiment
gedaan met 178 studenten. De studenten kregen de keuze tussen een goedkope
lunch met weinig vetten of een 25 procent duurdere lunch met veel vetten. De
meerderheid van de studenten liet het duurdere voedsel staan. Er zit echter een
groot nadeel aan zo’n soort proef: het is een momentopname. Een echt onderzoek
over de gevolgen van de vettaks is nu nog lastig, dit omdat het nog een vrij nieuw
concept is en slechts enkele landen deze of een soortgelijke accijns hebben
De vettaks als middel in de strijd tegen overgewicht
Luna Dral
Overgewicht vormt een groot probleem in onze samenleving. 48,7% van de
Nederlanders van achttien jaar en ouder is te zwaar. Het is tegenwoordig ook erg
makkelijk om niet te kiezen voor de gezonde keuze. In supermarkten is ongezond
eten het goedkoopst en ook de vette hap in de snackbar kost je slechts de helft van
de prijs van een gezonde salade. De overheid zoekt wanhopig naar oplossingen om
overgewicht terug te dringen. In 2017 kwam zij met een mogelijke oplossing: de
vettaks, een accijns die wordt geheven op ongezonde en vette levensmiddelen. Wat
is het effect van de vettaks en zou het uitkomst kunnen bieden in de strijd tegen
overgewicht?
Het is tegenwoordig welbekend dat overgewicht veel gezondheidsrisico’s met zich
meebrengt. De verzadigde vetten in ongezonde levensmiddelen kunnen onder meer
leiden tot gewrichtsziekten, diabetes, hart- en longklachten en hoge bloeddruk. De
levensverwachting van mensen met overgewicht daalt en hun medische kosten
nemen toe. Een vettaks zou zowel de individuele gezondheidsrisico’s als de hoge
medische kosten voor de samenleving kunnen verlagen. Uit onderzoek van de
Universiteit van Gent blijkt dat het invoeren van een vettaks een kostenbesparing van
2,23 miljard euro in medische kosten zou opleveren. Voor de overheid en een grote
groep burgers is gezondheid een belangrijke motivatie voor het invoeren van de
vettaks.
Volgens tegenstanders is het lastig om een grens te leggen bij het invoeren van de
accijns op vet en ongezond eten. Er bestaan zowel goede als slechte vetten. Alleen
verzadigde vetten zijn slecht voor de mens, veel andere vetten hebben wij mensen
juist hard nodig om gezond te blijven. Daarnaast is vet niet de enige veroorzaker van
overgewicht, ook suiker en de mate van lichaamsbeweging spelen hierin een rol.
Volgens veel mensen is bewegen zelfs van grotere invloed dan voeding. Het heeft in
hun ogen geen zin om minder ongezonde voedingsmiddelen te gaan eten als je niet
sport.
Door ongezond eten te ontmoedigen kiezen mensen eerder voor de gezonde keuze,
dit bleek uit onderzoek van de Universiteit van Maastricht. Er werd een experiment
gedaan met 178 studenten. De studenten kregen de keuze tussen een goedkope
lunch met weinig vetten of een 25 procent duurdere lunch met veel vetten. De
meerderheid van de studenten liet het duurdere voedsel staan. Er zit echter een
groot nadeel aan zo’n soort proef: het is een momentopname. Een echt onderzoek
over de gevolgen van de vettaks is nu nog lastig, dit omdat het nog een vrij nieuw
concept is en slechts enkele landen deze of een soortgelijke accijns hebben
