Zonnen gezond, is dat verzonnen?
De gevaren van zonnebaden
Luna Dral
Elke zomer, als de zon weer hoog aan de hemel verschijnt, worden massaal de bikini’s, zwembroeken
en slippers uit de kast getrokken. Eindelijk kunnen we weer lekker ons bruine kleurtje kweken, dat
we in de winter tot onze spijt waren kwijtgeraakt. Elk zonnestraaltje dat in ons koude kikkerlandje
schijnt moet daarom volledig benut worden. Een bruine kleur straalt in onze Westerse maatschappij
gezondheid en welvaart uit. Toch vertellen wetenschappers ons wat anders. Dus is de vraag: is zon
wel zo goed voor ons als wij allemaal denken? En zo niet, wat is er dan slecht aan zonnen?
Waarom houden wij Nederlanders zo van zonnebaden? Twee eeuwen geleden werd zonnebaden pas
echt populair. Een bruine huid was een teken van schoonheid, gezondheid en welvaart. En dat wilde
iedereen natuurlijk uitstralen. Ook in de winter wilden wij daarom onze Hollandse huidjes graag mooi
bruin houden. Als gevolg hiervan deden zonnestudio’s goede zaken en werd crème met zelfbruiner
één van de best verkochte producten bij de drogisterij. Pas in de vorige eeuw kwamen de eerste
waarschuwingen van wetenschappers en doctoren over zonnebaden. Zij ontdekten dat het aantal
huidkankerpatiënten zeer snel was toegenomen ten opzichte van voorgaande decennia. De zon bleek
daarbij een belangrijke factor.
Sinds 1990 is het aantal huidkankerpatiënten in Nederland verviervoudigd. In de meeste gevallen is
huidkanker te wijten aan zonnebaden. Overmatig zonnen op jonge leeftijd kan huidkanker
veroorzaken op oudere leeftijd. Jaarlijks krijgen meer dan 51.000 mensen in Nederland de diagnose
huidkanker. In de afgelopen 10 jaar is het aantal mensen dat lijdt aan kwaadaardige huidkanker met
de helft toegenomen. Ruim 900 patiënten overlijden jaarlijks aan de gevolgen van een agressieve
vorm van huidkanker. Overmatig zonnebaden blijkt tevens een veroorzaker te zijn van infecties en
meer rimpels op jongere leeftijd.
Toch is zon voor ons mensen essentieel. Zonlicht zorgt in het lichaam voor het op gang komen van
allerlei chemische processen. Onder invloed van zonlicht maakt het lichaam vitamine D aan. Dit
wordt in de nieren omgezet in een specifiek hormoon met verschillende functies. Als eerste zorgt dit
hormoon voor een betere opname van calcium. Dit versterkt de botten en is vooral belangrijk voor
ouderen, kinderen en zwangere vrouwen. Het hormoon kan ook worden omgezet in het stofje
cholecalciferol, dat werkt als natuurlijke cholesterolverlager. Uit nieuw onderzoek blijkt dat vitamine
D een beschermende rol tegen borst-, prostaat- en darmkanker kan hebben.
De negatieve effecten van zonnebaden doen zich voor als mensen te lang in de zon zijn. Een mens
heeft maar weinig zon nodig om gezond te blijven, vitamine D wordt al snel aangemaakt. Voor de
gemiddelde blanke persoon is een kwartier zonlicht per dag, in de zomer en in de winter, voldoende.
Hoe donkerder de huid, hoe hoger de dagelijkse dosis zonlicht die nodig is om gezond te blijven. De
hoeveelheid pigment in de huid en de dikte van de huid bepalen het huidtype en bepalen tevens hoe
gevoelig je bent voor verbranding.
Veel mensen hebben vooral in de winter drang naar meer zonlicht. Dit komt doordat de zon een
groot psychologisch effect heeft op ons brein en ons algemene welzijn. Mensen voelen zich
ontspannen in de zon. Zonlicht is ook belangrijk voor onze biologische klok. Daglicht/zonlicht zorgt
voor de aanmaak van melatonine, wat zorgt voor ons natuurlijk slaap- en waakritme. Een tekort aan
zonlicht kan leiden tot vermoeidheid en kan op langere termijn zelfs een depressie veroorzaken.
De gevaren van zonnebaden
Luna Dral
Elke zomer, als de zon weer hoog aan de hemel verschijnt, worden massaal de bikini’s, zwembroeken
en slippers uit de kast getrokken. Eindelijk kunnen we weer lekker ons bruine kleurtje kweken, dat
we in de winter tot onze spijt waren kwijtgeraakt. Elk zonnestraaltje dat in ons koude kikkerlandje
schijnt moet daarom volledig benut worden. Een bruine kleur straalt in onze Westerse maatschappij
gezondheid en welvaart uit. Toch vertellen wetenschappers ons wat anders. Dus is de vraag: is zon
wel zo goed voor ons als wij allemaal denken? En zo niet, wat is er dan slecht aan zonnen?
Waarom houden wij Nederlanders zo van zonnebaden? Twee eeuwen geleden werd zonnebaden pas
echt populair. Een bruine huid was een teken van schoonheid, gezondheid en welvaart. En dat wilde
iedereen natuurlijk uitstralen. Ook in de winter wilden wij daarom onze Hollandse huidjes graag mooi
bruin houden. Als gevolg hiervan deden zonnestudio’s goede zaken en werd crème met zelfbruiner
één van de best verkochte producten bij de drogisterij. Pas in de vorige eeuw kwamen de eerste
waarschuwingen van wetenschappers en doctoren over zonnebaden. Zij ontdekten dat het aantal
huidkankerpatiënten zeer snel was toegenomen ten opzichte van voorgaande decennia. De zon bleek
daarbij een belangrijke factor.
Sinds 1990 is het aantal huidkankerpatiënten in Nederland verviervoudigd. In de meeste gevallen is
huidkanker te wijten aan zonnebaden. Overmatig zonnen op jonge leeftijd kan huidkanker
veroorzaken op oudere leeftijd. Jaarlijks krijgen meer dan 51.000 mensen in Nederland de diagnose
huidkanker. In de afgelopen 10 jaar is het aantal mensen dat lijdt aan kwaadaardige huidkanker met
de helft toegenomen. Ruim 900 patiënten overlijden jaarlijks aan de gevolgen van een agressieve
vorm van huidkanker. Overmatig zonnebaden blijkt tevens een veroorzaker te zijn van infecties en
meer rimpels op jongere leeftijd.
Toch is zon voor ons mensen essentieel. Zonlicht zorgt in het lichaam voor het op gang komen van
allerlei chemische processen. Onder invloed van zonlicht maakt het lichaam vitamine D aan. Dit
wordt in de nieren omgezet in een specifiek hormoon met verschillende functies. Als eerste zorgt dit
hormoon voor een betere opname van calcium. Dit versterkt de botten en is vooral belangrijk voor
ouderen, kinderen en zwangere vrouwen. Het hormoon kan ook worden omgezet in het stofje
cholecalciferol, dat werkt als natuurlijke cholesterolverlager. Uit nieuw onderzoek blijkt dat vitamine
D een beschermende rol tegen borst-, prostaat- en darmkanker kan hebben.
De negatieve effecten van zonnebaden doen zich voor als mensen te lang in de zon zijn. Een mens
heeft maar weinig zon nodig om gezond te blijven, vitamine D wordt al snel aangemaakt. Voor de
gemiddelde blanke persoon is een kwartier zonlicht per dag, in de zomer en in de winter, voldoende.
Hoe donkerder de huid, hoe hoger de dagelijkse dosis zonlicht die nodig is om gezond te blijven. De
hoeveelheid pigment in de huid en de dikte van de huid bepalen het huidtype en bepalen tevens hoe
gevoelig je bent voor verbranding.
Veel mensen hebben vooral in de winter drang naar meer zonlicht. Dit komt doordat de zon een
groot psychologisch effect heeft op ons brein en ons algemene welzijn. Mensen voelen zich
ontspannen in de zon. Zonlicht is ook belangrijk voor onze biologische klok. Daglicht/zonlicht zorgt
voor de aanmaak van melatonine, wat zorgt voor ons natuurlijk slaap- en waakritme. Een tekort aan
zonlicht kan leiden tot vermoeidheid en kan op langere termijn zelfs een depressie veroorzaken.
