Hoofdstuk 6 Energie en beweging
6.1 Energie omzetten en overdragen
Wat is energie?
Als iets energie bezit, kan het arbeid verrichten.
Bij het verrichten van arbeid wordt energie overgedragen. Hierbij wordt de overgedragen energie
vaak omgezet in een andere soort energie.
Energieomzetting en energieoverdracht:
Bij energieomzetting en energieoverdracht is altijd sprake van:
Gebruikte energie; een energiesoort die omgezet of overgedragen wordt.
Uitgaande energie; een energiesoort die ontstaat of is overgedragen.
Je hebt nuttige energie en ongewenst energie.
Energie-stroomdiagram; een schematische weergave van een energieomzetting.
Energiebalans; wanneer de gebruikte energie gelijk is aan de uitgaande energie.
Chemische energie:
In voedingsstoffen en brandstoffen is chemische energie opgeslagen.
Je lichaam is een soort verbrandingsmotor die deze energie vrij maakt door een exotherme
chemische reactie.
Veerenergie:
Veerenergie; opgeslagen in een vervormd voorwerp. Verricht positieve arbeid.
Als het voorwerp ontspant, oefent dit veerkracht uit en verricht arbeid.
Het zet de veerenergie om in een andere vorm van energie.
Kinetische energie:
Bewegende voorwerpen hebben kinetische energie, die afhangt van de massa en de snelheid van het
voorwerp.
Zwaarte-energie:
Een voorwerp dat zich op een bepaalde hoogte bevindt heeft zwaarte-energie.
Potentiële energie; arbeid die verricht kan worden door een kracht.
Energie opwekken:
Mechanische energie; bij deze energiesoorten kun je duidelijk de werking van een kracht herkennen.
Er is een waarneembare verplaatsing waarbij arbeid wordt verricht.
Windenergie en zonne-energie zijn geen energiesoorten, maar vormen van energieopwekking.
Energieopwekking; je zet een energiesoort van lage kwaliteit om in een energiesoort van hoge
kwaliteit.
Altijd geldt de energiebalans: er ontstaat geen extra energie.
, 6.2 Mechanische energiesoorten
Mechanische energiesoorten:
Bij bewegingen vinden voortdurend omzettingen van energiesoorten plaats.
De ene soort neemt zoveel af als de andere soorten samen toenemen.
De totale energie blijft steeds gelijk.
Zwaarte-energie:
Een voorwerp dat zich op een bepaalde hoogte bevindt, heeft zwaarte-energie.
De hoeveelheid zwaarte-energie is gelijk aan de arbeid die de zwaartekracht kan verrichten.
Kinetische energie:
Een voorwerp dat snelheid heeft, heeft kinetische energie.
De hoeveelheid kinetische energie is gelijk aan de arbeid die nodig is om het voorwerp deze snelheid
vanuit stilstand te geven.
Veerenergie:
Een gespannen veer bezit veerenergie, want de veerkracht kan arbeid verrichten.
Andere energiesoorten:
Een energie kun je soms rechtstreeks met een formule berekenen, maar vaak ook voordat je weet uit
welke of in welke andere energie die is omgezet.
6.1 Energie omzetten en overdragen
Wat is energie?
Als iets energie bezit, kan het arbeid verrichten.
Bij het verrichten van arbeid wordt energie overgedragen. Hierbij wordt de overgedragen energie
vaak omgezet in een andere soort energie.
Energieomzetting en energieoverdracht:
Bij energieomzetting en energieoverdracht is altijd sprake van:
Gebruikte energie; een energiesoort die omgezet of overgedragen wordt.
Uitgaande energie; een energiesoort die ontstaat of is overgedragen.
Je hebt nuttige energie en ongewenst energie.
Energie-stroomdiagram; een schematische weergave van een energieomzetting.
Energiebalans; wanneer de gebruikte energie gelijk is aan de uitgaande energie.
Chemische energie:
In voedingsstoffen en brandstoffen is chemische energie opgeslagen.
Je lichaam is een soort verbrandingsmotor die deze energie vrij maakt door een exotherme
chemische reactie.
Veerenergie:
Veerenergie; opgeslagen in een vervormd voorwerp. Verricht positieve arbeid.
Als het voorwerp ontspant, oefent dit veerkracht uit en verricht arbeid.
Het zet de veerenergie om in een andere vorm van energie.
Kinetische energie:
Bewegende voorwerpen hebben kinetische energie, die afhangt van de massa en de snelheid van het
voorwerp.
Zwaarte-energie:
Een voorwerp dat zich op een bepaalde hoogte bevindt heeft zwaarte-energie.
Potentiële energie; arbeid die verricht kan worden door een kracht.
Energie opwekken:
Mechanische energie; bij deze energiesoorten kun je duidelijk de werking van een kracht herkennen.
Er is een waarneembare verplaatsing waarbij arbeid wordt verricht.
Windenergie en zonne-energie zijn geen energiesoorten, maar vormen van energieopwekking.
Energieopwekking; je zet een energiesoort van lage kwaliteit om in een energiesoort van hoge
kwaliteit.
Altijd geldt de energiebalans: er ontstaat geen extra energie.
, 6.2 Mechanische energiesoorten
Mechanische energiesoorten:
Bij bewegingen vinden voortdurend omzettingen van energiesoorten plaats.
De ene soort neemt zoveel af als de andere soorten samen toenemen.
De totale energie blijft steeds gelijk.
Zwaarte-energie:
Een voorwerp dat zich op een bepaalde hoogte bevindt, heeft zwaarte-energie.
De hoeveelheid zwaarte-energie is gelijk aan de arbeid die de zwaartekracht kan verrichten.
Kinetische energie:
Een voorwerp dat snelheid heeft, heeft kinetische energie.
De hoeveelheid kinetische energie is gelijk aan de arbeid die nodig is om het voorwerp deze snelheid
vanuit stilstand te geven.
Veerenergie:
Een gespannen veer bezit veerenergie, want de veerkracht kan arbeid verrichten.
Andere energiesoorten:
Een energie kun je soms rechtstreeks met een formule berekenen, maar vaak ook voordat je weet uit
welke of in welke andere energie die is omgezet.
