Samenvatting hoofdstuk 20
1: veredelen
Klassiek veredelen: veredelen van planten m.b.v. selecteren en kruisen
hierbij
Geslachtelijke voortplanting: voortplanting waarbij bevruchting optreedt
(hiervoor vind bestuiving (stuifmeel uit meeldraden op de stempel) plaats (bijv. door bijen))
Zo de gameten (geslachtscellen(m)) uit dit stuifmeelstuifmeelbuizenvruchtbeginsel
In het vruchtbeginsel is de bevruchting (tussen gameten m en v)
Bij veredeling zorgt een mens voor bestuiving en zo bevruchting, zo ontstaan nieuwe zaadjes, met
eigenschappen van beide planten (nieuwe allelen combinatie)
Zo kan de perfecte genenpool ontstaan (in het wild, bij gelijke omstandigheden verarmt het niet
Ongeslachtelijke voortplanting: vermeerdering zonder bevruchting, waarbij de nakomelingen genetisch
identiek zijn aan de ouders (klonen)
Verdelen kan ook door enten bij de ogen (oculi), een kweker, doet een stuk van een plant met een oog
(slapend knopje) op een geschikte onderstam. Zo ontstaat een tak uit het oog met de eigenschappen van
deze plant (dit klonen kost tijd)
Schimmels groeien uit sporen (haploïde cellen die dienen voor de vermeerdering van schimmels)
Spore zweven in de lucht. Komt deze op het bloemblad of vrucht, dan ontkiemt deze en groeit in de
plant, zo vormt het mycelium (netwerk van schimmeldraden). Vervolgens ontstaat pluis: sporendragers.
Sporen hieruit verspreiden zich
Sommige planten hebben resistentiegenen, als je in deze kijkt naar het DNA in de stukken bij deze genen
(DNA-marker (herkenningspunt)), en het vergelijkt met het DNA van hun nakomelingen, kun je ze zo op
DNA niveau selecteren.
Gmo-planten: planten die door genetische modificatie extra genen hebben gekregen
als ze genen van een andere soort krijgen worden het transgene (met genen van andere soort) planten
Als ze genen van dezelfde soort krijgen: cisgene
Hoe het gen over te brengen:
kies een bacterie, bouw de eigenschap in zijn plasmide (klein cirkelvormig DNA), dan is het
Vector: transportmiddel voor het overbrengen van genen
de kloon van deze bacterie, met de goede eigenschap + losse plantencellen, zetten ze op kweek
de plasmide dringt bij sommige binnen, waarna een enzym het gen inbouwt in het plantenDNA
Aan het gen is een markergen gekoppeld, welke bijv. codeert voor resistentie van een antibioticum. Als
dit antibioticum dus wordt toegevoegd, sterven alle cellen, zonder de goede genen
Deze cellen gaan op weefselkweek: een steriel groeimedium om een klompje cellen op te laten groeien
tot een plant
, polypoïd: meerdere sets chromosomen aanwezig (3n, 4n, 5n, 6n of 8n)
(n=aantal verschillende typen chromosomen)
non-disjunctie: verkeerde verdeling van de chromosomen tijdens een celdeling (chromatiden worden
niet gescheiden, door verhinderen trekdraden) (door colchicine)
Door meerdere types chromosomen, zijn er meerdere combinaties mogelijk bij overerving
Tijdens de meiose treedt ook vaak recombinatie plaats, doordat de chromosomen groeperen en zo kan
er crossing-over plaatsvinden.
1: veredelen
Klassiek veredelen: veredelen van planten m.b.v. selecteren en kruisen
hierbij
Geslachtelijke voortplanting: voortplanting waarbij bevruchting optreedt
(hiervoor vind bestuiving (stuifmeel uit meeldraden op de stempel) plaats (bijv. door bijen))
Zo de gameten (geslachtscellen(m)) uit dit stuifmeelstuifmeelbuizenvruchtbeginsel
In het vruchtbeginsel is de bevruchting (tussen gameten m en v)
Bij veredeling zorgt een mens voor bestuiving en zo bevruchting, zo ontstaan nieuwe zaadjes, met
eigenschappen van beide planten (nieuwe allelen combinatie)
Zo kan de perfecte genenpool ontstaan (in het wild, bij gelijke omstandigheden verarmt het niet
Ongeslachtelijke voortplanting: vermeerdering zonder bevruchting, waarbij de nakomelingen genetisch
identiek zijn aan de ouders (klonen)
Verdelen kan ook door enten bij de ogen (oculi), een kweker, doet een stuk van een plant met een oog
(slapend knopje) op een geschikte onderstam. Zo ontstaat een tak uit het oog met de eigenschappen van
deze plant (dit klonen kost tijd)
Schimmels groeien uit sporen (haploïde cellen die dienen voor de vermeerdering van schimmels)
Spore zweven in de lucht. Komt deze op het bloemblad of vrucht, dan ontkiemt deze en groeit in de
plant, zo vormt het mycelium (netwerk van schimmeldraden). Vervolgens ontstaat pluis: sporendragers.
Sporen hieruit verspreiden zich
Sommige planten hebben resistentiegenen, als je in deze kijkt naar het DNA in de stukken bij deze genen
(DNA-marker (herkenningspunt)), en het vergelijkt met het DNA van hun nakomelingen, kun je ze zo op
DNA niveau selecteren.
Gmo-planten: planten die door genetische modificatie extra genen hebben gekregen
als ze genen van een andere soort krijgen worden het transgene (met genen van andere soort) planten
Als ze genen van dezelfde soort krijgen: cisgene
Hoe het gen over te brengen:
kies een bacterie, bouw de eigenschap in zijn plasmide (klein cirkelvormig DNA), dan is het
Vector: transportmiddel voor het overbrengen van genen
de kloon van deze bacterie, met de goede eigenschap + losse plantencellen, zetten ze op kweek
de plasmide dringt bij sommige binnen, waarna een enzym het gen inbouwt in het plantenDNA
Aan het gen is een markergen gekoppeld, welke bijv. codeert voor resistentie van een antibioticum. Als
dit antibioticum dus wordt toegevoegd, sterven alle cellen, zonder de goede genen
Deze cellen gaan op weefselkweek: een steriel groeimedium om een klompje cellen op te laten groeien
tot een plant
, polypoïd: meerdere sets chromosomen aanwezig (3n, 4n, 5n, 6n of 8n)
(n=aantal verschillende typen chromosomen)
non-disjunctie: verkeerde verdeling van de chromosomen tijdens een celdeling (chromatiden worden
niet gescheiden, door verhinderen trekdraden) (door colchicine)
Door meerdere types chromosomen, zijn er meerdere combinaties mogelijk bij overerving
Tijdens de meiose treedt ook vaak recombinatie plaats, doordat de chromosomen groeperen en zo kan
er crossing-over plaatsvinden.
