Leerjaar 1, kwartiel 2
PSYCHOLOGIE
Pam Jansen
,Inhoudsopgave
Psychologie, sociologie en gezondheid........................................................................................................... 2
Communicatieve vaardigheden...................................................................................................................... 6
Persoonsgebonden factoren........................................................................................................................ 15
Voorlichting gericht op gedragsverandering.................................................................................................21
Ontwikkelingspsychologie I en II.................................................................................................................. 26
Ontwikkelingspsychologie adolescent.......................................................................................................... 32
Ontwikkelingspsychologie volwassene......................................................................................................... 37
Ontwikkelingspsychologie oudere................................................................................................................ 43
,Psychologie, sociologie en gezondheid
Gezondheid
Gezondheid = de afwezigheid van ziekte.
Ziekte is de aanwezigheid van:
1. Objectieve signalen: dat het lichaam niet goed functioneert (bijv. hoge bloeddruk)
- Signalen die we kunnen meten, waaraan we kunnen zien dat het lichaam niet goed
functioneert
2. Subjectieve ziektesymptomen (bijv. pijn of verkoudheid)
- Niet meetbaar, maar wel uit te vragen
Defenitie van gezondheid (WHO, 1947) = positieve toestand van fysieke, psychische en
sociale welzijn
Illness-wellness continuüm:
• Diagram met verschillende stadia van gezondheid. Aan de linkerkant het doodgaan en
aan de rechterkant optimale gezondheid. Al deze stadia zijn niet volledig te scheiden,
maar overlappen elkaar
M. Huber is iets aan het ontwikkelen waardoor er een nieuw concept over gezondheid wordt
geschetst. Wat veel meer past bij onze hedendaagse opvatting wat we onder gezondheid
kunnen definiëren. Namelijk:
‘ het vermogen van mensen zich aan te passen en eigen regie te voeren in het licht van
fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven ‘
- Het functioneren staat centraal en niet alleen de aandoening
- Focus op ondersteunen van eigen regie en zelfmanagement en meer aandacht voor
preventie
, Visies uit het verre verleden over gezondheid en ziekte
• Hippocrates (500-300 v.Chr)
- Het lichaam bevat mix van 4 vloeistoffen (humors) die in harmonie/balans moeten
zijn (humorale theorie)
- De 4 vloeistoffen: zwarte gal, gele gal, bloed en slijm
• Plato
- Geest (gedachten, waarnemingen en gevoelens) en lichaam (fysieke deel) zijn
gescheiden en hebben geen/nauwelijks relatie met elkaar
• Descartes (17de eeuw)
- Geest en lichaam gescheiden
- Het lichaam wordt meer gezien als een machine
- Lichaam en geest kunnen wel met elkaar communiceren, maar weinig invloed op
elkaar
- Dieren hebben geen ziel en ziel verlaat lichaam bij de dood
Tegenwoordige visies over gezondheid en ziekte
Biomedisch model (19e – 20e eeuw)
- Ziekte is een verstoring fysiologische processen door blessures, biomedisch
dysbalans, bacteriële/virale infectie e.d. (tamelijk rechtlijnige relatie van oorzaak en
gevolg) te genezen via een medische interventie (diagnose-receptmodel)
- Aan de klacht van de patiënt moet wat gedaan worden, daarom wordt het
biomedisch model ook wel het diagnose-receptmodel genoemd. De patiënt komt
met een klacht daar wordt een diagnose gesteld a.d.h.v. die diagnose wordt
een recept uitgeschreven om de lacht te verhelpen
- Signaal van het lichaam, gescheiden van psychologie en sociale processen van de
geest (dualisme)
Dualisme = lichaam en geest zijn gescheiden van elkaar
Bio-psycho-sociale model (engel, 1977)
• Dit model gaat er van uit dat de gezondheid
wordt beïnvloedt door:
- Biologische factoren
- Psychische factoren
- Sociale factoren (cq. Culturele factoren)
Je kunt een onderscheidt maken tussen:
• Biologische factoren
- Genetische karakteristieken van onze ouders
- Functie en structuur persoonlijke fysiologie (allergie, hartstoornissen,
hersenstoornissen)
• Psychologische factoren
- Gedrag en mentale processen (cognitie, emotie en motivatie)
• Sociale factoren
- Mensen beïnvloeden elkaar
PSYCHOLOGIE
Pam Jansen
,Inhoudsopgave
Psychologie, sociologie en gezondheid........................................................................................................... 2
Communicatieve vaardigheden...................................................................................................................... 6
Persoonsgebonden factoren........................................................................................................................ 15
Voorlichting gericht op gedragsverandering.................................................................................................21
Ontwikkelingspsychologie I en II.................................................................................................................. 26
Ontwikkelingspsychologie adolescent.......................................................................................................... 32
Ontwikkelingspsychologie volwassene......................................................................................................... 37
Ontwikkelingspsychologie oudere................................................................................................................ 43
,Psychologie, sociologie en gezondheid
Gezondheid
Gezondheid = de afwezigheid van ziekte.
Ziekte is de aanwezigheid van:
1. Objectieve signalen: dat het lichaam niet goed functioneert (bijv. hoge bloeddruk)
- Signalen die we kunnen meten, waaraan we kunnen zien dat het lichaam niet goed
functioneert
2. Subjectieve ziektesymptomen (bijv. pijn of verkoudheid)
- Niet meetbaar, maar wel uit te vragen
Defenitie van gezondheid (WHO, 1947) = positieve toestand van fysieke, psychische en
sociale welzijn
Illness-wellness continuüm:
• Diagram met verschillende stadia van gezondheid. Aan de linkerkant het doodgaan en
aan de rechterkant optimale gezondheid. Al deze stadia zijn niet volledig te scheiden,
maar overlappen elkaar
M. Huber is iets aan het ontwikkelen waardoor er een nieuw concept over gezondheid wordt
geschetst. Wat veel meer past bij onze hedendaagse opvatting wat we onder gezondheid
kunnen definiëren. Namelijk:
‘ het vermogen van mensen zich aan te passen en eigen regie te voeren in het licht van
fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven ‘
- Het functioneren staat centraal en niet alleen de aandoening
- Focus op ondersteunen van eigen regie en zelfmanagement en meer aandacht voor
preventie
, Visies uit het verre verleden over gezondheid en ziekte
• Hippocrates (500-300 v.Chr)
- Het lichaam bevat mix van 4 vloeistoffen (humors) die in harmonie/balans moeten
zijn (humorale theorie)
- De 4 vloeistoffen: zwarte gal, gele gal, bloed en slijm
• Plato
- Geest (gedachten, waarnemingen en gevoelens) en lichaam (fysieke deel) zijn
gescheiden en hebben geen/nauwelijks relatie met elkaar
• Descartes (17de eeuw)
- Geest en lichaam gescheiden
- Het lichaam wordt meer gezien als een machine
- Lichaam en geest kunnen wel met elkaar communiceren, maar weinig invloed op
elkaar
- Dieren hebben geen ziel en ziel verlaat lichaam bij de dood
Tegenwoordige visies over gezondheid en ziekte
Biomedisch model (19e – 20e eeuw)
- Ziekte is een verstoring fysiologische processen door blessures, biomedisch
dysbalans, bacteriële/virale infectie e.d. (tamelijk rechtlijnige relatie van oorzaak en
gevolg) te genezen via een medische interventie (diagnose-receptmodel)
- Aan de klacht van de patiënt moet wat gedaan worden, daarom wordt het
biomedisch model ook wel het diagnose-receptmodel genoemd. De patiënt komt
met een klacht daar wordt een diagnose gesteld a.d.h.v. die diagnose wordt
een recept uitgeschreven om de lacht te verhelpen
- Signaal van het lichaam, gescheiden van psychologie en sociale processen van de
geest (dualisme)
Dualisme = lichaam en geest zijn gescheiden van elkaar
Bio-psycho-sociale model (engel, 1977)
• Dit model gaat er van uit dat de gezondheid
wordt beïnvloedt door:
- Biologische factoren
- Psychische factoren
- Sociale factoren (cq. Culturele factoren)
Je kunt een onderscheidt maken tussen:
• Biologische factoren
- Genetische karakteristieken van onze ouders
- Functie en structuur persoonlijke fysiologie (allergie, hartstoornissen,
hersenstoornissen)
• Psychologische factoren
- Gedrag en mentale processen (cognitie, emotie en motivatie)
• Sociale factoren
- Mensen beïnvloeden elkaar
