Beschrijvende statistiek
Hoorcolleges en responsiecolleges
2022 – 2023
,Inhoud
Hoorcollege 1 – introductie cursus & univariate statistiek (grafisch)....................................... 4
Meetniveau variabele ......................................................................................................... 5
Kwalitatieve variabelen (categorische variabelen) .......................................................... 5
Kwantitatieve variabelen (continue variabelen) ............................................................... 6
Statistische analyse ........................................................................................................... 6
Stappenplan voor het kiezen van de statistische analyse ............................................... 6
Univariate statistiek (grafisch) ............................................................................................ 7
Grafisch een kwalitatieve variabele beschrijven ............................................................. 7
Responsiecollege .................................................................................................................. 7
Grafisch een kwantitatieve variabele beschrijven ........................................................... 7
SPSS met Syntax .............................................................................................................. 7
Hoorcollege 2 – univariate statistiek (numeriek) .................................................................... 7
Centrum en spreidingsmaten ............................................................................................. 8
Centrummaten ............................................................................................................... 9
Spreidingsmaten ............................................................................................................ 9
Interpreteren standaarddeviatie: empirische regel .........................................................11
Interpreteren standaarddeviatie: regel Chebyshev ........................................................12
College 3 – Univariate statistiek (vorm & uitschieters); Bivariate statistiek (grafisch) ............13
Boxplot..............................................................................................................................13
Vorm en scheefheid ..........................................................................................................13
Verdelingen met boxplot ................................................................................................14
Relatieve locatie/relatieve scores ......................................................................................15
Percentielen en percentielscore ....................................................................................15
Z-score ..........................................................................................................................15
Uitschieters bepalen met boxplot ...................................................................................17
Outliers..........................................................................................................................17
Bivariate statistiek (grafisch) .............................................................................................17
Bivariate grafische analyse ............................................................................................18
Hoorcollege 4 - Bivariate statistiek (samenhang tussen kwalitatieve variabelen) ..................18
Kruistabel..........................................................................................................................18
Samenhangsmaten: sterkte van samenhang ....................................................................19
Chi-kwadraat (𝑥2) en expected frequences (E) .............................................................20
Cramérs V .....................................................................................................................21
Kendalls rangcorrelatie ..................................................................................................21
Spearman rangcorrelatie rs: samenhang ordinale variabelen.........................................22
Odds ratio’s: relatieve samenhangsmaat .......................................................................22
2
,Hoorcollege 5 | Bivariate statistiek ........................................................................................23
Samenhang kwalitatieve en kwantitatieve variabelen........................................................23
Vergelijking van gemiddelden ........................................................................................23
Cohen’s d ......................................................................................................................24
Samenhang tussen kwantitatieve variabelen ....................................................................24
Pearsoncorrelatie (r) ......................................................................................................25
Enkelvoudige regressie-analyse ....................................................................................26
Hoorcollege 6 | Multivariate Statistiek (trivariaat) ..................................................................29
Overzicht conceptuele modellen .......................................................................................29
Mediatiemodel (interpretatie-/ketenmodel).....................................................................29
Schijnrelatiemodel .........................................................................................................29
Suppressiemodel...........................................................................................................30
Moderatiemodel (interactiemodel) .................................................................................31
Trivariate statistiek ............................................................................................................31
Stappenplan mediatie-analyse ......................................................................................32
Stappenplan moderatie-analyse ....................................................................................33
Hoorcollege 7 | Van onderzoeksvraag naar presentatie onderzoeksresultaten .....................33
Het tentamen ....................................................................................................................33
Probleemstelling ...............................................................................................................34
Onderzoeksvragen ...........................................................................................................34
Causale vraagstellingen ................................................................................................34
Analyse gegevens ............................................................................................................35
Interpreteren resultaten/rapporteren conclusies ................................................................35
Casuïstiek .........................................................................................................................35
3
, Hoorcollege 1 – introductie cursus & univariate statistiek
(grafisch)
Statistiek is een hulpmiddel om gegevens samen te vatten en structuur aan te brengen in
een brei van data.
- Statistiek: (verzamelen), classificeren, samenvatten, organiseren, analyseren en
interpreteren van numerieke gegevens
- Statistiek is een hulpmiddel om een onderzoeksvraag te beantwoorden
- Wetenschappelijk bewijzen: aantonen op basis van empirische gegevens met een
empirisch waargenomen resultaat
Je vat alle antwoorden van respondenten samen in een manier dat je antwoord kunt geven
op je onderzoeksvraag. We willen conclusies alleen trekken als daar empirisch bewijs voor is
(bijvoorbeeld een waarneembaar patroon)
2 varianten binnen statistiek: beschrijvende versus toetsende statistiek
Over welke groep wil je conclusies trekken? Er wordt een steekproef getrokken uit een
populatie.
N – aantal onderzoekseenheden in de populatie
n – aantal onderzoekseenheden in de steekproef
Steekproef moet representatief zijn een goede afspiegeling zijn van de populatie. Met de
steekproef kun je uiteindelijk uitspraken doen over de populatie (toetsende statistiek).
Beschrijvende statistiek houdt in dat je je steekproef beschrijft; hoe ziet je steekproef eruit?
Geeft de verschillende
stappen weer die je als
onderzoeker doorloopt.
Doorgaans begin je met de
probleemstelling.
Veel gebruikte manieren om statistische gegevens te verzamelen:
- Grootschalig veldonderzoek/survey
- Experiment
- Observatie
- Secundaire databronnen
4
Hoorcolleges en responsiecolleges
2022 – 2023
,Inhoud
Hoorcollege 1 – introductie cursus & univariate statistiek (grafisch)....................................... 4
Meetniveau variabele ......................................................................................................... 5
Kwalitatieve variabelen (categorische variabelen) .......................................................... 5
Kwantitatieve variabelen (continue variabelen) ............................................................... 6
Statistische analyse ........................................................................................................... 6
Stappenplan voor het kiezen van de statistische analyse ............................................... 6
Univariate statistiek (grafisch) ............................................................................................ 7
Grafisch een kwalitatieve variabele beschrijven ............................................................. 7
Responsiecollege .................................................................................................................. 7
Grafisch een kwantitatieve variabele beschrijven ........................................................... 7
SPSS met Syntax .............................................................................................................. 7
Hoorcollege 2 – univariate statistiek (numeriek) .................................................................... 7
Centrum en spreidingsmaten ............................................................................................. 8
Centrummaten ............................................................................................................... 9
Spreidingsmaten ............................................................................................................ 9
Interpreteren standaarddeviatie: empirische regel .........................................................11
Interpreteren standaarddeviatie: regel Chebyshev ........................................................12
College 3 – Univariate statistiek (vorm & uitschieters); Bivariate statistiek (grafisch) ............13
Boxplot..............................................................................................................................13
Vorm en scheefheid ..........................................................................................................13
Verdelingen met boxplot ................................................................................................14
Relatieve locatie/relatieve scores ......................................................................................15
Percentielen en percentielscore ....................................................................................15
Z-score ..........................................................................................................................15
Uitschieters bepalen met boxplot ...................................................................................17
Outliers..........................................................................................................................17
Bivariate statistiek (grafisch) .............................................................................................17
Bivariate grafische analyse ............................................................................................18
Hoorcollege 4 - Bivariate statistiek (samenhang tussen kwalitatieve variabelen) ..................18
Kruistabel..........................................................................................................................18
Samenhangsmaten: sterkte van samenhang ....................................................................19
Chi-kwadraat (𝑥2) en expected frequences (E) .............................................................20
Cramérs V .....................................................................................................................21
Kendalls rangcorrelatie ..................................................................................................21
Spearman rangcorrelatie rs: samenhang ordinale variabelen.........................................22
Odds ratio’s: relatieve samenhangsmaat .......................................................................22
2
,Hoorcollege 5 | Bivariate statistiek ........................................................................................23
Samenhang kwalitatieve en kwantitatieve variabelen........................................................23
Vergelijking van gemiddelden ........................................................................................23
Cohen’s d ......................................................................................................................24
Samenhang tussen kwantitatieve variabelen ....................................................................24
Pearsoncorrelatie (r) ......................................................................................................25
Enkelvoudige regressie-analyse ....................................................................................26
Hoorcollege 6 | Multivariate Statistiek (trivariaat) ..................................................................29
Overzicht conceptuele modellen .......................................................................................29
Mediatiemodel (interpretatie-/ketenmodel).....................................................................29
Schijnrelatiemodel .........................................................................................................29
Suppressiemodel...........................................................................................................30
Moderatiemodel (interactiemodel) .................................................................................31
Trivariate statistiek ............................................................................................................31
Stappenplan mediatie-analyse ......................................................................................32
Stappenplan moderatie-analyse ....................................................................................33
Hoorcollege 7 | Van onderzoeksvraag naar presentatie onderzoeksresultaten .....................33
Het tentamen ....................................................................................................................33
Probleemstelling ...............................................................................................................34
Onderzoeksvragen ...........................................................................................................34
Causale vraagstellingen ................................................................................................34
Analyse gegevens ............................................................................................................35
Interpreteren resultaten/rapporteren conclusies ................................................................35
Casuïstiek .........................................................................................................................35
3
, Hoorcollege 1 – introductie cursus & univariate statistiek
(grafisch)
Statistiek is een hulpmiddel om gegevens samen te vatten en structuur aan te brengen in
een brei van data.
- Statistiek: (verzamelen), classificeren, samenvatten, organiseren, analyseren en
interpreteren van numerieke gegevens
- Statistiek is een hulpmiddel om een onderzoeksvraag te beantwoorden
- Wetenschappelijk bewijzen: aantonen op basis van empirische gegevens met een
empirisch waargenomen resultaat
Je vat alle antwoorden van respondenten samen in een manier dat je antwoord kunt geven
op je onderzoeksvraag. We willen conclusies alleen trekken als daar empirisch bewijs voor is
(bijvoorbeeld een waarneembaar patroon)
2 varianten binnen statistiek: beschrijvende versus toetsende statistiek
Over welke groep wil je conclusies trekken? Er wordt een steekproef getrokken uit een
populatie.
N – aantal onderzoekseenheden in de populatie
n – aantal onderzoekseenheden in de steekproef
Steekproef moet representatief zijn een goede afspiegeling zijn van de populatie. Met de
steekproef kun je uiteindelijk uitspraken doen over de populatie (toetsende statistiek).
Beschrijvende statistiek houdt in dat je je steekproef beschrijft; hoe ziet je steekproef eruit?
Geeft de verschillende
stappen weer die je als
onderzoeker doorloopt.
Doorgaans begin je met de
probleemstelling.
Veel gebruikte manieren om statistische gegevens te verzamelen:
- Grootschalig veldonderzoek/survey
- Experiment
- Observatie
- Secundaire databronnen
4
