Geschiedenis
Tijd van jagers en boeren – Prehistorie Tot 3000 v.Chr.
Tijd van Grieken en Romeinen – Oudheid 3000 v.Chr. tot 500 n.Chr.
Tijd van monniken en ridders – vroege middeleeuwen 500 tot 1000
Tijd van steden en staten – hoge en late middeleeuwen 1000 tot 1500
Tijd van ontdekkers en hervormers – renaissance/reformatie/ontdekkingsreizen 1500 tot
1600
Tijd van regenten en vorsten – gouden eeuw 1600 tot 1700
Tijd van pruiken en revoluties – verlichting 1700 tot 1800
Tijd van burgers en stoommachines – industrialisatie 1800 tot 1900
,Hoofdstuk 1
Jagers en verzamelaars, tot 3000 voor christus
Paragraaf 1
Heel lang geleden trokken mensapen vanuit de bossen richting de open vlaktes, daar
leerden ze rechtop staan. Dit zorgde voor:
1. dat ze beter hun omgeving konden zien
2. dat ze sneller konden lopen en bewegen ( handig bij het jagen voor zelfverdediging )
de mensapen maakte hun werktuigen van steen
Er ontstond een hele langzame ontwikkeling van soorten waarbij aanpassing van de
omgeving belangrijk is = evolutie
Het verschil tussen de homosapiens en hun voorouders:
- ze ontwikkelden in een taal -> collectief leren
- ze ontwikkelden het vermogen om op symbolische wijze
te denken zoals bij religies
- ze zorgden goed voor hun doden, met grafgiften die in
het hiernamaals van pas zouden kunnen komen
- ze maakte werktuigen om hun werk makkelijker te maken
De jagers en verzamelaars leefden als nomaden-> ze woonden niet op een vaste plek
- de mannen gingen op jacht en de vrouwen en kinderen gingen verzamelen, vrouwen
kregen deze taak omdat hun onmisbaar waren
- hoe meer natuurlijke bronnen hoe groter de groepen -> carrying capacity
- het klimaat was een grote invloed
Doordat de meeste werktuigen van steen waren gemaakt heten deze tijd de: Oude steentijd
Langzaam kwamen er wel grote veranderingen -> de leefwijze
- ze kregen meer informatie over graan
- invloed van het klimaat -> voedsel in overvloed door vochtige warme temperaturen
- dat nam weer af en toen leerden mensen hoe ze zelf graan zouden kunnen
verbouwen
- akkerbouw en veeteelt
- Landbouwrevolutie
Langzaam trok de landbouwrevolutie zich richting europa door:
bevolkingsdruk op boeren waardoor ze richting europa kwamen en daar hun kennis mee
naar toe brachten
,Paragraaf 2
de kennis van de landbouw begon zich steeds meer te spreiden
- in nederland vestigde de eerste boeren zich in zuid limburg
omdat er geen schriften waren in die tijd werden de namen van culturen vernoemd naar de
plek waar ze leefden of naar bijzondere voorwerpen die ze maakte
- eerste cultuur in nederland = de bandkeramiekcultuur ( versiering van aardewerk )
Trechterbeker cultuur zijn mensen die hun doden begraven in grote grafmonumenten van
zwerfstenen -> de hunebedden
In het midden-oosten ontwikkelde de samenleving zich op een hele andere manier dan in
Noord-Europa
- er waren vele dorpen ontstaan
- door de regenval was er veel vruchtbare grond
- bevolking steeg -> boeren trokken naar de streken rondom de Eufraat, Tigris en de
Nijl
In die gebieden viel er veel minder regen -> boeren werden afhankelijk van het rivierwater
- via kanalen lieten ze het water naar hun akkers -> irrigatielandbouw
De boeren die steeds een goede en rijke oogst binnen haalden kregen steeds meer macht
en werden na verloop van tijd de leiders -> ontstaan van het koningschap
Dus door de succesvolle irrigatielandbouw groeide de bevolking
- dorpen groeide uit tot steden
- inwoners gingen van het omringende platteland heersen -> ontstaan stadstaten
Kenmerken stedelijke staten:
1. Specialisatie
2. Hiërarchie -> wil zeggen dat het is opgebouwd uit klassen
3. Polytheïsme -> geloven in meerdere goden
4. bouwwerken
5. Bestuur
6. Het schrift
Doordat er zo veel voedsel was hoefde niet iedereen meer boer te zijn: Het ambachtelijke
werk ontstond
De samenleving was te moeilijk geworden om alles te onthouden dus werd het schrift
uitgevonden
- eerst begon het met karakterschriften -> herkenbare afbeeldingen
- daarna ontstonden syllabische schriften -> een teken stond voor een bepaalde klank
( werd gebruikt voor handelsafspraken )
- spijkerschrift , stukje riet dat iets ingekraste op een blok klei weergaf
- hiërogliefenschrift ontstond in het oude egypte
, Paragraaf 3
Stadstaten gingen steeds vaker samenwerken al was het niet altijd vrijwillig, deze stadstaten
stonden onder leiding van een koning -> staat ( ook wel een land )
- een koning in Egypte heet een farao
De koningen en farao’s kregen niet zomaar een sterke machtspositie:
1. de ambtenarij en het leger
- ambtenaren hielpen de koning en zorgde ervoor dat de wetten werden nageleefd
- koning was opperbevelhebber van het leger
2. Het belastingsysteem
- dit was om de ambtenaren en het leger te kunnen betalen
- door middel van graan
3. goddelijke legitimering
- de farao werd gezien als de zoon van de zonnegod Ra
- kon bepalen of de oogst goed zou zijn
4. Propaganda
- door middel van grote standbeelden
Religie was in mesopotamië en egypte erg belangrijk
- elke god symboliseert een natuurverschijnsel
- in tempels stonden standbeelden van hun
- vaak half mens half dier
De Egyptenaren dachten dat iedereen na de dood naar een prachtig hiernamaals zou gaan.
Tijd van jagers en boeren – Prehistorie Tot 3000 v.Chr.
Tijd van Grieken en Romeinen – Oudheid 3000 v.Chr. tot 500 n.Chr.
Tijd van monniken en ridders – vroege middeleeuwen 500 tot 1000
Tijd van steden en staten – hoge en late middeleeuwen 1000 tot 1500
Tijd van ontdekkers en hervormers – renaissance/reformatie/ontdekkingsreizen 1500 tot
1600
Tijd van regenten en vorsten – gouden eeuw 1600 tot 1700
Tijd van pruiken en revoluties – verlichting 1700 tot 1800
Tijd van burgers en stoommachines – industrialisatie 1800 tot 1900
,Hoofdstuk 1
Jagers en verzamelaars, tot 3000 voor christus
Paragraaf 1
Heel lang geleden trokken mensapen vanuit de bossen richting de open vlaktes, daar
leerden ze rechtop staan. Dit zorgde voor:
1. dat ze beter hun omgeving konden zien
2. dat ze sneller konden lopen en bewegen ( handig bij het jagen voor zelfverdediging )
de mensapen maakte hun werktuigen van steen
Er ontstond een hele langzame ontwikkeling van soorten waarbij aanpassing van de
omgeving belangrijk is = evolutie
Het verschil tussen de homosapiens en hun voorouders:
- ze ontwikkelden in een taal -> collectief leren
- ze ontwikkelden het vermogen om op symbolische wijze
te denken zoals bij religies
- ze zorgden goed voor hun doden, met grafgiften die in
het hiernamaals van pas zouden kunnen komen
- ze maakte werktuigen om hun werk makkelijker te maken
De jagers en verzamelaars leefden als nomaden-> ze woonden niet op een vaste plek
- de mannen gingen op jacht en de vrouwen en kinderen gingen verzamelen, vrouwen
kregen deze taak omdat hun onmisbaar waren
- hoe meer natuurlijke bronnen hoe groter de groepen -> carrying capacity
- het klimaat was een grote invloed
Doordat de meeste werktuigen van steen waren gemaakt heten deze tijd de: Oude steentijd
Langzaam kwamen er wel grote veranderingen -> de leefwijze
- ze kregen meer informatie over graan
- invloed van het klimaat -> voedsel in overvloed door vochtige warme temperaturen
- dat nam weer af en toen leerden mensen hoe ze zelf graan zouden kunnen
verbouwen
- akkerbouw en veeteelt
- Landbouwrevolutie
Langzaam trok de landbouwrevolutie zich richting europa door:
bevolkingsdruk op boeren waardoor ze richting europa kwamen en daar hun kennis mee
naar toe brachten
,Paragraaf 2
de kennis van de landbouw begon zich steeds meer te spreiden
- in nederland vestigde de eerste boeren zich in zuid limburg
omdat er geen schriften waren in die tijd werden de namen van culturen vernoemd naar de
plek waar ze leefden of naar bijzondere voorwerpen die ze maakte
- eerste cultuur in nederland = de bandkeramiekcultuur ( versiering van aardewerk )
Trechterbeker cultuur zijn mensen die hun doden begraven in grote grafmonumenten van
zwerfstenen -> de hunebedden
In het midden-oosten ontwikkelde de samenleving zich op een hele andere manier dan in
Noord-Europa
- er waren vele dorpen ontstaan
- door de regenval was er veel vruchtbare grond
- bevolking steeg -> boeren trokken naar de streken rondom de Eufraat, Tigris en de
Nijl
In die gebieden viel er veel minder regen -> boeren werden afhankelijk van het rivierwater
- via kanalen lieten ze het water naar hun akkers -> irrigatielandbouw
De boeren die steeds een goede en rijke oogst binnen haalden kregen steeds meer macht
en werden na verloop van tijd de leiders -> ontstaan van het koningschap
Dus door de succesvolle irrigatielandbouw groeide de bevolking
- dorpen groeide uit tot steden
- inwoners gingen van het omringende platteland heersen -> ontstaan stadstaten
Kenmerken stedelijke staten:
1. Specialisatie
2. Hiërarchie -> wil zeggen dat het is opgebouwd uit klassen
3. Polytheïsme -> geloven in meerdere goden
4. bouwwerken
5. Bestuur
6. Het schrift
Doordat er zo veel voedsel was hoefde niet iedereen meer boer te zijn: Het ambachtelijke
werk ontstond
De samenleving was te moeilijk geworden om alles te onthouden dus werd het schrift
uitgevonden
- eerst begon het met karakterschriften -> herkenbare afbeeldingen
- daarna ontstonden syllabische schriften -> een teken stond voor een bepaalde klank
( werd gebruikt voor handelsafspraken )
- spijkerschrift , stukje riet dat iets ingekraste op een blok klei weergaf
- hiërogliefenschrift ontstond in het oude egypte
, Paragraaf 3
Stadstaten gingen steeds vaker samenwerken al was het niet altijd vrijwillig, deze stadstaten
stonden onder leiding van een koning -> staat ( ook wel een land )
- een koning in Egypte heet een farao
De koningen en farao’s kregen niet zomaar een sterke machtspositie:
1. de ambtenarij en het leger
- ambtenaren hielpen de koning en zorgde ervoor dat de wetten werden nageleefd
- koning was opperbevelhebber van het leger
2. Het belastingsysteem
- dit was om de ambtenaren en het leger te kunnen betalen
- door middel van graan
3. goddelijke legitimering
- de farao werd gezien als de zoon van de zonnegod Ra
- kon bepalen of de oogst goed zou zijn
4. Propaganda
- door middel van grote standbeelden
Religie was in mesopotamië en egypte erg belangrijk
- elke god symboliseert een natuurverschijnsel
- in tempels stonden standbeelden van hun
- vaak half mens half dier
De Egyptenaren dachten dat iedereen na de dood naar een prachtig hiernamaals zou gaan.
