Vennootschapsbelasting College 3
Deelnemingsvrijstelling
- Economische en juridische dubbele belasting
- Klassieke stelsel leidt tot economische dubbele belasting
- Deelnemingsvrijstelling
o Objectieve vrijstelling voor voordelen uit deelneming
o 5% of meer van het aandelenkapitaal bezitten, met 5% heb je dusdanige
zeggenschap in een bv dat je kan bemoeien met een bv
o Geen keuzeregime
- Rechtskarakter deelnemingsvrijstelling
o Ne bis in idem, niet dubbel belasten. Zelfde winst twee keer belasten willen
we niet
o Verlengstukgedachte
BV VI, art. 15e Wet VpB, Juridische dubbele belasting
BV BV, art. 13 Wet VpB Economische dubbele belasting
- Niet alleen Nederland kent een deelnemingsvrijstelling
- Binnen de EU M/D-richtlijn, waar in NL 5% voldoende is, is in de EU 25% Alleen
vrijstelling voor dividenden die worden uitgekeerd en in NL alle
waardeveranderingen.
- Nederland kent wel een vrijstelling over een breed object
Als natuurlijke persoon belang hebben in een bv aanmerkelijk belang >5%
Als BV belang hebben in een BV Deelnemingsbelang >5% van nominaal gestort
kapitaal
art. 13 lid 2 sub a, deelnemingsvrijstelling van toepassing.
Eisen aan de moeder:
Moeder moet belastingplichtige zijn voor de VpB. Stichtingen en verenigingen kunnen dus
ook als ze een ondernemingsdeel hebben.
- Formeel 5% criterium ter onderscheiding van een belegging
- Geen onderscheid tussen soorten aandelen
- Deelname in kapitaal versus stemrecht
- Civielrechtelijk begrip gestort kapitaal
80% Beherend 20% Commandiet
Open CV
Dividend 1.000, -
BV
Hoge Raad 7 juli 1982 nr. 20 655 BNB 1982/268
Alleen deel wat aan commandiet toekomt is daarop sprake van deelnemingsvrijstelling
Eisen aan de dochter:
- Aandelenvennootschap
- Fonds voor gemene rekening
- Coöperatie
- Open commanditaire vennootschap
5% criterium
Meesleepregeling (lid 4):
Wanneer een bv een pakket aandelen in een andere bv bezit dat als deelneming moet
worden beschouwd, en daarnaast winstbewijzen van diezelfde bv bezit, worden die
winstbewijzen fiscaal ook als deelneming aangemerkt.
- Reeds een deelneming op grond van lid 2 of 3
- Dan ook deelneming:
o Winstbewijzen
o Deelnemerschapslening – art. 10 lid 1 onderdeel d Wet Vpb
, Meetrekregeling (lid 5)
Situaties waarin niet de aandeelhouder/vennootschap zelf een deelneming heeft in een
dochtervennootschap, maar waarin die deelneming met haar is verbonden dan wel een
met haar verbonden lichaam – art. 10a lid 4 Wet Vpb – die deelneming heeft.
- Ingeval geen reguliere 5% deelneming
- Dan toch deelneming in lichaam als:
o Belastingplichtige met het desbetreffende lichaam is verbonden: of
o Een met de belastingplichtige verbonden lichaam een deelneming in het
lichaam heeft
- Aandelen, deelnemerschapsleningen en winstbewijzen
Aflopende deelneming (lid 16)
- Een volledig boekjaar kwalificerende deelneming gehad, op basis van lid 2 en lid 3
- Zakken onder 5%
- Dan drie boekjaren nog deelnemingsvrijstelling
- VERPLICHT
BNB 1986/118
- Geen juridisch eigenaar
- Wel volledig economisch eigenaar
o Inclusief (afgeleid) stemrecht
- HR: kwalificerende deelneming
o Geen afboeking mogelijk, want verlies uit hoofde deelneming
o Expliciet: gehele economische belang
BNB 1986/4
- Certificaathouder
- Gehele economische belang
o Geen stemrecht
- Kwalificerende deelneming
o Expliciet: volledige belang
Opties:
De houder van een call of put optie heeft het recht tot koop of verkoop van de
onderliggende waarde.
Call optie, Houder heeft recht om te kopen en Schrijver plicht om te verkopen
Put optie, Houder heeft recht om te verkopen en Schrijver heeft plicht om te kopen
BNB 2003/42 (Falcons arrest)
- Langlopende discussie: is voordeel voorkomen dat winsten tweemaal belast
worden
- Optie is afsplitsing van belang bij een aandeel van de aandeelhouder naar de
optiehouder
- Past in strekking deelnemingsvrijstelling om beiden vrijstelling te geven, zodat
vrijstelling geldt voor ALLE voor- en nadelen
De Hoge Raad heeft hier de toepassing van de deelnemingsvrijstelling toegestaan op een
voordeel dat een optiehouder behaalde met de verkoop van zijn opties, MITS de
optiehouder bij uitoefening van de opties een zodanig aandelenbezit in de vennootschap
zou hebben verkregen dat hierop de deelnemingsvrijstelling van toepassing zou zijn
geweest.
Aandelenpakket van ten minste 5% van het nominaal gestorte kapitaal van de
vennootschap uitmaakt en voorts een kwalificerende beleggingsdeelneming is.
- Optiepremie maakt deel uit van het opgeofferde bedrag en is derhalve niet
aftrekbaar.
- Schadevergoeding valt niet onder de deelnemingsvrijstelling.
BNB 2005/160
- Converteerbare obligate
- Waardeontwikkeling conversieplicht conform werknemersoptie buiten de (belaste
winstsfeer)
BNB 2014/79 en 80
Deelnemingsvrijstelling
- Economische en juridische dubbele belasting
- Klassieke stelsel leidt tot economische dubbele belasting
- Deelnemingsvrijstelling
o Objectieve vrijstelling voor voordelen uit deelneming
o 5% of meer van het aandelenkapitaal bezitten, met 5% heb je dusdanige
zeggenschap in een bv dat je kan bemoeien met een bv
o Geen keuzeregime
- Rechtskarakter deelnemingsvrijstelling
o Ne bis in idem, niet dubbel belasten. Zelfde winst twee keer belasten willen
we niet
o Verlengstukgedachte
BV VI, art. 15e Wet VpB, Juridische dubbele belasting
BV BV, art. 13 Wet VpB Economische dubbele belasting
- Niet alleen Nederland kent een deelnemingsvrijstelling
- Binnen de EU M/D-richtlijn, waar in NL 5% voldoende is, is in de EU 25% Alleen
vrijstelling voor dividenden die worden uitgekeerd en in NL alle
waardeveranderingen.
- Nederland kent wel een vrijstelling over een breed object
Als natuurlijke persoon belang hebben in een bv aanmerkelijk belang >5%
Als BV belang hebben in een BV Deelnemingsbelang >5% van nominaal gestort
kapitaal
art. 13 lid 2 sub a, deelnemingsvrijstelling van toepassing.
Eisen aan de moeder:
Moeder moet belastingplichtige zijn voor de VpB. Stichtingen en verenigingen kunnen dus
ook als ze een ondernemingsdeel hebben.
- Formeel 5% criterium ter onderscheiding van een belegging
- Geen onderscheid tussen soorten aandelen
- Deelname in kapitaal versus stemrecht
- Civielrechtelijk begrip gestort kapitaal
80% Beherend 20% Commandiet
Open CV
Dividend 1.000, -
BV
Hoge Raad 7 juli 1982 nr. 20 655 BNB 1982/268
Alleen deel wat aan commandiet toekomt is daarop sprake van deelnemingsvrijstelling
Eisen aan de dochter:
- Aandelenvennootschap
- Fonds voor gemene rekening
- Coöperatie
- Open commanditaire vennootschap
5% criterium
Meesleepregeling (lid 4):
Wanneer een bv een pakket aandelen in een andere bv bezit dat als deelneming moet
worden beschouwd, en daarnaast winstbewijzen van diezelfde bv bezit, worden die
winstbewijzen fiscaal ook als deelneming aangemerkt.
- Reeds een deelneming op grond van lid 2 of 3
- Dan ook deelneming:
o Winstbewijzen
o Deelnemerschapslening – art. 10 lid 1 onderdeel d Wet Vpb
, Meetrekregeling (lid 5)
Situaties waarin niet de aandeelhouder/vennootschap zelf een deelneming heeft in een
dochtervennootschap, maar waarin die deelneming met haar is verbonden dan wel een
met haar verbonden lichaam – art. 10a lid 4 Wet Vpb – die deelneming heeft.
- Ingeval geen reguliere 5% deelneming
- Dan toch deelneming in lichaam als:
o Belastingplichtige met het desbetreffende lichaam is verbonden: of
o Een met de belastingplichtige verbonden lichaam een deelneming in het
lichaam heeft
- Aandelen, deelnemerschapsleningen en winstbewijzen
Aflopende deelneming (lid 16)
- Een volledig boekjaar kwalificerende deelneming gehad, op basis van lid 2 en lid 3
- Zakken onder 5%
- Dan drie boekjaren nog deelnemingsvrijstelling
- VERPLICHT
BNB 1986/118
- Geen juridisch eigenaar
- Wel volledig economisch eigenaar
o Inclusief (afgeleid) stemrecht
- HR: kwalificerende deelneming
o Geen afboeking mogelijk, want verlies uit hoofde deelneming
o Expliciet: gehele economische belang
BNB 1986/4
- Certificaathouder
- Gehele economische belang
o Geen stemrecht
- Kwalificerende deelneming
o Expliciet: volledige belang
Opties:
De houder van een call of put optie heeft het recht tot koop of verkoop van de
onderliggende waarde.
Call optie, Houder heeft recht om te kopen en Schrijver plicht om te verkopen
Put optie, Houder heeft recht om te verkopen en Schrijver heeft plicht om te kopen
BNB 2003/42 (Falcons arrest)
- Langlopende discussie: is voordeel voorkomen dat winsten tweemaal belast
worden
- Optie is afsplitsing van belang bij een aandeel van de aandeelhouder naar de
optiehouder
- Past in strekking deelnemingsvrijstelling om beiden vrijstelling te geven, zodat
vrijstelling geldt voor ALLE voor- en nadelen
De Hoge Raad heeft hier de toepassing van de deelnemingsvrijstelling toegestaan op een
voordeel dat een optiehouder behaalde met de verkoop van zijn opties, MITS de
optiehouder bij uitoefening van de opties een zodanig aandelenbezit in de vennootschap
zou hebben verkregen dat hierop de deelnemingsvrijstelling van toepassing zou zijn
geweest.
Aandelenpakket van ten minste 5% van het nominaal gestorte kapitaal van de
vennootschap uitmaakt en voorts een kwalificerende beleggingsdeelneming is.
- Optiepremie maakt deel uit van het opgeofferde bedrag en is derhalve niet
aftrekbaar.
- Schadevergoeding valt niet onder de deelnemingsvrijstelling.
BNB 2005/160
- Converteerbare obligate
- Waardeontwikkeling conversieplicht conform werknemersoptie buiten de (belaste
winstsfeer)
BNB 2014/79 en 80
