MINDER ONDERWIJZEN,
MEER LEREN
Compacte samenvatting
, Hoofdstuk 7: De uitgangspunten van HGW
Om leerlingen passend onderwijs te kunnen bieden wordt er vooral gebruik gemaakt van
handelingsgericht werken (HGW). Deze methode is gebaseerd op de volgende zeven
uitgangspunten:
1. Doelgericht werken: samen doelen formuleren en evalueren
Leraar en leerling (en ouders) stellen samen doelen op, gaan na of de doelen behaald zijn en
analyseren waarom dat wel of niet is gelukt. Op deze manier ga je samen opzoek naar
succesfactoren in het leerproces. De leerkracht moet een onderzoekende houding
aannemen. De leerdoelen voor vandaag en over een langere periode moeten duidelijk
(zichtbaar) zijn voor de leerling(en). Ook moet het doel voor iedereen begrijpelijk zijn.
Wanneer het doel duidelijk is kun je keuzes maken en de voortgang bewaren.
2. Wisselwerking en afstemming: wat werk?
Het functioneren van ieder kind is afhankelijk van veel factoren en deze factoren
beïnvloeden elkaar wederzijds. Het komt erop aan dat de negatieve verwachtingen en
prestaties moeten worden doorbroken. Als dit niet gebeurd zullen de zwakke leerlingen
sneller afhaken met als gevolg dat ze niet sterker worden. Voorbeelden van stimulerende en
belemmerende factoren van een leerling zijn:
- Factoren in het kind: intelligentie, doorzettingsvermogen, concentratie en intrinsieke of
extrinsieke motivatie.
- Factoren in de leeromgeving: doelgerichtheid, onderwijsklimaat, gestructureerd maar
afgestemd onderwijs.
- Factoren in de thuissituatie: betrokkenheid, belangstelling, veiligheid.
Door deze factoren te analyseren bepaal je de onderwijsbehoeften van de leerling. Het gaat
om de instructiebehoeften (snappen wat er geleerd wordt) en om ondersteuningsbehoeften
(proces van leren voor elkaar krijgen).
3. Onderwijsbehoeften: wat heeft een leerling nodig om de doelen te bereiken?
Bij de leertheorie van het behaviorisme wordt leren gezien als een extern gestuurd proces.
In het nieuwere constructivisme wordt ervan uit gegaan dat kinderen zelf actief kennis
construeren.
Een leerling geeft zelf persoonlijke betekenis aan zijn ervaringen. Op deze manier van leren
raken leerlingen meer betrokken, maar verschillen leerlingen ook in wat ze nodig hebben om
te kunnen leren. Om het onderwijs juist af te stemmen onderzoek je samen met de leerling
wat hij/zij nodig heeft om de doelen te bereiken.
4. De leraar doet ertoe door…
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het denken en doen van de leraar en de kwaliteit
van het pedagogisch-didactisch handelen doorslag gevend zijn voor goed onderwijs.
Als je vooral door de ogen van de leerling naar je onderwijs kijkt en op basis daarvan
besluiten neemt, ben je voor handelingsgericht bezig. Door te overleggen met collega’s
wordt je er steeds beter in. De school wordt dan een fijne plek om te werken en om te je
ontwikkelen.
5. Positieve aspecten van kind, leraar en ouders benutten om…
Binnen handelingsgericht werken is het belangrijk om te kijken naar de kracht van ieder kind.
MEER LEREN
Compacte samenvatting
, Hoofdstuk 7: De uitgangspunten van HGW
Om leerlingen passend onderwijs te kunnen bieden wordt er vooral gebruik gemaakt van
handelingsgericht werken (HGW). Deze methode is gebaseerd op de volgende zeven
uitgangspunten:
1. Doelgericht werken: samen doelen formuleren en evalueren
Leraar en leerling (en ouders) stellen samen doelen op, gaan na of de doelen behaald zijn en
analyseren waarom dat wel of niet is gelukt. Op deze manier ga je samen opzoek naar
succesfactoren in het leerproces. De leerkracht moet een onderzoekende houding
aannemen. De leerdoelen voor vandaag en over een langere periode moeten duidelijk
(zichtbaar) zijn voor de leerling(en). Ook moet het doel voor iedereen begrijpelijk zijn.
Wanneer het doel duidelijk is kun je keuzes maken en de voortgang bewaren.
2. Wisselwerking en afstemming: wat werk?
Het functioneren van ieder kind is afhankelijk van veel factoren en deze factoren
beïnvloeden elkaar wederzijds. Het komt erop aan dat de negatieve verwachtingen en
prestaties moeten worden doorbroken. Als dit niet gebeurd zullen de zwakke leerlingen
sneller afhaken met als gevolg dat ze niet sterker worden. Voorbeelden van stimulerende en
belemmerende factoren van een leerling zijn:
- Factoren in het kind: intelligentie, doorzettingsvermogen, concentratie en intrinsieke of
extrinsieke motivatie.
- Factoren in de leeromgeving: doelgerichtheid, onderwijsklimaat, gestructureerd maar
afgestemd onderwijs.
- Factoren in de thuissituatie: betrokkenheid, belangstelling, veiligheid.
Door deze factoren te analyseren bepaal je de onderwijsbehoeften van de leerling. Het gaat
om de instructiebehoeften (snappen wat er geleerd wordt) en om ondersteuningsbehoeften
(proces van leren voor elkaar krijgen).
3. Onderwijsbehoeften: wat heeft een leerling nodig om de doelen te bereiken?
Bij de leertheorie van het behaviorisme wordt leren gezien als een extern gestuurd proces.
In het nieuwere constructivisme wordt ervan uit gegaan dat kinderen zelf actief kennis
construeren.
Een leerling geeft zelf persoonlijke betekenis aan zijn ervaringen. Op deze manier van leren
raken leerlingen meer betrokken, maar verschillen leerlingen ook in wat ze nodig hebben om
te kunnen leren. Om het onderwijs juist af te stemmen onderzoek je samen met de leerling
wat hij/zij nodig heeft om de doelen te bereiken.
4. De leraar doet ertoe door…
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het denken en doen van de leraar en de kwaliteit
van het pedagogisch-didactisch handelen doorslag gevend zijn voor goed onderwijs.
Als je vooral door de ogen van de leerling naar je onderwijs kijkt en op basis daarvan
besluiten neemt, ben je voor handelingsgericht bezig. Door te overleggen met collega’s
wordt je er steeds beter in. De school wordt dan een fijne plek om te werken en om te je
ontwikkelen.
5. Positieve aspecten van kind, leraar en ouders benutten om…
Binnen handelingsgericht werken is het belangrijk om te kijken naar de kracht van ieder kind.
