Moderne Geschiedenis
Assignments week 4
Lysanne Kloosterman S4062795
Assignment 4: spotprent Simplicissimus
In het Duitse satirische blad Simplicissimus is in 1904 een spotprent over de kolonisatie van
Afrika uitgegeven. De imperialistische aanpak van Duitsland, Groot-Brittannië, Frankrijk en
België worden apart van elkaar weergegeven waardoor de verschillende beleidsvormen
duidelijk worden. Maar wat is de boodschap van deze spotprent?
De bovenste afbeelding geeft de Duitse kolonisatie van Zuidwest-Afrika weer. Te
zien is hoe een militair of een legeraanvoerder een krokodil muilkorft, met op de achtergrond
een rij marcherende giraffes. Ze bevinden zich op een grote zandvlakte, een karakteristiek
van Afrika, en voor de giraffes staat een andere bevelhebber. Een interpretatie van deze prent
is dat de Duitse machthebbers Afrika veroveren ofwel koloniseren en het binnenland als het
ware ‘temt’. Er is een nadruk op het militaire aspect van de verovering. Dit hangt samen met
het Duitse regeringssysteem onder keizer Wilhelm II, gezien de Duitse keizer een zekere
oorlogs- of veroveringszucht had en graag mee wilde delen in het hebben van koloniën om op
die manier het Rijk uit te breiden. De kolonisatie van Afrika vormde onderdeel van zijn
weltpolitik, dat een imperialistisch karakter had.
De prent zou ook de komst van Von Trotha kunnen uitbeelden. In Zuidwest-Afrika
was namelijk een oorlog gaande tussen twee inheemse stammen, de Herero- en de
Namastam. Het conflict verergerde bij de komst van de Duitse kolonisten, die zich ermee
bemoeiden en bescherming boden aan de stammen. Toen de Duitsers steeds meer traditioneel
bezit overnamen besloten de stammen hun onderlinge strijd te stoppen en zich gezamenlijk te
richten tegen de Duitse overheersing. Deze opstand was extreem bloederig en er vielen
duizenden slachtoffers; overlevenden werden in concentratiekampen geplaatst en velen
overleden daar alsnog. Onder leiding van Von Trotha was de eerste genocide van de
twintigste eeuw een feit.
De visie van de illustrator op de kolonisatie door Duitsland heeft dus een duidelijk
militair aspect. De arrogantie en het superioriteitsgevoel van het imperialisme blijkt uit het
temmen van de wilde dieren. Maar er zijn natuurlijk ook nog de andere koloniale machten;
bij Groot-Brittannië is er een grote machine afgebeeld, bestuurd door twee blanke mannen die
dus op industriële wijze producten aan het verwerken zijn. Rechts staat een clericus,
waarschijnlijk een missionaris. Een interpretatie hiervan zou kunnen zijn dat de imperiale
macht in de industrialisatie schuilt en niet zozeer in het koloniale volk, gezien er geen enkel
teken van kolonialiteit te vinden is in de afbeelding, anders dan een verwijzing naar
kerstening of ‘white man’s burden’. Bij de afbeelding voor Frankrijk is te zien hoe Europese
en inheemse mannen met elkaar mengen, wat zich duidt in flirterig gedrag. Dit slaat
waarschijnlijk op de culturele menging van Afrika en Frankrijk, zoals uitwisseling van taal en
andere culturele elementen. In het heden is dit ook nog te merken aan Franstalige Afrikaanse
landen en Afrikaanse invloeden in bijvoorbeeld Franse muziek. De afbeelding voor België
laat zien hoe een Belgische man van hoge rank, vermoedelijk de Belgische koning, een
Assignments week 4
Lysanne Kloosterman S4062795
Assignment 4: spotprent Simplicissimus
In het Duitse satirische blad Simplicissimus is in 1904 een spotprent over de kolonisatie van
Afrika uitgegeven. De imperialistische aanpak van Duitsland, Groot-Brittannië, Frankrijk en
België worden apart van elkaar weergegeven waardoor de verschillende beleidsvormen
duidelijk worden. Maar wat is de boodschap van deze spotprent?
De bovenste afbeelding geeft de Duitse kolonisatie van Zuidwest-Afrika weer. Te
zien is hoe een militair of een legeraanvoerder een krokodil muilkorft, met op de achtergrond
een rij marcherende giraffes. Ze bevinden zich op een grote zandvlakte, een karakteristiek
van Afrika, en voor de giraffes staat een andere bevelhebber. Een interpretatie van deze prent
is dat de Duitse machthebbers Afrika veroveren ofwel koloniseren en het binnenland als het
ware ‘temt’. Er is een nadruk op het militaire aspect van de verovering. Dit hangt samen met
het Duitse regeringssysteem onder keizer Wilhelm II, gezien de Duitse keizer een zekere
oorlogs- of veroveringszucht had en graag mee wilde delen in het hebben van koloniën om op
die manier het Rijk uit te breiden. De kolonisatie van Afrika vormde onderdeel van zijn
weltpolitik, dat een imperialistisch karakter had.
De prent zou ook de komst van Von Trotha kunnen uitbeelden. In Zuidwest-Afrika
was namelijk een oorlog gaande tussen twee inheemse stammen, de Herero- en de
Namastam. Het conflict verergerde bij de komst van de Duitse kolonisten, die zich ermee
bemoeiden en bescherming boden aan de stammen. Toen de Duitsers steeds meer traditioneel
bezit overnamen besloten de stammen hun onderlinge strijd te stoppen en zich gezamenlijk te
richten tegen de Duitse overheersing. Deze opstand was extreem bloederig en er vielen
duizenden slachtoffers; overlevenden werden in concentratiekampen geplaatst en velen
overleden daar alsnog. Onder leiding van Von Trotha was de eerste genocide van de
twintigste eeuw een feit.
De visie van de illustrator op de kolonisatie door Duitsland heeft dus een duidelijk
militair aspect. De arrogantie en het superioriteitsgevoel van het imperialisme blijkt uit het
temmen van de wilde dieren. Maar er zijn natuurlijk ook nog de andere koloniale machten;
bij Groot-Brittannië is er een grote machine afgebeeld, bestuurd door twee blanke mannen die
dus op industriële wijze producten aan het verwerken zijn. Rechts staat een clericus,
waarschijnlijk een missionaris. Een interpretatie hiervan zou kunnen zijn dat de imperiale
macht in de industrialisatie schuilt en niet zozeer in het koloniale volk, gezien er geen enkel
teken van kolonialiteit te vinden is in de afbeelding, anders dan een verwijzing naar
kerstening of ‘white man’s burden’. Bij de afbeelding voor Frankrijk is te zien hoe Europese
en inheemse mannen met elkaar mengen, wat zich duidt in flirterig gedrag. Dit slaat
waarschijnlijk op de culturele menging van Afrika en Frankrijk, zoals uitwisseling van taal en
andere culturele elementen. In het heden is dit ook nog te merken aan Franstalige Afrikaanse
landen en Afrikaanse invloeden in bijvoorbeeld Franse muziek. De afbeelding voor België
laat zien hoe een Belgische man van hoge rank, vermoedelijk de Belgische koning, een
