Hoofdstuk 10: Uitscheiding
§10.1 Het interne milieu
Een regelkring voorkomt grote afwijkingen. Regelkringen bestaan uit een norm, een receptor
en een effector. De gewenste waarde in een regelkring ligt vast in de norm. Een receptor
geeft een afwijkende waarde door aan een regelcentrum, die impulsen stuurt naar de
effectoren. De effectoren corrigeren vervolgens de afwijking. Dit heet negatieve
terugkoppeling.
Kerntemperatuur: temperatuur binnenin het lichaam hart, longen, lever, hersenen
Schiltemperatuur: temperatuur in de delen van het lichaam die niet tot de kern van het
lichaam behoren huid, ledematen
De norm van 37°C zorgt ervoor dat enzymen in de diepliggende organen goed werken.
Wanneer enzymen niet goed zouden werken, raken vitale lichaamsfuncties verstoord. Iets
wat je lichaam doet als het extreem koud is, is het vernauwen van de kringspieren en
slagadertjes, zodat het bloed niet meer naar de huid gaat. Dit remt het warmteverlies.
Wanneer je koorts hebt, verandert je regelcentrum (de hypothalamus) de norm van je
temperatuur (vaak hoger dan 37°C).
Interne milieu: de samenstelling van je bloed en je weefselvloeistof.
Het vermogen om het interne milieu voor de cellen redelijk constant te houden, heet
homeostase. Voor die homeostase zet het lichaam een groot aantal regelkringen in met een
norm en negatieve terugkoppeling. Kleine afwijkingen van de norm zijn geen groot probleem,
maar er is altijd een bovengrens en een ondergrens.
, §10.2 Gaswisseling
Ademfrequentie: het aantal ademhalingen per minuut.
Ademvolume: de hoeveelheid lucht die je bij 1 ademhaling in- en uitademt (in L).
Vitale capaciteit: het maximale ademvolume. Binas 83B
Lucht gaat via je keelholte naar de luchtpijp. Twee hoofdbronchiën vertakken zich naar
kleinere luchtpijptakjes, de bronchiolen. Kraakbeenringen rond de luchtpijp en grote
vertakkingen voorkomen dichtklappen van deze luchtwegen bij een inademing. Kleine
bronchiolen hebben geen kraakbeenringen, maar zijn omgeven door een spierlaag. Aan het
einde van de bronchiolen komt de ingeademde lucht in de alveoli (de luchtblaasjes) terecht.
Via diffusie in de alveoli gaat zuurstof naar het bloed en koolstofdioxide uit het bloed en met
de uitademing mee het lichaam uit. De factoren die de snelheid van de diffusie beïnvloeden
staan beschreven in de wet van Fick.
De dode ruimte is het gedeelte van de luchtwegen waar geen diffusie van gassen optreedt.
Na een uitademing, is er altijd nog oude lucht aanwezig in de longblaasjes, de aan- en
afvoerwegen en de dode ruimte.
De longcapaciteit: het volume van je longen. Het reservevolume (ruim een liter) zorgt ervoor
dat de longen niet dichtklappen.
De hersenstam bevat het ademcentrum. Hier zit de norm voor het zuurstofgehalte en het
koolstofdioxidegehalte. Het ademcentrum reageert vooral op de concentratie CO2 in het
bloed. Door meerdere keren diep in en uit te ademen, duurt het langer voordat de CO2-
waarde de drempelwaarde overschrijdt.
De voordelen van door je neus ademen zijn:
1. De ingeademde lucht komt goed in contact met het neusslijmvlies, waardoor je
gevaarlijke stoffen of bedorven eten kan ruiken.
2. Neusharen leiden de luchtstroom langs het neusslijm, dat stof en ziektekiemen vangt.
3. De langere weg door de neus maakt de lucht warmer en vochtiger, wat beschadiging
van de tere luchtblaasjes voorkomt.
Bij astma zijn de luchtwegen ontstoken en hoopt slijm zich op. De lucht kan de longblaasjes
niet zo goed meer bereiken. COPD is een verzamelnaam voor de ziekten longemfyseem en
chronische bronchitis. Bij longemfyseem is het longoppervlak kleiner dan normaal omdat een
aantal longblaasjes kapot is gegaan. Daardoor kortademig.
§10.1 Het interne milieu
Een regelkring voorkomt grote afwijkingen. Regelkringen bestaan uit een norm, een receptor
en een effector. De gewenste waarde in een regelkring ligt vast in de norm. Een receptor
geeft een afwijkende waarde door aan een regelcentrum, die impulsen stuurt naar de
effectoren. De effectoren corrigeren vervolgens de afwijking. Dit heet negatieve
terugkoppeling.
Kerntemperatuur: temperatuur binnenin het lichaam hart, longen, lever, hersenen
Schiltemperatuur: temperatuur in de delen van het lichaam die niet tot de kern van het
lichaam behoren huid, ledematen
De norm van 37°C zorgt ervoor dat enzymen in de diepliggende organen goed werken.
Wanneer enzymen niet goed zouden werken, raken vitale lichaamsfuncties verstoord. Iets
wat je lichaam doet als het extreem koud is, is het vernauwen van de kringspieren en
slagadertjes, zodat het bloed niet meer naar de huid gaat. Dit remt het warmteverlies.
Wanneer je koorts hebt, verandert je regelcentrum (de hypothalamus) de norm van je
temperatuur (vaak hoger dan 37°C).
Interne milieu: de samenstelling van je bloed en je weefselvloeistof.
Het vermogen om het interne milieu voor de cellen redelijk constant te houden, heet
homeostase. Voor die homeostase zet het lichaam een groot aantal regelkringen in met een
norm en negatieve terugkoppeling. Kleine afwijkingen van de norm zijn geen groot probleem,
maar er is altijd een bovengrens en een ondergrens.
, §10.2 Gaswisseling
Ademfrequentie: het aantal ademhalingen per minuut.
Ademvolume: de hoeveelheid lucht die je bij 1 ademhaling in- en uitademt (in L).
Vitale capaciteit: het maximale ademvolume. Binas 83B
Lucht gaat via je keelholte naar de luchtpijp. Twee hoofdbronchiën vertakken zich naar
kleinere luchtpijptakjes, de bronchiolen. Kraakbeenringen rond de luchtpijp en grote
vertakkingen voorkomen dichtklappen van deze luchtwegen bij een inademing. Kleine
bronchiolen hebben geen kraakbeenringen, maar zijn omgeven door een spierlaag. Aan het
einde van de bronchiolen komt de ingeademde lucht in de alveoli (de luchtblaasjes) terecht.
Via diffusie in de alveoli gaat zuurstof naar het bloed en koolstofdioxide uit het bloed en met
de uitademing mee het lichaam uit. De factoren die de snelheid van de diffusie beïnvloeden
staan beschreven in de wet van Fick.
De dode ruimte is het gedeelte van de luchtwegen waar geen diffusie van gassen optreedt.
Na een uitademing, is er altijd nog oude lucht aanwezig in de longblaasjes, de aan- en
afvoerwegen en de dode ruimte.
De longcapaciteit: het volume van je longen. Het reservevolume (ruim een liter) zorgt ervoor
dat de longen niet dichtklappen.
De hersenstam bevat het ademcentrum. Hier zit de norm voor het zuurstofgehalte en het
koolstofdioxidegehalte. Het ademcentrum reageert vooral op de concentratie CO2 in het
bloed. Door meerdere keren diep in en uit te ademen, duurt het langer voordat de CO2-
waarde de drempelwaarde overschrijdt.
De voordelen van door je neus ademen zijn:
1. De ingeademde lucht komt goed in contact met het neusslijmvlies, waardoor je
gevaarlijke stoffen of bedorven eten kan ruiken.
2. Neusharen leiden de luchtstroom langs het neusslijm, dat stof en ziektekiemen vangt.
3. De langere weg door de neus maakt de lucht warmer en vochtiger, wat beschadiging
van de tere luchtblaasjes voorkomt.
Bij astma zijn de luchtwegen ontstoken en hoopt slijm zich op. De lucht kan de longblaasjes
niet zo goed meer bereiken. COPD is een verzamelnaam voor de ziekten longemfyseem en
chronische bronchitis. Bij longemfyseem is het longoppervlak kleiner dan normaal omdat een
aantal longblaasjes kapot is gegaan. Daardoor kortademig.
