Europees recht
Totstandkoming EU
EU= internationale organisatie, opgericht volgens de regels van het internationale recht.
De voorlopers (EGKS, Euratom, EEG) zijn opgericht na de tweede wereldoorlog.
- Oprichting door de lidstaten door het sluiten van verdragen
Er wordt een contract opgesteld volgens nationale wet als personen of rechtspersonen
afspraken met elkaar maken, de afspraken worden gemaakt op grond van het internationale
recht.
De overheid heeft staatssoevereiniteit: andere staten kunnen bv. Niet bepalen hoe
Nederland zijn regelgeving vormgeeft, deze macht ligt alleen bij de nationale overheid.
Deze macht kan op 2 manieren worden beperkt:
1. Soevereiniteit vrijwillig overgedragen: staat kan beslissen om de
beslissingsbevoegdheid (een gedeelte) over te dragen aan bv. Een internationale
organisatie.
2. Soevereiniteit onvrijwillig beperkt: bv. Als een staat wordt binnengevallen door een
ander land en de macht overneemt.
Focus EU in eerste instantie op:
Veiligheid
Economische integratie
Daarna uitbreidingen/ wijzigingen d.m.v. verdere verdragen totdat we de EU hebben zoals
deze nu is:
Steeds meer lidstaten
Meer bevoegdheden (niet meer alleen economisch)
Veranderingen van de structuur (bijv. meer bevoegdheden Europees Parlement)
Naamswijziging EEG > EG > EU
Nu gelden het Verdrag betreffende de EU (VEU) en het verdrag betreffende de
Werking van de EU (VWEU).
Doelstellingen EU (art. 2 en 3 VEU)
Vrede en welzijn
Vrijheid en veiligheid
Interne markt
Vrije markt
Staatsteun
Mededinging
Monetaire unie
Extern (mensenrechten) beleid
Bevoegdheden EU:
De bevoegdheden van de EU staan in het VEU en VWEU
De EU kan deze gebruiken om de doelstellingen te realiseren
Art. 5 lid 2 VEU (attributiebeginsel)
,Verschillende internationale organisaties:
1. Gouvernementele organisaties= samenwerkingsverband tussen staten.
Opgericht door lidstaten door het sluiten van een verdrag:
Onderhandelingen
Ondertekenen
Ratificatie
Voorbeelden: Europese Unie, Verenigde Naties
- Intergouvernementele organisaties:
Staten geven geen soevereiniteit op > nationale regeringen hebben het voor het zeggen.
o Besluiten met eenparigheid van stemmen of niet- bindende besluiten
o Eenvoudige structuur
o Beperkte bevoegdheden
o Uitvoering van besluiten door de landen zelf
Bijvoorbeeld: ITU, WGO, WHO
- Supranationale organisaties
Staten dragen wel soevereiniteit over > de organisatie kan haar wil opleggeen aan de
lidstaten.
o Meerderheidsbesluiten
o Complexe structuur
o Verregaande bevoegdheden
Bijvoorbeeld: Europese Unie
2. Non- gouvernementele organisaties= een rechtspersoon opgericht door personen
Amnesty International, Rode Kruis
Primair Europees recht
Bestaat uit de Verdagen en het Handvest van de Grondrechten van de EU
(VEU en VWEU zijn de belangrijkste verdragen)
- Komt tot stand doordat de lidstaten van de EU een verdrag sluiten
Inhoud van het primair Europees recht:
Bevoegdheden
Bevoegdheden van de instellingen
Rechtsbasis voor nadere regelgeving
Procedures (bijvoorbeeld hoe de Europese Commissie wordt benoemd)
Materiele bepalingen = rechten en plichten van burgers
De EU heeft 27 lidstaten (Brexit)
, De instellingen van de EU (art. 13 lid 1 VEU)
Het Europees Parlement
De Europese Raad
De Raad (of: Raad van de Europese Unie)
De Europese Commissie (‘de Commissie’)
Het Hof van Justitie van de Europese Unie
De Europese Centrale Bank
De Rekenkamer
Secundair Europees recht:
Gaat meer om de richtlijnen, verordeningen en besluiten (art. 288 VWEU)
- Wordt gemaakt door de instellingen van de EU volgens de voorgeschreven
wetgevingsprocedure.
- Het secundaire recht is een uitwerking van het primaire recht
Verhouding met primaire recht:
Wat is meer specifiek?
Wat is hoger in hiërarchie?
Algemene beginselen Europees recht:
- Gelijkheidsbeginsel
Eventuele conflicten tussen lidstaten worden binnen de EU op diplomatieke wijze opgelost >
zorgt ervoor dat binnen de Europese lidstaten geen oorlog meer is geweest.
- Geen ruzie met handelspartners maken!
Er is vrij verkeer van personen, maar daarmee ook vrij verkeer van criminaliteit
De EU zorgt er daarom voor een beleid dat vrij verkeer van personen mogelijk maakt, maar
ook regels om grensoverschrijdende criminaliteit te bestrijden.
Bedoeling is dat de nationale markten steeds meer geïntegreerd worden tot 1 interne markt.
Monetaire unie
De euro zorgt ervoor dat de handel tussen lidstaten wordt bevorderd > consumenten
kunnen de prijzen van producten en diensten in zijn eigen land vergelijken met andere
landen.
De Europese Centrale bank: verantwoordelijk voor het monetaire beleid > euro moet een
stabiele koers houden en zijn daarom veel gestelde eisen waaraan de lidstaten moeten
voldoen.
Art. 2 VEU: bescherming van mensenrechten
Fundamentele begrippen voor lidstaten:
Democratische samenleving
Rechtsstaat
Totstandkoming EU
EU= internationale organisatie, opgericht volgens de regels van het internationale recht.
De voorlopers (EGKS, Euratom, EEG) zijn opgericht na de tweede wereldoorlog.
- Oprichting door de lidstaten door het sluiten van verdragen
Er wordt een contract opgesteld volgens nationale wet als personen of rechtspersonen
afspraken met elkaar maken, de afspraken worden gemaakt op grond van het internationale
recht.
De overheid heeft staatssoevereiniteit: andere staten kunnen bv. Niet bepalen hoe
Nederland zijn regelgeving vormgeeft, deze macht ligt alleen bij de nationale overheid.
Deze macht kan op 2 manieren worden beperkt:
1. Soevereiniteit vrijwillig overgedragen: staat kan beslissen om de
beslissingsbevoegdheid (een gedeelte) over te dragen aan bv. Een internationale
organisatie.
2. Soevereiniteit onvrijwillig beperkt: bv. Als een staat wordt binnengevallen door een
ander land en de macht overneemt.
Focus EU in eerste instantie op:
Veiligheid
Economische integratie
Daarna uitbreidingen/ wijzigingen d.m.v. verdere verdragen totdat we de EU hebben zoals
deze nu is:
Steeds meer lidstaten
Meer bevoegdheden (niet meer alleen economisch)
Veranderingen van de structuur (bijv. meer bevoegdheden Europees Parlement)
Naamswijziging EEG > EG > EU
Nu gelden het Verdrag betreffende de EU (VEU) en het verdrag betreffende de
Werking van de EU (VWEU).
Doelstellingen EU (art. 2 en 3 VEU)
Vrede en welzijn
Vrijheid en veiligheid
Interne markt
Vrije markt
Staatsteun
Mededinging
Monetaire unie
Extern (mensenrechten) beleid
Bevoegdheden EU:
De bevoegdheden van de EU staan in het VEU en VWEU
De EU kan deze gebruiken om de doelstellingen te realiseren
Art. 5 lid 2 VEU (attributiebeginsel)
,Verschillende internationale organisaties:
1. Gouvernementele organisaties= samenwerkingsverband tussen staten.
Opgericht door lidstaten door het sluiten van een verdrag:
Onderhandelingen
Ondertekenen
Ratificatie
Voorbeelden: Europese Unie, Verenigde Naties
- Intergouvernementele organisaties:
Staten geven geen soevereiniteit op > nationale regeringen hebben het voor het zeggen.
o Besluiten met eenparigheid van stemmen of niet- bindende besluiten
o Eenvoudige structuur
o Beperkte bevoegdheden
o Uitvoering van besluiten door de landen zelf
Bijvoorbeeld: ITU, WGO, WHO
- Supranationale organisaties
Staten dragen wel soevereiniteit over > de organisatie kan haar wil opleggeen aan de
lidstaten.
o Meerderheidsbesluiten
o Complexe structuur
o Verregaande bevoegdheden
Bijvoorbeeld: Europese Unie
2. Non- gouvernementele organisaties= een rechtspersoon opgericht door personen
Amnesty International, Rode Kruis
Primair Europees recht
Bestaat uit de Verdagen en het Handvest van de Grondrechten van de EU
(VEU en VWEU zijn de belangrijkste verdragen)
- Komt tot stand doordat de lidstaten van de EU een verdrag sluiten
Inhoud van het primair Europees recht:
Bevoegdheden
Bevoegdheden van de instellingen
Rechtsbasis voor nadere regelgeving
Procedures (bijvoorbeeld hoe de Europese Commissie wordt benoemd)
Materiele bepalingen = rechten en plichten van burgers
De EU heeft 27 lidstaten (Brexit)
, De instellingen van de EU (art. 13 lid 1 VEU)
Het Europees Parlement
De Europese Raad
De Raad (of: Raad van de Europese Unie)
De Europese Commissie (‘de Commissie’)
Het Hof van Justitie van de Europese Unie
De Europese Centrale Bank
De Rekenkamer
Secundair Europees recht:
Gaat meer om de richtlijnen, verordeningen en besluiten (art. 288 VWEU)
- Wordt gemaakt door de instellingen van de EU volgens de voorgeschreven
wetgevingsprocedure.
- Het secundaire recht is een uitwerking van het primaire recht
Verhouding met primaire recht:
Wat is meer specifiek?
Wat is hoger in hiërarchie?
Algemene beginselen Europees recht:
- Gelijkheidsbeginsel
Eventuele conflicten tussen lidstaten worden binnen de EU op diplomatieke wijze opgelost >
zorgt ervoor dat binnen de Europese lidstaten geen oorlog meer is geweest.
- Geen ruzie met handelspartners maken!
Er is vrij verkeer van personen, maar daarmee ook vrij verkeer van criminaliteit
De EU zorgt er daarom voor een beleid dat vrij verkeer van personen mogelijk maakt, maar
ook regels om grensoverschrijdende criminaliteit te bestrijden.
Bedoeling is dat de nationale markten steeds meer geïntegreerd worden tot 1 interne markt.
Monetaire unie
De euro zorgt ervoor dat de handel tussen lidstaten wordt bevorderd > consumenten
kunnen de prijzen van producten en diensten in zijn eigen land vergelijken met andere
landen.
De Europese Centrale bank: verantwoordelijk voor het monetaire beleid > euro moet een
stabiele koers houden en zijn daarom veel gestelde eisen waaraan de lidstaten moeten
voldoen.
Art. 2 VEU: bescherming van mensenrechten
Fundamentele begrippen voor lidstaten:
Democratische samenleving
Rechtsstaat
