Verbintenissenrecht hoofdstuk 4: Ontstaan van verbintenissen uit overeenkomst
Overeenkomsten belangrijkste bron van verbintenissen. Uit een overeenkomst met 2 partijen
vloeien vaak ook 2 verbintenissen voort. Aanbod en aanvaarding zijn rechtshandelingen.
Verbintenis: vermogensrechtelijke relatie tussen 2 partijen waarbij de ene partij tot iets
verplicht is waarop de ander recht heeft en altijd op geld waardeerbaar is.
4.2 Aanbod en aanvaarding: algemeen
Aanvaarding moet aansluiten op het aanbod: anders geen aanvaarding. Wijkt aanvaarding af
van aanbod? aanvaarding moet als nieuw aanbod worden beschouwd, TENZIJ de
aanvaarding alleen op ondergeschikte punten afwijkt van het aanbod: dan komt de
overeenkomst toch tot stand.
Verbintenissen (en aanbod en aanvaarding) moeten bepaalbaar zijn: schuldeiser en
schuldenaar moeten weten waar ze zich toe verplichten.
Essentialia: de belangrijkste bestanddelen van een overeenkomst. Minder belangrijke details
hoeven niet in het aanbod/aanvaarding te staan: die vloeien voort uit de aard van de
overeenkomst, de wet, de gewoonte of eisen van redelijkheid en billijkheid.
Wat de essentialia zijn, hangt af van de aard van de overeenkomst. Bij soortzaken (zaken
die naar soort gedefinieerd worden; zand, aardappelen, straatklinkers etc) kan de
hoeveelheid al voldoende zijn; de rest van de overeenkomst kan worden ingevuld door
aanvullende regels van de wet. In een uitnodiging om in onderhandeling te treden staan
geen essentialia.
Hennis-hofland arrest: bij de koop van een individueel bepaalde zaak (bijv huis; is geen
soortzaak want de precieze ligging is altijd van belang) is een advertentie in beginsel een
uitnodiging tot het doen van een aanbod en is de persoon van de koper van belang.
Gaat het om een zaak waarbij de persoon van de koper niet van belang is, ligt dat anders.
Voorbeeld: een elektronicazaak zet een bordje in de etalage met uitverkoop van een tv; de
persoon van de koper is dan niet van belang, dus aan zo’n aanbod kan de verkopende partij
wel gebonden zijn.
Partijen mogen van de wettelijke regels afwijken. Een aanbod moet worden beoordeeld op
de bedoeling van de aanbieder, niet op de letterlijke tekst (tenzij de kopende partij
gerechtvaardigd vertrouwen had).
4.3 Aanbod en aanvaarding: herroepelijkheid en duur
Op een onherroepelijk aanbod kun je niet meer terugkomen, op een herroepelijk aanbod wel.
Heeft een aanbod een termijn voor aanvaarding? aanbod in principe onherroepelijk.
MAAR: blijkt uit omstandigheden dat het aanbod niet als onherroepelijk bedoeld is, dan is het
ook niet onherroepelijk (ook al heeft het een termijn).
Voorbeeld: een advertentie met ‘dit aanbod blijft geldig tot 10 september 2021. Reageer je
niet hierbinnen, dan verhuren wij de zaal aan anderen’. Hieruit blijkt dat het onherroepelijk is
en dat de verhuurder, na tijdige ondertekening van de huurder, er niet meer onderuit kan.
Doet hij dit wel? wanprestatie.
Onherroepelijkheid kan ook blijken uit andere dingen.
Voorbeeld: het aanbod stelt ‘onbeperkt leverbaar’. Het is dan onherroepelijk, want het is
onbeperkt leverbaar, maar er staat niet voor hoe lang de verkoper aan dit aanbod gebonden
is.
Een mondeling aanbod vervalt als het niet onmiddellijk wordt aanvaard. Een schriftelijk
aanbod vervalt als het niet binnen redelijke termijn wordt aanvaard (hangt af van situatie:
redelijke termijn bij een auto is langer dan bij een seizoensgebonden product zoals
aardbeien).
Overeenkomsten belangrijkste bron van verbintenissen. Uit een overeenkomst met 2 partijen
vloeien vaak ook 2 verbintenissen voort. Aanbod en aanvaarding zijn rechtshandelingen.
Verbintenis: vermogensrechtelijke relatie tussen 2 partijen waarbij de ene partij tot iets
verplicht is waarop de ander recht heeft en altijd op geld waardeerbaar is.
4.2 Aanbod en aanvaarding: algemeen
Aanvaarding moet aansluiten op het aanbod: anders geen aanvaarding. Wijkt aanvaarding af
van aanbod? aanvaarding moet als nieuw aanbod worden beschouwd, TENZIJ de
aanvaarding alleen op ondergeschikte punten afwijkt van het aanbod: dan komt de
overeenkomst toch tot stand.
Verbintenissen (en aanbod en aanvaarding) moeten bepaalbaar zijn: schuldeiser en
schuldenaar moeten weten waar ze zich toe verplichten.
Essentialia: de belangrijkste bestanddelen van een overeenkomst. Minder belangrijke details
hoeven niet in het aanbod/aanvaarding te staan: die vloeien voort uit de aard van de
overeenkomst, de wet, de gewoonte of eisen van redelijkheid en billijkheid.
Wat de essentialia zijn, hangt af van de aard van de overeenkomst. Bij soortzaken (zaken
die naar soort gedefinieerd worden; zand, aardappelen, straatklinkers etc) kan de
hoeveelheid al voldoende zijn; de rest van de overeenkomst kan worden ingevuld door
aanvullende regels van de wet. In een uitnodiging om in onderhandeling te treden staan
geen essentialia.
Hennis-hofland arrest: bij de koop van een individueel bepaalde zaak (bijv huis; is geen
soortzaak want de precieze ligging is altijd van belang) is een advertentie in beginsel een
uitnodiging tot het doen van een aanbod en is de persoon van de koper van belang.
Gaat het om een zaak waarbij de persoon van de koper niet van belang is, ligt dat anders.
Voorbeeld: een elektronicazaak zet een bordje in de etalage met uitverkoop van een tv; de
persoon van de koper is dan niet van belang, dus aan zo’n aanbod kan de verkopende partij
wel gebonden zijn.
Partijen mogen van de wettelijke regels afwijken. Een aanbod moet worden beoordeeld op
de bedoeling van de aanbieder, niet op de letterlijke tekst (tenzij de kopende partij
gerechtvaardigd vertrouwen had).
4.3 Aanbod en aanvaarding: herroepelijkheid en duur
Op een onherroepelijk aanbod kun je niet meer terugkomen, op een herroepelijk aanbod wel.
Heeft een aanbod een termijn voor aanvaarding? aanbod in principe onherroepelijk.
MAAR: blijkt uit omstandigheden dat het aanbod niet als onherroepelijk bedoeld is, dan is het
ook niet onherroepelijk (ook al heeft het een termijn).
Voorbeeld: een advertentie met ‘dit aanbod blijft geldig tot 10 september 2021. Reageer je
niet hierbinnen, dan verhuren wij de zaal aan anderen’. Hieruit blijkt dat het onherroepelijk is
en dat de verhuurder, na tijdige ondertekening van de huurder, er niet meer onderuit kan.
Doet hij dit wel? wanprestatie.
Onherroepelijkheid kan ook blijken uit andere dingen.
Voorbeeld: het aanbod stelt ‘onbeperkt leverbaar’. Het is dan onherroepelijk, want het is
onbeperkt leverbaar, maar er staat niet voor hoe lang de verkoper aan dit aanbod gebonden
is.
Een mondeling aanbod vervalt als het niet onmiddellijk wordt aanvaard. Een schriftelijk
aanbod vervalt als het niet binnen redelijke termijn wordt aanvaard (hangt af van situatie:
redelijke termijn bij een auto is langer dan bij een seizoensgebonden product zoals
aardbeien).
