Samenvatting Leiderschap in ontwikkeling (Goossens)
Hoofdstuk 1 Wat is Leiderschap
§1.1 Het belang van leiderschap
Leiderschap kan verschillende bijdragen leveren:
Bijdrage Wat en hoe? Aspect
1. Veiligheid en bescherming Door het reduceren van onzekerheid en het Voelende aspect
bieden van bescherming (regels en beleid).
2. Inspiratie en zingeving Door het creëren van een gezamenlijk doel Denkende aspect
en deze per individu vorm te geven.
3. Ondersteuning en Gaat over de vraag wat er nodig is om het Handelende
facilitering doel te behalen (regelen van middelen en aspect
inrichten van processen).
§1.2 Definities van leiderschap
Er zijn heel veel verschillende definities van leiderschap, de meeste kennen de volgende onderdelen:
- De persoon van de leider;
- Een groep volgers;
- Er is een relatie tussen leider en volger;
- Ze hebben een gezamenlijk doel en motieven om deze te bereiken (bijv. winst boeken);
- Het gedrag van alle betrokkenen.
§1.3 Het verschil tussen leiderschap en management
Horizontale arbeidsdeling: arbeid wordt zo opgedeeld dat elke stap in het productieproces een
functie vormt (niet 1 iemand die alles uitvoert).
Verticale arbeidsdeling: opsplitsing van enerzijds het uitvoeren van arbeid en anderzijds de controle,
ingrepen bij fouten en afstemming van de taken (liggen meestal hoger in de organisatie).
Management: zo effectief en efficiënt mogelijk werken om je doelen te halen.
Leiderschap: stelt de doelen die behaalt moeten worden en waarom we ze willen behalen.
Managers zorgen ervoor dat duidelijk is wat (what) er gaat gebeuren in
de organisatie en hoe (how).
Leiders geven antwoord op de why-vraag: waarom willen we een
bepaald doel bereiken?
Manager werkt IN het systeem, leider werkt AAN het systeem.
Managing is de dingen goed doen, leiderschap is de goede dingen
Figure 1 The Golden Circle van doen.
Simon Sinek
§1.4 Leiderschap en macht
Leiderschap staat in verbinding met macht: het vermogen om de dingen naar je hand te zetten. Wie
macht heeft, heeft controle over de situatie. Je kan personen iets laten doen zelfs als ze het niet
willen. Maar je kan ook misbruik maken van je macht en iemand manipuleren.
, Macht kan worden onderverdeeld in 3 soorten:
1. Formele macht: op basis van je functie of positie (directeur of minister). Wanneer hier
wetten en regelgeving aan te pas komen spreekt met ook wel van legitieme macht. De
machthebber heeft de mogelijkheid mensen te straffen en belonen (dit kan door het inzetten
van machtsmiddelen, denk aan geld).
2. Expertisemacht: op basis van iemands ervaring of iemands kennis à gezag en autoriteit. De
kennis en ervaring wordt door de volgers erkent en gewaardeerd.
3. Referentiemacht: op basis van iemands charisma of uitstraling à volgers worden
geïnspireerd door de leider en proberen het gedrag over te nemen à leider is een rolmodel
en heeft veel volgers. Een nieuwe soort machthebber binnen deze vorm zijn influencers.
Machthebbers oefenen dus invloed uit op volgers en keuzes die ze maken
Macht is ook terug te vinden in immateriële onderwerpen als taal, (on)geschreven regels, etc.
§1.5 Onderzoek naar leiderschap
Het staat ter discussies of leiderschap is aangeboren of aangeleerd (Nature vs. Nurture).
Eerder werden vooral fysieke aspecten onderzocht (bijv. lengte), nu ook motivatie, volgers, doel,
interactie tussen leider en volgers, enz.
Leiderschap vindt plaats in maatschappelijke context of in context van netwerken en organisaties.
§1.6 Literatuur over leiderschap
Omdat er zo veel te vinden is over leiderschap kan het lastig zijn om de relevante literatuur eruit te
pikken. Waardevolle informatie is te vinden in de volgende boeken: biografieën van leiders; boeken
van leiderschapsgoeroes (bijv. adviseurs); en als laatste wetenschappelijke artikelen met verwijzing
naar betrouwbare bronnen.
Hoofdstuk 1 Wat is Leiderschap
§1.1 Het belang van leiderschap
Leiderschap kan verschillende bijdragen leveren:
Bijdrage Wat en hoe? Aspect
1. Veiligheid en bescherming Door het reduceren van onzekerheid en het Voelende aspect
bieden van bescherming (regels en beleid).
2. Inspiratie en zingeving Door het creëren van een gezamenlijk doel Denkende aspect
en deze per individu vorm te geven.
3. Ondersteuning en Gaat over de vraag wat er nodig is om het Handelende
facilitering doel te behalen (regelen van middelen en aspect
inrichten van processen).
§1.2 Definities van leiderschap
Er zijn heel veel verschillende definities van leiderschap, de meeste kennen de volgende onderdelen:
- De persoon van de leider;
- Een groep volgers;
- Er is een relatie tussen leider en volger;
- Ze hebben een gezamenlijk doel en motieven om deze te bereiken (bijv. winst boeken);
- Het gedrag van alle betrokkenen.
§1.3 Het verschil tussen leiderschap en management
Horizontale arbeidsdeling: arbeid wordt zo opgedeeld dat elke stap in het productieproces een
functie vormt (niet 1 iemand die alles uitvoert).
Verticale arbeidsdeling: opsplitsing van enerzijds het uitvoeren van arbeid en anderzijds de controle,
ingrepen bij fouten en afstemming van de taken (liggen meestal hoger in de organisatie).
Management: zo effectief en efficiënt mogelijk werken om je doelen te halen.
Leiderschap: stelt de doelen die behaalt moeten worden en waarom we ze willen behalen.
Managers zorgen ervoor dat duidelijk is wat (what) er gaat gebeuren in
de organisatie en hoe (how).
Leiders geven antwoord op de why-vraag: waarom willen we een
bepaald doel bereiken?
Manager werkt IN het systeem, leider werkt AAN het systeem.
Managing is de dingen goed doen, leiderschap is de goede dingen
Figure 1 The Golden Circle van doen.
Simon Sinek
§1.4 Leiderschap en macht
Leiderschap staat in verbinding met macht: het vermogen om de dingen naar je hand te zetten. Wie
macht heeft, heeft controle over de situatie. Je kan personen iets laten doen zelfs als ze het niet
willen. Maar je kan ook misbruik maken van je macht en iemand manipuleren.
, Macht kan worden onderverdeeld in 3 soorten:
1. Formele macht: op basis van je functie of positie (directeur of minister). Wanneer hier
wetten en regelgeving aan te pas komen spreekt met ook wel van legitieme macht. De
machthebber heeft de mogelijkheid mensen te straffen en belonen (dit kan door het inzetten
van machtsmiddelen, denk aan geld).
2. Expertisemacht: op basis van iemands ervaring of iemands kennis à gezag en autoriteit. De
kennis en ervaring wordt door de volgers erkent en gewaardeerd.
3. Referentiemacht: op basis van iemands charisma of uitstraling à volgers worden
geïnspireerd door de leider en proberen het gedrag over te nemen à leider is een rolmodel
en heeft veel volgers. Een nieuwe soort machthebber binnen deze vorm zijn influencers.
Machthebbers oefenen dus invloed uit op volgers en keuzes die ze maken
Macht is ook terug te vinden in immateriële onderwerpen als taal, (on)geschreven regels, etc.
§1.5 Onderzoek naar leiderschap
Het staat ter discussies of leiderschap is aangeboren of aangeleerd (Nature vs. Nurture).
Eerder werden vooral fysieke aspecten onderzocht (bijv. lengte), nu ook motivatie, volgers, doel,
interactie tussen leider en volgers, enz.
Leiderschap vindt plaats in maatschappelijke context of in context van netwerken en organisaties.
§1.6 Literatuur over leiderschap
Omdat er zo veel te vinden is over leiderschap kan het lastig zijn om de relevante literatuur eruit te
pikken. Waardevolle informatie is te vinden in de volgende boeken: biografieën van leiders; boeken
van leiderschapsgoeroes (bijv. adviseurs); en als laatste wetenschappelijke artikelen met verwijzing
naar betrouwbare bronnen.
