Maatschappijleer parlementaire democratie
Hoofdstuk 1
Soevereiniteit; het recht van een bestuursorgaan om het hoogste gezag uit te
oefenen zonder dat verantwoording is verschuldigd aan een ander orgaan. Als
eigen land je eigen beslissingen nemen, zonder dat je je hoeft te verantwoorde
tegenover bijvoorbeeld de EU.
Politiek; het maken van keuzes waaraan iedereen in een staat is gebonden.
Het maakt overheidsbeleid en voert dit beleid uit om maatschappelijke
problemen op te lossen.
Dilemma; wil je daadkrachtig kunnen besturen, of de burger meer invloed geven
in het democratische besluitvormingsproces? efficiënt besturen en
maximale participatie.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---
Democratie
(Parlementaire) democratie kenmerken;
De regels voor de politieke besluitvorming liggen vast
- Mensen mogen stemmen
- Je mag een eigen partij oprichten
- Vrijheid van meningsuiting
- Vrije media; waarover en welke manier
Juiste informatie moeten ze hebben
- Minderheden worden beschermd
- Politie en leger hebben beperkte bevoegdheden
- Rechtspraak is onafhankelijk
Persvrijheid is cruciaal in een democratie omdat het volk dan goed geïnformeerd
diens beslissingen kan nemen.
Directe democratie; burgers kiezen de wetten/besluiten
Indirecte democratie; burgers kiezen, volksvertegenwoordigers moeten het er
mee eens zijn en kiezen dan de wetten/besluiten.
Voorbeeld directe democratie NL; referendum
Representatieve democratie; het volk kiest de volksvertegenwoordigers die
met een zekere regelmaat bij verkiezingen aan de bevolking verantwoording
moeten afleggen.
Vd:
- De bevolking hoeft niet over elk onderwerp te stemmen
- Verschillende instituties controleren elkaar
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---
Parlementair stelsel
Het gekozen parlement is het hoogste orgaan. Uitvoerende macht wordt
gekozen door het parlement en moet verantwoording afleggen aan het parlement.
Het staatshoofd is meestal niet gekozen en heeft een beperkte macht.
Presidentieel stelsel
Het volk kies het parlement en de president
President heeft veel politieke macht
, President is het hoofd van de regering en kan ministers benoemen en ontslaan.
President heeft meestal niet het ontbindingsrecht; het recht om het parlement te
ontbinden.
In de grondwet zijn vastgelegd;
- Taken en bevoegdheden van de drie machten
- Politieke grondrechten
- Regels voor politieke besluitvorming
- Media zijn vrij en de overheid moet ervoor zorgen dat ze over de juiste
informatie beschikt.
Regels voor politieke besluitvorming;
- De tweede kamer wordt direct gekozen
- Verkiezingen zijn geheim
- De regering en de staten-generaal maken samen de wetten.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---
Dictatuur
Dictatuur is een staatsvorm waarbij de drie machten niet gescheiden zijn, maar
in handen van een kleine groep mensen of 1 persoon zijn. Indoctrinatie vindt
plaats.
Ideologische dictaturen; gericht op communistische gedachtegoed
Religieuze dictatuur; wetgeving wordt door religie ingegeven
Militaire dictatuur; de macht ligt bij het leger.
Dictatuur kenmerken;
- Een machtenscheiding ontbreekt; de macht in het land is niet verdeeld
- Beperkte individuele vrijheid; grondrechten worden niet gerespecteerd
- Nauwelijks politieke vrijheid; verkiezingsfraude
- Overheidsgeweld
- Geen onafhankelijke rechtspraak
- Leger heeft een belangrijke politieke rol
- Geen vrije pers; censuur
- Oppositiepartijen zijn verboden
- Goed; regering kan snel en efficiënt politieke besluiten nemen
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---
Hoofdstuk 1
Soevereiniteit; het recht van een bestuursorgaan om het hoogste gezag uit te
oefenen zonder dat verantwoording is verschuldigd aan een ander orgaan. Als
eigen land je eigen beslissingen nemen, zonder dat je je hoeft te verantwoorde
tegenover bijvoorbeeld de EU.
Politiek; het maken van keuzes waaraan iedereen in een staat is gebonden.
Het maakt overheidsbeleid en voert dit beleid uit om maatschappelijke
problemen op te lossen.
Dilemma; wil je daadkrachtig kunnen besturen, of de burger meer invloed geven
in het democratische besluitvormingsproces? efficiënt besturen en
maximale participatie.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---
Democratie
(Parlementaire) democratie kenmerken;
De regels voor de politieke besluitvorming liggen vast
- Mensen mogen stemmen
- Je mag een eigen partij oprichten
- Vrijheid van meningsuiting
- Vrije media; waarover en welke manier
Juiste informatie moeten ze hebben
- Minderheden worden beschermd
- Politie en leger hebben beperkte bevoegdheden
- Rechtspraak is onafhankelijk
Persvrijheid is cruciaal in een democratie omdat het volk dan goed geïnformeerd
diens beslissingen kan nemen.
Directe democratie; burgers kiezen de wetten/besluiten
Indirecte democratie; burgers kiezen, volksvertegenwoordigers moeten het er
mee eens zijn en kiezen dan de wetten/besluiten.
Voorbeeld directe democratie NL; referendum
Representatieve democratie; het volk kiest de volksvertegenwoordigers die
met een zekere regelmaat bij verkiezingen aan de bevolking verantwoording
moeten afleggen.
Vd:
- De bevolking hoeft niet over elk onderwerp te stemmen
- Verschillende instituties controleren elkaar
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---
Parlementair stelsel
Het gekozen parlement is het hoogste orgaan. Uitvoerende macht wordt
gekozen door het parlement en moet verantwoording afleggen aan het parlement.
Het staatshoofd is meestal niet gekozen en heeft een beperkte macht.
Presidentieel stelsel
Het volk kies het parlement en de president
President heeft veel politieke macht
, President is het hoofd van de regering en kan ministers benoemen en ontslaan.
President heeft meestal niet het ontbindingsrecht; het recht om het parlement te
ontbinden.
In de grondwet zijn vastgelegd;
- Taken en bevoegdheden van de drie machten
- Politieke grondrechten
- Regels voor politieke besluitvorming
- Media zijn vrij en de overheid moet ervoor zorgen dat ze over de juiste
informatie beschikt.
Regels voor politieke besluitvorming;
- De tweede kamer wordt direct gekozen
- Verkiezingen zijn geheim
- De regering en de staten-generaal maken samen de wetten.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---
Dictatuur
Dictatuur is een staatsvorm waarbij de drie machten niet gescheiden zijn, maar
in handen van een kleine groep mensen of 1 persoon zijn. Indoctrinatie vindt
plaats.
Ideologische dictaturen; gericht op communistische gedachtegoed
Religieuze dictatuur; wetgeving wordt door religie ingegeven
Militaire dictatuur; de macht ligt bij het leger.
Dictatuur kenmerken;
- Een machtenscheiding ontbreekt; de macht in het land is niet verdeeld
- Beperkte individuele vrijheid; grondrechten worden niet gerespecteerd
- Nauwelijks politieke vrijheid; verkiezingsfraude
- Overheidsgeweld
- Geen onafhankelijke rechtspraak
- Leger heeft een belangrijke politieke rol
- Geen vrije pers; censuur
- Oppositiepartijen zijn verboden
- Goed; regering kan snel en efficiënt politieke besluiten nemen
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---
