Samenvatting historische
contexten
Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme
en welke gevolgen had dit voor Duitsland en Europa
(1918-1945)? (Deelvraag 1)
Van Duits keizerrijk tot de republiek van Weimar: Van 1871-1918 was Duitsland een
keizerrijk. Er was dus 1 iemand aan de macht. Onder leiding van Duitse keizer Wilhelm II startte
Duitsland in 1914 vol zelfvertrouwen WO1 verwachting. Realiteit uitzichtloze
loopgravenoorlog met veel slachtoffers. Maar het laatste jaar van WO1 (1918) verloopt het niet
goed voor Duitsland. Vanaf 1918 deed ook de VS mee en moest Duitsland zich wel overgeven.
De VS wilde wel onderhandelen maar niet met een keizer alleen met een democratische
regering. Duitse legerleiding adviseert Willem II om een nieuwe democratische regering aan te
stellen. Let op hun zijn dus verantwoordelijk voor de vrede van Versailles en het tekenen voor
de wapenstilstand. De keizer trad af. Daarbij was de bevolking van Duitsland klaar met de oorlog
en protesteerde voor vrede.
Gevolg: wapenstilstand op 11 november 1918 getekend door sociaaldemocratische regering.
WO1 afgelopen. Daarna begon opbouw van parlementaire democratie.
In de zomer van 1919 ging de grondwet voor democratie in dit gebeurde in Weimar niet in Berlijn
(was te onrustig). De parlementaire democratie werd republiek van Weimar genoemd.
Verdrag van Versaille (na de nederlaag WO1): Na de oorlog kwamen verschillende landen
bij elkaar om te onderhandelen over een vredesverdrag met Duitsland. In Juni 1919 werd het
verdrag van Versailles ondertekend. Dit verdrag verklaarde dat Duitsland schuldig was aan de
oorlog en hiervoor moest boeten. Vooral Frankrijk wilde dat Duitsland hard zou worden gestraft,
zodat Duitsland Frankrijk nooit meer militair zou kunnen bedreigen.
De volgende afspraken werden O.A gemaakt:
- Duitsland moest zijn koloniën en een deel van het Duitse grondgebied afstaan (een stukje
voor polen en een stukje voor Frankrijk.
- Duitsland mocht voortaan alleen een leger van 100.000 man hebben.
- Duitsland moest enorme schadevergoedingen en herstelbetalingen betalen.
- Duitsland mocht geen militairen plaatsen in het Rijnland, een gebied grenzend aan
Frankrijk en België.
Duitsland was furieus maar werd gedwongen de regelingen te accepteren. Gevolg: een direct
gevolg was dat in Duitsland het verlies van WO1 leidde tot veel onvrede, protesten, stakingen en
zelf moordaanslagen op politici.
Wat was de Dolkstoot legende: Dit was een complottheorie bedacht door de Duitse door
Generaal Erich Ludendorff (1865-1937) en zijn militaire staf. Het verhaal was dat het Duitse leger
makkelijk zou kunnen winnen maar door het (zogenaamde) verraad van de socialisten en andere
interne vijanden hadden ze de oorlog verloren. Deze groepen hadden Duitsland, terwijl het leger
(zogenaamd) wilde en kón doorvechten, een dolkstoot in de rug gegeven door het vredesverdrag
te tekenen. Eigenlijk was dit natuurlijk andersom het leger had juist gevraagd om te stoppen
aan de socialistische regering.
Rijtje:
- Vooral militairen, conservatieven en Nationalisten geloofden in de dolkstootlegende.
- De dolkstootlegende werd vooral populair in het interbellum,
- Tijdens de periode van de Weimarrepubliek (1919-1933).
*(Detente is een periode van verminderde spanning in een conflict tussen twee antagonistische staten
jaren ’60 tot eind jaren ’70)
, - En dan met name in rechts-conservatieve kringen, bij ex-militairen, en in het speciaal bij
antisemitische nationaalsocialisten zoals Adolf Hitler was het geloof in de
dolkstootlegende heel groot.
- Een andere reden waarom het geloof van de dolkstoot legende zo groot was kwam door
het volgende: door censuur en propaganda hoorden de Duitsers alleen maar goede
dingen over de oorlog en niet de nederlagen etc. Zij dachten dus dat het echt goed ging.
Waarom was de democratie van de Weimarrepubliek wankel: Er was veel politieke
tegenstand ten aanzien van de republiek. De leiders van de Weimarrepubliek wilde met
vreedzame politiek weer aanzien in Europa krijgen. Maar het grote probleem was het gebrek aan
vertrouwen in de democratie, van verschillende kanten.
O.A: 1. Oude conservatieven elite die terug wilden naar hoe
het eerst was (keizerrijk). (Oude conservatieven elite
hadden veel invloed door belangrijke banen). 2.
Extremistische groepen van links en rechts die probeerden
de democratie omver te werpen. (Nationalisten, socialisten,
communisten).
Door het gebrek aan vertrouwen van de bevolking verloren
in 1920 de democratische partijen de meerderheid en ze
moesten samenwerken met de met de conservatieven.
Geen overeenkomsten dus zwakkere regering.
Dus de 2 oorzaken waardoor de basis onder de Duitse
democratie wankel was:
- 1 De conservatieve elite (van officieren, hoge ambtenaren, industriëlen, rechters en
professoren) had nog veel invloed en wilde terug naar de oude toestand waarin het
parlement weinig te zeggen had.
- 2 Extremistische groepen van links en rechts groepen probeerden de democratie omver
te werpen.
De 2 redenen waardoor een groot deel van de Duitse bevolking zijn vertrouwen in de democratie
verloor waren:
- 1 Door het politieke geweld. 2 Doordat de regering het Verdrag van Versailles had
getekend.
3 redenen waardoor regeringen van de Weimarrerepubliek vanaf 1920 niet krachtig regeerden:
- 1) De partijen waren onderling verdeeld. Regeringen stonden machteloos tegenover 2
economische problemen en 3 het straatgeweld.
De slechte Duitse economie: De economische situatie in de Weimarre republiek was niet
goed. (Zie bepalingen vrede van Versailles hierboven). De republiek raakte in een diepe
economische crisis na 1919, als gevolg van de enorme herstelbetalingen die de Duitsers volgens
het V.v.V (verdrag van Versailles) moesten betalen. Ook waren zij door het V.v.V grondstofrijke
(en dus winstgevende) gebieden kwijtgeraakt. De regering kon deze poltieke en economische
problemen niet oplossen. De ellende liep nog hoger op toen Duitsland in 1923 een achterstand
had op de herstelbetalingen. Frankrijk bezet het Ruhrgebied om kolen, staal en machines weg te
halen. De Duitse regering riep het volk op hiertegen te protesteren. De Duitse regering wilde de
trouwe bevolking belonen en drukte geld bij om hun salaris te betalen. Hierdoor kwam een
hyperinflatie (1923), en werd de Duitse makt binnen een paar maanden waardeloos.
Dus wat waren de oorzaken van het niet opgang komen van de Duitse economie na WO1:
- De hoge herstelbetalingen en het verlies van gebieden met grondstoffen
Oefenvraag In 1923 bezetten Franse troepen het Ruhrgebied noem daarvan: 1) een oorzaak, 2)
een direct gevolg, 3) een indirect gevolg voor de economie, 4) een indirect gevolg
voor de politiek.
1. Duitsland betaalde de herstelbetalingen niet snel genoeg.
2. De Duitse regering riep de bevolking op hiertegen te staken en liet geld drukken
om de stakers te betalen wat leidde tot inflatie.
3. De economie viel vrijwel uit elkaar hierdoor (hyperinflatie)
4. Er was nog minder vertrouwen in de democratie
*(Detente is een periode van verminderde spanning in een conflict tussen twee antagonistische staten
jaren ’60 tot eind jaren ’70)
contexten
Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme
en welke gevolgen had dit voor Duitsland en Europa
(1918-1945)? (Deelvraag 1)
Van Duits keizerrijk tot de republiek van Weimar: Van 1871-1918 was Duitsland een
keizerrijk. Er was dus 1 iemand aan de macht. Onder leiding van Duitse keizer Wilhelm II startte
Duitsland in 1914 vol zelfvertrouwen WO1 verwachting. Realiteit uitzichtloze
loopgravenoorlog met veel slachtoffers. Maar het laatste jaar van WO1 (1918) verloopt het niet
goed voor Duitsland. Vanaf 1918 deed ook de VS mee en moest Duitsland zich wel overgeven.
De VS wilde wel onderhandelen maar niet met een keizer alleen met een democratische
regering. Duitse legerleiding adviseert Willem II om een nieuwe democratische regering aan te
stellen. Let op hun zijn dus verantwoordelijk voor de vrede van Versailles en het tekenen voor
de wapenstilstand. De keizer trad af. Daarbij was de bevolking van Duitsland klaar met de oorlog
en protesteerde voor vrede.
Gevolg: wapenstilstand op 11 november 1918 getekend door sociaaldemocratische regering.
WO1 afgelopen. Daarna begon opbouw van parlementaire democratie.
In de zomer van 1919 ging de grondwet voor democratie in dit gebeurde in Weimar niet in Berlijn
(was te onrustig). De parlementaire democratie werd republiek van Weimar genoemd.
Verdrag van Versaille (na de nederlaag WO1): Na de oorlog kwamen verschillende landen
bij elkaar om te onderhandelen over een vredesverdrag met Duitsland. In Juni 1919 werd het
verdrag van Versailles ondertekend. Dit verdrag verklaarde dat Duitsland schuldig was aan de
oorlog en hiervoor moest boeten. Vooral Frankrijk wilde dat Duitsland hard zou worden gestraft,
zodat Duitsland Frankrijk nooit meer militair zou kunnen bedreigen.
De volgende afspraken werden O.A gemaakt:
- Duitsland moest zijn koloniën en een deel van het Duitse grondgebied afstaan (een stukje
voor polen en een stukje voor Frankrijk.
- Duitsland mocht voortaan alleen een leger van 100.000 man hebben.
- Duitsland moest enorme schadevergoedingen en herstelbetalingen betalen.
- Duitsland mocht geen militairen plaatsen in het Rijnland, een gebied grenzend aan
Frankrijk en België.
Duitsland was furieus maar werd gedwongen de regelingen te accepteren. Gevolg: een direct
gevolg was dat in Duitsland het verlies van WO1 leidde tot veel onvrede, protesten, stakingen en
zelf moordaanslagen op politici.
Wat was de Dolkstoot legende: Dit was een complottheorie bedacht door de Duitse door
Generaal Erich Ludendorff (1865-1937) en zijn militaire staf. Het verhaal was dat het Duitse leger
makkelijk zou kunnen winnen maar door het (zogenaamde) verraad van de socialisten en andere
interne vijanden hadden ze de oorlog verloren. Deze groepen hadden Duitsland, terwijl het leger
(zogenaamd) wilde en kón doorvechten, een dolkstoot in de rug gegeven door het vredesverdrag
te tekenen. Eigenlijk was dit natuurlijk andersom het leger had juist gevraagd om te stoppen
aan de socialistische regering.
Rijtje:
- Vooral militairen, conservatieven en Nationalisten geloofden in de dolkstootlegende.
- De dolkstootlegende werd vooral populair in het interbellum,
- Tijdens de periode van de Weimarrepubliek (1919-1933).
*(Detente is een periode van verminderde spanning in een conflict tussen twee antagonistische staten
jaren ’60 tot eind jaren ’70)
, - En dan met name in rechts-conservatieve kringen, bij ex-militairen, en in het speciaal bij
antisemitische nationaalsocialisten zoals Adolf Hitler was het geloof in de
dolkstootlegende heel groot.
- Een andere reden waarom het geloof van de dolkstoot legende zo groot was kwam door
het volgende: door censuur en propaganda hoorden de Duitsers alleen maar goede
dingen over de oorlog en niet de nederlagen etc. Zij dachten dus dat het echt goed ging.
Waarom was de democratie van de Weimarrepubliek wankel: Er was veel politieke
tegenstand ten aanzien van de republiek. De leiders van de Weimarrepubliek wilde met
vreedzame politiek weer aanzien in Europa krijgen. Maar het grote probleem was het gebrek aan
vertrouwen in de democratie, van verschillende kanten.
O.A: 1. Oude conservatieven elite die terug wilden naar hoe
het eerst was (keizerrijk). (Oude conservatieven elite
hadden veel invloed door belangrijke banen). 2.
Extremistische groepen van links en rechts die probeerden
de democratie omver te werpen. (Nationalisten, socialisten,
communisten).
Door het gebrek aan vertrouwen van de bevolking verloren
in 1920 de democratische partijen de meerderheid en ze
moesten samenwerken met de met de conservatieven.
Geen overeenkomsten dus zwakkere regering.
Dus de 2 oorzaken waardoor de basis onder de Duitse
democratie wankel was:
- 1 De conservatieve elite (van officieren, hoge ambtenaren, industriëlen, rechters en
professoren) had nog veel invloed en wilde terug naar de oude toestand waarin het
parlement weinig te zeggen had.
- 2 Extremistische groepen van links en rechts groepen probeerden de democratie omver
te werpen.
De 2 redenen waardoor een groot deel van de Duitse bevolking zijn vertrouwen in de democratie
verloor waren:
- 1 Door het politieke geweld. 2 Doordat de regering het Verdrag van Versailles had
getekend.
3 redenen waardoor regeringen van de Weimarrerepubliek vanaf 1920 niet krachtig regeerden:
- 1) De partijen waren onderling verdeeld. Regeringen stonden machteloos tegenover 2
economische problemen en 3 het straatgeweld.
De slechte Duitse economie: De economische situatie in de Weimarre republiek was niet
goed. (Zie bepalingen vrede van Versailles hierboven). De republiek raakte in een diepe
economische crisis na 1919, als gevolg van de enorme herstelbetalingen die de Duitsers volgens
het V.v.V (verdrag van Versailles) moesten betalen. Ook waren zij door het V.v.V grondstofrijke
(en dus winstgevende) gebieden kwijtgeraakt. De regering kon deze poltieke en economische
problemen niet oplossen. De ellende liep nog hoger op toen Duitsland in 1923 een achterstand
had op de herstelbetalingen. Frankrijk bezet het Ruhrgebied om kolen, staal en machines weg te
halen. De Duitse regering riep het volk op hiertegen te protesteren. De Duitse regering wilde de
trouwe bevolking belonen en drukte geld bij om hun salaris te betalen. Hierdoor kwam een
hyperinflatie (1923), en werd de Duitse makt binnen een paar maanden waardeloos.
Dus wat waren de oorzaken van het niet opgang komen van de Duitse economie na WO1:
- De hoge herstelbetalingen en het verlies van gebieden met grondstoffen
Oefenvraag In 1923 bezetten Franse troepen het Ruhrgebied noem daarvan: 1) een oorzaak, 2)
een direct gevolg, 3) een indirect gevolg voor de economie, 4) een indirect gevolg
voor de politiek.
1. Duitsland betaalde de herstelbetalingen niet snel genoeg.
2. De Duitse regering riep de bevolking op hiertegen te staken en liet geld drukken
om de stakers te betalen wat leidde tot inflatie.
3. De economie viel vrijwel uit elkaar hierdoor (hyperinflatie)
4. Er was nog minder vertrouwen in de democratie
*(Detente is een periode van verminderde spanning in een conflict tussen twee antagonistische staten
jaren ’60 tot eind jaren ’70)
