samenvatting praktisch staatsrecht/ hoorcolleges/ werkcolleges.

Samenvatting staatsrecht jaar 1 week 1

Waarom staatsrecht:
 Voor burger: we willen in vrijheid met elkaar leven.
 Juristen: juristen kunnen niet zonder rechtsstaat.

 Legaliteitsbeginsel: de wetten die worden gemaakt door de overheid, gelden niet alleen voor
de burgers maar ook voor de overheid. Zo krijgt de overheid niet te veel macht. Bij elke
handeling die de overheid verricht, moet toegestaan zijn volgens de wet.

 Er is geen rangorde van de artikelen, artikel 1 heeft is niet hoger dan 7. De rechter bepaalt in
een situatie welke artikel hoger ligt.



Staatskenmerken
 Gemeenschap van mensen= bevolking met een zekere onderlinge verbondenheid.
 Grondgebied ( de bodem, luchtruim en territoriale zee)
 (effectief) hoogste gezag= soevereiniteit( hoogste macht en onafhankelijkheid). De overheid
heeft het geweldsmonopolie om het gezag te handhaven.
 Erkenning door andere landen. Geen juridische voorwaarde, maar wel belangrijk voor
internationale betrekkingen.



 Staatsrecht: wordt het land Nederland bedoeld.
 Koninkrijk: de 4 statutaire landen aruba, sint-maarten, curacao en nederland




Publiek recht Privaat recht
Algemeen belang Particuliere belangen
 Staatsrecht  Burgerlijk recht
 Bestuursrecht
 Strafrecht




Democratische rechtsstaat:
 Legaliteitsbeginsel ( overheidsoptreden moet gebaseerd zijn op democratisch tot stand
gekomen regels)
 Machtenscheiding; (de 3 soorten machten)
- Wetgevende macht
- Rechtelijke macht
- Uitvoerende macht

,  Onafhankelijke rechtspraak
 Eerbieding van grondrechten



Regeringsvorm
Nederland is sinds 1815 een constitutionele (parlementaire) monarchie



Bronnen van Staatsrecht
 Geschreven staatsrecht
 Ongeschreven staatsrecht
 Rechtspraak (jurisprudentie)



Geschreven staatsrecht
 Verdragen; EU-Verdrag
 Statuut; voor in het koninkrijk der Nederlanden
 Grondwet; wordt door de overzeese gebieden staatsregeling genoemd
 Organieke wetten( als de Grondwet bepaalt dat iets nauwkeuriger geregeld meot worden
in een wet) en andere wetten in formele zin
 AMvB’s; waaronder het Regelement van Orde voor de Raad van Ministers
 Ministeriele regelingen
 Vergaderregelementen van de 1e en 2e kamer



Ongeschreven staatsrecht
 Staatsrechtelijke gewoonterecht; vertrouwensregel/ omvang of inhoud ban minsteriele
verantwoordelijkheid/ Huis ten Bosch etc.

Rechtspraak
 De jurisprudentie, betrekking hebbend op staatsrechtelijke leerstukken



 Wanneer ben je een staat: Je moet een gemeenschap, grondgebied en gezag hebben.
 Dit zijn echt de 3 voorwaarden waar je aan moet voldoen, erkenning mag erbij maar is
juridisch geen voorwaarde tenzij dit specifiek wordt gevraagd.
 Als erkenning in de meerkeuze vragen terugkomt in de voorwaarden dan is dat niet juist want
het is dus geen voorwaarde.
 Je kan niet werkend zijn in alle 3 de machten
 Als in de vraag staat dat er niet perse een partij opgenoemd moet worden, dan mag je ook
zeggen of het een linkse of rechtse partij is

,  Na hoge raad, komt het Europese Hof van de rechten van de mens. Als je niet eens bent met
de uitspraak van het Hoge Raad, kan je dus stappen naar het Europese Hof van de rechten
van de mens.




 Je behoort tot de gemeenschap als je de Nederlandse nationaliteit hebt. Rijkswet zegt
wanneer iemand een Nederlandse nationaliteit krijgt. Nederlandse nationaliteit kan je ook
kwijt raken, als je hele erge dingen doet ( criminele activiteiten)
 Statuut voor het koninkrijk der Nederlanden; een soort super grondwet dat ook gaat over
de overzeese gebieden van Nederland ( Aruba, curaçao en Sint-Maarten)
 Grondwet; gaat alleen over het Europese deel van Nederland.

 Gezag heb je als; wetgeving, bestuur en rechtspraak hebt.
 Legaliteitsbeginsel; alles wat gebeurt moet gebaseerd zijn op regels die wij samen bedenken



 Wetgever is regering en parlement
 Als macht verdeeld is kan iemand niet snel naar macht grijpen. Zodat iedereen eerlijk en
gelijk behandeld en berecht wordt. Rechters zijn onpartijdig.
 Onze vrijheid staat altijd verankerd in het grondwet hier kunnen we altijd beroep op doen.
 In een democratie moet je altijd van je laten horen als het ergen niet mee eens bent.
 constitutionele monarchie, monarchie we hebben een koning. Parlement is uiteindelijk de
baas.
 Gedecentraliseerde eenheidsstaat; eenheidsstaat dat uiteindelijk de nationale regering de
baas is. Iedereen moet uiteindelijk naar de regering in den haag en daarom zijn wij een
eenheidsstaat, alle ministers moeten uiteindelijk luisteren naar de nationale wetgever.
Lagere o verheden mogen we wat dingen beslissen.
 Koninkrijk; Nederland, Aruba, Sint-Maarten en curaçao.



 Burgers hebben recht op leven, vrijheid, eigendom en gelijkheid van de wet; John Locke.
 De Grondwet is de basis van de staatsordening.
 De 3 machten moeten elkaar controleren om te voorkomen dat 1 macht de bovenhand
krijgt; trias politica
 Volgends het legaliteitsbeginsel maken wij samen afspraken over de regels en de overheid
mag niet zomaar optreden zonder de regels aan te houden.
 De Regering+ het parlement maken samen wetten.
 Het parlement controleert de regering, het parlement is hierdoor soort van de baas over de
regering.
 De wetgevende en uitvoerende macht staan niet helemaal los van elkaar, maar ze houden
elkaar wel in evenwicht, want ze hebben elkaar nodig. Als de regering en het parlement niet
samen denken over wetten komen er namelijk helemaal geen wetten .
 De koning behoort niet tot het kabinet.
 In Grondwet wordt de term kabinet niet gebruikt, maar in plaats hiervan wordt er gesproken
over de regering.
 Regering= koning+ ministers
 Ministerraad= vergadering van ministers